(VD-Spiegel)	Verse (Walther, Proverbia 19391).
(1ra)	Iacobus a Voragine OP: Sermones quadragesimales et paschales.    99
1ra	Filia populi mei indue cilicio, spargere cinere … (Ier 6,26). Quamvis sollemnitas quadragesimalis in sequenti dominica inchoetur, ecclesia tamen has quattuor dies
2rb	Comparatus sum de luto et assimulatus sum … (Iob 30,19). Miseriam condicionis humanae describit sanctus Iob in verbis praemissis ex parte principii
3va	Cum introisset Iesus in Capharnaum, accessit ad eum centurio … (Mt 8,5). Iudaea tunc temporis tributaria erat Romanis et Romani ideo per universam tribunos et centuriones
4vb	Accessit ad eum centurio rogans eum et dixit … (Mt 8,5). Tota intentio ecclesiae in quadragesima ista est, ut peccatores ad paenitentiam redeant
5va	Audistis, quia dictum est antiquis: diliges proximum tuum … (Mt 5,43). Sicut est de amore cordis sic de naturali calore corporis. Calor enim aliquando naturalis est
6va	Attendite, ne iniustitiam vestram faciatis … (Mt 6,1). Inter fideles, qui salvantur, quidam sunt activi, quidam contemplati, quidam perfecti, ideo in praesenti
7vb	Ut autem sero factum esset … (Io 6,16). Sicut dicit Iohannes sexto: In hoc evangelio agitur de benignitate Christi, qui cunctos suos paenitentes
9ra	Erat navis in medio mari … (Mc 6,47). Sicut dies dominica dedicata est dominicae resurrectionis et feria sexta dedicata est eius passioni
10rb	Cum venerit filius hominis in maiestate sua … (Mt 25,31). Sicut dicit Isidorus in libro De summo bono, in quolibet iudicio tres personae requiruntur
11ra	Inspice et fac secundum exemplar … (Ex 25,40). Christus est tamquam liber exemplaris, ad cuius exemplar totam vitam nostram debemus deducere
11rb	Esurivi et dedistis mihi manducare … (Mt 25,42). Sic dicit Augustinus: Si quis esset, qui de tota sacra scriptura nihil aliud sciret nisi solummodo
12va	Cum intraret Iesus Hierosolymam … (Mt 21,10). Sicut patet ex superioribus, illud quod isto evangelio legitur factum fuisse in dominica de ramis
13rb	Domus mea domus orationis vocabitur … (Is 56,7; Mt 21,13). Quandocumque dominus in Ierusalem ibat, statim ad templum properabat per hoc nos instruens
14va	Accesserunt ad Iesum scribae et Pharisaei dicentes … (Mt 12,38). Semper a mundi principio fuit duplex generatio, scilicet malorum et bonorum et istae duae generationes
15vb	Quicumque fecerit voluntatem patris mei … (Mt 12,50). Superius dominus agit de generatione malorum, hic agit de generatione bonorum
16vb	Dicebat Iesus ad eos qui crediderunt … (Io 8,31). Dum quadam vice dominus praedicaret, erant ibi discipuli sui, erant etiam ibi quidam de novo
18ra	Si manseritis in sermone meo, discipuli mei eritis … (Io 8,31). Cum quidam de Iudaeis ad fidem Christi fuissent conversi, dominus volens eos in fide praecepta confirmare
19rb	Erat dies festus Iudaeorum et ascendit Iesus Ierusalem … (Io 5,1). Cum esset festum pentecostes, dominus ad templum ivit. Erat autem iuxta templum aliqua congregatio
21ra	Surge, tolle grabatum tuum et ambula … (Io 5,8). Peritus medicus medicinas adhibet, prout infirmo expedire videt. Si enim videt infirmum
22rb	Assumpsit Iesus Petrum et Iacobum et Iohannem … (Mt 17,1). Ista transfiguratio domini signat gloriam beatorum: Nam cum Petrus modicum gustum
23rb	Hic est filius meus dilectus … (Mt 17,5). Habet Christus in caelis patrem sine matre et in terris matrem sine patre
