Beschreibung ausdrucken  Permalink: https://manuscripta.at/?ID=39722 
London, British Library, Add. 18339
HOMILIARIUM
Pergament   III, 69, III*   240×170   Süddeutscher Raum, 12. Jh.
Provenienz/Letztbesitzer: Fiecht-St. Georgenberg, Benediktinerstift
Handschrift aus 2 Teilen zusammengesetzt: 1  ([III], 1[IV], 2[1]–7[6]) 12. Jh.; 2  (8[7]–70[69], [III*]) 12. Jh.
Literatur zur Handschrift (Anzahl: 8)


Teil 1[III], 1[IV], 2[1]–7[6]   Pergament   12. Jh.
Lagen: 3(III) (Vorsatzbl., Pap. 20. Jh.) + 11(IV) (Vorsatzbl., Perg. 12. Jh.) + III7(6)
Pergament genäht und ergänzt.
Schrift: 2 verschiedene Schriften/Schreiber
Schrift 1(2r) Schriftraum: 195 × 120    Zeilenzahl: 42   
Schriftart: Karolingisch-gotische Übergangsschrift
Schrift 2(2v–7v) Schriftraum: 190 × 125    Zeilenzahl: 41   
Schriftart: Karolingisch-gotische Übergangsschrift
Ausstattung: Rubriziert   
Teil 28[7]–70[69], [III*]   Pergament   12. Jh.
Lagen: 4.IV39(38) + II43(42) + 3.IV67(66) + (II–1)70(69) + 3(III*) (Nachsatzbl., Pap.)
Pergament stellenweise löchrig, unregelmäßig beschnitten, genäht und ergänzt. Gegenbl. zu Bl. 70 herausgeschnitten (ohne Textverlust). Am oberen und seitlichen Blattrand teilweise Nummerierung der einzelnen Sermones durch schwarze römische Zahlen. Bl. 36v–42v, 44r–47r Text am unteren Blattrand radiert.
Schrift:
Schriftraum: 185/190 × 125/135    Zeilenzahl: 29–34   
Schriftart: Karolingisch-gotische Übergangsschrift – Glossen
Auf kaum sichtbarer Bleistiftlinierung. Zirkelstiche. Schrift von unterschiedlichem Duktus. Schreiberwechsel wohl Bl. 52r/v. Glossierung von späterer Hand am unteren Blattrand, meist radiert.
Ausstattung: Rubriziert   Fleuronnéeinitiale(n)   Federzeichnung(en)   

Einband: London     20. Jh.     
Bibliothekseinband: braunes Rindsleder über Holz. VD und HD gleich: ein von sechsfachen Linien gebildeter Rahmen, die äußeren drei Linien golden. Kanten gerade, mit zweifachen Goldlinien geschmückt. Rücken: sechs einfache Bünde, von dreifachen Goldlinien gesäumt. Im zweiten Feld in Golddruck Sermones varii etc., im vierten Mus. Brit. Jure emptionis, im sechsten 18,339. PL. CLXX. B. Im obersten und untersten Feld Signaturschildchen (s. bei G). Kapitale mit rotem Garn umstochen. VD und HD innen mit Leder überzogen. Im Mittelfeld des von dreifachen bzw. einfachen Linien gebildeten Rahmens als Spiegel dunkelgrünes Papierblatt (leer).


Bl. 3r Besitzvermerk des Klosters St. Georgenberg 17. Jh. Monasterii Montis S. Georgii 1661. Bl. 2r (Vorsatzbl.) Fiechter Signatur 2. H. 18. Jh. III, 116. Bl. IIIr (Vorsatzbl.) Kaufvermerk British Museum Purchased of Messrs. Asher 8th October 1850. Signaturen des British Museum bzw. der British Library: am Rücken im obersten Feld Papierschildchen 1506 C, im untersten abgelöst sowie Bl. Iv (Vorsatzbl.) $1506c und gestrichen $295B und 170b. Im St. Georgenberg-Fiechter Handschriftenverzeichnis 1809, wohl Bl. 2v, Nr. 70 „Sermones (gestrichen: diversi) de tempore et sanctis, 8. membr., saec. 13 v. 14. Continentur porro Summa pauperum, membr., saec. 13. Sermones membr., saec. 14., (gestrichen: fragmentum membran., de saec. 12). Brevis explicatio orationes dominicae symboli apostolorum et missae membr., saec. 12” entsprechend.
Vorbesitzer: St. Georgenberg-Fiecht, III, 116
Vorläufige Beschreibung: Claudia Schretter-Picker, Die mittelalterlichen Handschriften der Benediktinerabtei St. Georgenberg-Fiecht in der British Library in London. Ein Beitrag zur Bibliotheksgeschichte des Klosters. Ungedruckte Dissertation. Innsbruck 2014.
Eingabe: Felix Mairhofer 01/2025
"Walther, Initia", "Thorndike-Kibre", "PL", "BHL", "Franz, Messe", "Hamesse", "CC", "PLS", "Grégoire", "CPL", "Schneyer", "Bloomfield", "RB", "CAO"
alle Initien
Teil 1
(Ir-IIIv) Leer.
(1r) Inhaltsangabe.
(1v) Notizen unterschiedlichen Inhalts.
   10
1v