24ra	Ego vado et quaeritis me et in peccato vestro … (Io 8,21). In isto evangelio dominus ponit quaedam verba, quae pertinent ad ipsum inquantum filius dei
25rb	Cum exaltaveritis filium hominis tunc cognoscetis … (Io 8,28). Quia homo in terra iacebat et sursum ad celum ascendere non valebat, ideo Christus ad terras venit
26rb	Super cathedram Moisi sederunt scribae et Pharisaei … (Mt 23,2). In praesenti vita dominus esse voluit quosdam praelatos et quosdam subditos et utrisque certas res
28ra	Qui se exaltat, humiliabitur … (Mt 23,12). Postquam dominus scribas et Pharisaeos desuper et (!) ambitione reprehenderet, consequitur
29rb	Ascendens Iesus Hierosolymam assumpsit … (Mt 20,17). Saepe dominus passionem et resurrectionem suam discipulis praedicabat, sine ut ex hoc se dominum
30rb	Potestis bibere calicem, quam ego bibiturus sum … (Mt 20,22). Isti duo apostoli in petitione sua non fuerunt bene discreti, quia voluerunt metere, quam seminare
32rb	Homo quidam erat dives et induebatur … (Lc 16,19). Secundum beatum Augustinum status hominis tripliciter consideratur, scilicet in vita, in morte
33va	Mortuus autem est dives et sepultus est in infernum … (Lc 16,22). Postquam describit divitum vitam, subiungat eius poenam, ut omnes considerantes eius poenam
35ra	Homo quidam erat paterfamilias qui plantavit vineam suam … (Mt 21,33). Exponendo illud evangelium litteraliter, sicut exponunt glossae dicendum, quod pater familias
36rb	Homo quidam erat paterfamilias qui plantavit vineam suam … (Mt 21,33). Per illam vineam potest intelligi omnia, quae paterfamilias, id est deus in corpore humano plantavit
37va	Homo quidam habuit duos filios et dixit adolescentiori …(Lc 15,11). In isto evangelio fit mentio de filio prodigo averso et post ea converso et de patre benigno
39ra	Fili, tu semper mecum es … (Lc 15,31). Quamvis dixerit illa verba pater filio suo, qui secum remanserat, ut ipsum placaret
40va	Quanta audivimus facta in Capharnaum …(Lc 4,23). Ad intelligendam historiam istius evangelii notandum, quod compatriotae Christi illi
42rb	Multi erant leprosi in Israel … (Lc 4,27). Inter ceteros morbos lepra est abominabilior apud omnes, est enim morbus foetidus, sitibundus
43va	Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum … (Mt 18,15). Dominus noster ostendebat miracula suae potestatis, ut malos converteret
45ra	Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum … (Mt 18,15). Quia saepe fit peccatorum remissio, ideo saepe debet fieri fraterna correctio
46va	Accesserunt ad Iesum ab Hierosolymis scribae et Pharisaei … (Mt 18,15). Ad intelligendum istud evangelium notandum est, quod Pharisaeo (!), qui intererat inter Iudaeos
48ra	Omnis plantatio, quam non plantavit pater meus … (Mt 15,13). Homo dicitur planta sive arbor versa, habet enim ramos inferius scilicet manus et bracchia
49vb	Surgens Iesus de synagoga intravit in domum Simonis … (Lc 4,38). In praesenti evangelio ostenditur, quod Christus tria opera fecit, scilicet opus magnae potentiae
51ra	Socrus autem Simonis tenebatur magnis febribus … (Lc 4,38). Per febrem signatur peccatum mortale, quia sic febricitans modo patitur frigus, modo patitur aestum
52rb	Iesus fatigatus ex itinere sedebat … (Io 4,6). Dum dominus noster per diversa loca predicando discurreret et quadam vice fatigatus esset
53rb	Omnis, qui biberit ex aqua hac, sitiet iterum … (Io 4,13). Dominus ponit hic tres differentias aquarum. Una est quae sitim facit, cum dicit: Omnis qui biberit
54va	Adducunt scribae et Pharisaei ad Iesum mulierem … (Io 8,3). Isti scribae voluerunt saepe Iesum capere in sermone, ut ipsum infamarentur ut contra ipsum
56ra	Iesus autem inclinans se deorsum digito scribebat … (Io 8,6). Ista inclinatio Chrsiti significat humilitatem, qua intantum se inclinavit, quod in uterum virginis
57va	Invenit Iesus in templo vendentes et ementes oves et boves … (Io 2,14). Quandocumque venit Iesus Hierosolymam, statim templum intrabat. Unde dicit Chrysostomus
58vb	Invenit Iesus in templo vendentes et ementes oves et boves … (Io 2,14). Quia Christus semper avaritiam condemnabat et honorem dei pecii (?) zelabat
59vb	Iam die festo mediante ascendit Iesus in templum … (Io 7,14). Quidam eorum inter Iudaeos erant diversi, qui de Christo diversimode sentiebant, sicut patet
61ra	Totum hominem salvum fecit … (Io 7,23). Magnum est sanare hominem corporaliter, maius sanare spiritualiter, maximum sanare
62vb	Praeteriens Iesus videt hominem caecum nativitate … (Io 9,1). Deus noster sanando in hominibus sensus corporales sanabat et sensus spirituales
64va	Abiit ergo et lavit et venit videns … (Io 9,7). Quando aliquis caecus, id est peccator, spiritualiter sit illuminatus, tria sunt signa
65vb	Ibat Iesus in civitatem, quae vocabatur Naim … (Lc 7,11). Quia historia istius evangelii nota est et plena, ideo ad moralia transeamus
67rb	Et haec vidua erat … (Lc 7,12). Multum flebat ista vidua ex eo, quod unigenitum suum sive unicum filium perdiderat
68vb	Erat quidam languens Lazarus a Bethania de castello Mariae … (Io 11,1). Cum quadam vice Christus Hierosolymis praedicaret et inter cetera diceret: Ego et pater unum sumus
70va	Diligebat Iesus Martham et Mariam sororem eius … (Io 11,5). In isto evangelio ponuntur quaedam, iusti et boni unde debent gaudere, quaedam unde peccatores
72ra	Ego sum lux mundi, qui sequitur me … (Io 8,12). Super hunc locum dicit Augustinus: Haec verba domini cum verbis psalmi concordant
73rb	Ego sum lux mundi, qui sequitur me … (Io 8,12). Secundum beatum Augustinum tanta est unitas capitis ad membra et membrorum ad caput
75ra	Quis ex vobis arguet me de peccato … (Io 8,46). Una magna causa, quare Iudaei Christum persequebantur, erat ex eo, quod veritatem eis praedicabat
76vb	Tulerunt ergo lapides Iudaei, ut iacerent … (Io 8,59). Omnia, quae Iesus dicebat et faciebat, ad nostram utilitatem convertebat. Si enim dicebat verba
78rb	Miserunt principes et Pharisaei ministros … (Io 7,32). Sicut Iohannes dicit supra immediate, multi de turba crediderunt in Iesum et dicebant
79va	Si quis sitit, veniat ad me et bibat … (Io 7,37). Ista aqua viva, quam Christus vult dare sitientibus, non materialiter, sed spiritualiter
81ra	Ambulabat Iesus in Galilaea … (Io 7,1). Sicut patet ex isto evangelio, inter Iudaeos quidam erant malitiosi, qui scilicet Christum
82va	Vos ascendite ad diem festum … (Io 7,8). Beatus Iohannes evangelista describit nobis tria festa; unum quod numquam est celebratum
83vb	Facta sunt encaenia Hierosolymis … (Io 10,22). Encaenia erat festum dedicationis templi et dicitur encaenia encaeniorum in plurali
84vb	Opera, quae ego facio in nomine patris mei … (Io 10,25). Dominus noster, qui est verus pastor, ponit hic duas differentias ovium. Sunt enim quaedam oves
86ra	Rogabat Iesum quidam Pharisaeus, ut manducaret … (Lc 7,36). Ecclesia universaliter supponit, quod ista peccatrix fuerit Maria Magdalena soror Lazari
87rb	Ecce mulier, quae erat in civitate peccatrix … (Lc 7,37). Status illius mulieris describitur quantum ad tria. Primo quantum ad statum culpae
89ra	Collegerunt pontifices et Pharisaei concilium … (Io 11,47). Quando aliquis rector civitatis audit aliquid negotium grave et periculosum
90va	Expedit vobis, ut unus moriatur homo … (Io 11,50). Sanctus Gregorius in verbis propositis scilicet prophetis tangit eorum corda per revelationes
92va	Sublevatis oculis Iesus in caelum … (Io 17,1). Quia igitur ita in isto evangelio fit saepe mentio de clarificatione, unde notandum est
93vb	Omnia mea tua sunt et tua mea sunt … (Io 17,10). Quamvis ista verba dixerit Christus ad patrem, possunt tamen dici ad matrem
95va	Cum appropinquasset Iesus Hierosolimis … (Mt 21,1). Tota continentia istius evangelii comprehenditur in quattuor obsequiis, quae Christo hodie
97ra	Plurima autem turba straverunt vestimenta … (Mt 21,8). Hodie sancta mater ecclesia duas processiones recolit. Prima fuit, quia Iudaei Christo
98va	Si exaltatus fuero, a terra omnia traham … (Io 12,32). Vocat hic exaltationem passionem, sicut evangelista exponit dicens, hoc autem dicebat
100ra	Si exaltatus fuero, a terra omnia traham … (Io 12,32). Christus per suam passionem traxit ad se omnia caelestia, terrestria et infernalia
101rb	Ego quasi agnus mansuetus qui portatur ad victimam … (Ier 11,19). Saepe Christus in scripturis agnus appellatur propter mansuetudinem et innocentiam
102vb	Hic est sanguis meus novi testamenti … (Mt 14,24). Omne testamentum, sicut dicitur Hebraeorum nono, confirmatur morte testatoris et ideo voluit
104ra	Vulneratus est propter iniquitates nostras … (Ies 52). Sicut dicit Hieronymus, Iesaias non tantum fuit propheta, sed etiam evangelista
105ra	Hic est calix novum testamentum in sanguine meo … (Lc 22,20). Sanguis Christi, qui confirmavit novum testamentum, fusus est pro nobis
106rb	Probet autem seipsum homo, ut sic de pane edat … (I Cor 11,28). Si aliquis debet aliquem cibum recipere, oportet quod videat et probet, si cibus ille est sanus
107va	Et cena facta cum diabolus iam misisset … (Io 13,2). Quando amici ab invicem separantur, consueverunt ab invicem epulari. Sic et Christus sciens
109ra	Sciens Iesus, quia iam omnia consummata sunt … (Io 19,28). In vita sua Iudaeis dedit multa salutifera documenta, exhibuerat multa sanctitatis exempla
112rb	Stabat iuxta crucem Maria mater Iesu … (Io 19,25). In praemissis verbis notandum est, quod in filii passione Maria stabat iuxta crucem
112vb	Maria Magdalena et altera Maria venerunt videre sepulchrum … (Mt 28,1). Magna est dignitas septimi diei, qui sabbatum appellatur, quia in eo tota trinitas requievit
114rb	Fasciculus myrrhae dilectus meus … (Ct 1,12). Virgo beata in Christi passione multam habuit amaritudinem. Ideo dicit fasciculus myrrhae
115va	Maria Magdalena et Maria Iacobi et Salome emerunt aromata … (Mc 16,1). Quamvis aliae multae mulieres dominum sequerentur, istae tamen tres praecipue venerunt
117rb	Iesum quaeritis Nazarenum crucifixum … (Mc 16,6). Dominus in hac vita nobilem habuit societatem, scilicet apostolos et quasdam sanctas mulieres
118vb	Tu solus peregrinus es in Ierusalem … (Lc 24,18). Quamvis Christus in propriam (!) venisset et omnium dominus esset, cum in mundo voluit
120rb	Surrexit dominus vere et apparuit … (Lc 24,34). Ubi vel quando dominus apparuit Symoni Petro, non determinatur. Quidam tunc dicunt
121va	Stetit Iesus in medio discipulorum suorum … (Lc 24,36). Dominus noster inter suos discipulos specialiter in usu habuit, scilicet in medio ipsorum stare
123rb	Stetit Iesus in medio discipulorum suorum … (Lc 24,36). Ista eadem apparitio plenius ponitur Iohannis XX., ubi dicitur: Cum esset sero die una sabbatorum
124va	Ductus est Iesus … (Mt 4,1). Sicut Christus voluit mori, ut per suam mortem nostram destrueret, sic voluit temptari
126rb	Et cum ieiunasset XL diebus et XL noctibus … (Mt 4,2). Processus et ordo temptationis Christi talis fuit: Ipse enim ieiunat, ieiunando esuriit
128ra	Egressus Iesus secessit in partes Tyri et Sydonis … (Mt 15,21). Ista mulier voluit filii sui sanitatem impetrare, sapienter sapienter (!) scivit allegare
129vb	Ecce mulier Chananea a finibus illis egressa clamabat …(Mt 15,22). Si aliquibus viris in exemplum proponerentur sancti, qui praecesserunt, forsitan se excusarent
131vb	Erat Iesus eiciens daemonium et illud erat mutum … (Lc 11,14). Quia diabolus in isto tempore quadragesimali magis exercet conatus suae temptationis
133rb	In Beelzebub principe daemoniorum eicit daemonia … (Lc 11,15). Iudaei miracula Christi depravabant et ea principi daemoniorum attribuebant, quem Beelzebub
134va	Abiit Iesus trans mare Galilaeae … (Io 6,1). In praesenti evangelio fit mentio de tribus generibus personarum: De Christo, de discipulis et de turbis
136rb	Accepit ergo Iesus panes … (Io 6,11). Ista dominica vocatur dominica rosarum, dominica de panibus. Vocatur autem dominica de rosa
(146ra)	Nicolaus (Erhardi) de Graetz : Expositio symboli apostolorum.    1
146ra	Quicumque homo habens usum rationis vult venire in regnum caeleste. Illi bonum, utile, necessarium
(164vb)	Iohannes Urbach: Directorium curatorum.    1
164vb	Ad laudem dei, animarum salutem curatorumque simplicium brevem et simplicem ductorem
(207ra)	Iohannes Gerson: De confessione.    1
207ra	Quisquis a morte peccati ad salutem et gratiae statum vellet resurgere quodque actus sui et intentiones
(210va)	Iohannes Gerson: De scientia mortis.
(212rb)	Iohannes Gerson: De arte audiendi confessiones.    1
212rb	Etsi virtus, quam assuefactio gignit, certius quam ars operetur, nonnihil tamen prodest artis traditio
(218ra)	De consecratione et missa in die parasceves.    1
218ra	Quia vobis consedentibus inter cetera nostrae collationis colloquia quaestio illa fuit suborta
(220va)	Henricus de Langenstein (de Hassia) : De missa.    1
220va	Quam brevis fuerit missa et in verbis et in ceremoniis, quam Christus celebrando sacramentum
(232ra)	Divisiones iuris utriusque.    1
232ra	Corpus iuris dividitur in ius canonicum et ius civile. Ius autem canonicum dividitur in decretales
(232ra)	Verse (Walther, Initia 18797).
(233va)	Modus legendi.
(242ra)	Iohannes Rigaldus OFM: Formula confitendi.    1
242ra	Sicut dicit beatus Iohannes capitulo primo canonicae suae: Si confitemur peccata nostra fideles
(261va)	Kanonistische Notizen.    1
261va	Quoniam baptismus omnium sacramentorum ianua est et fundamentum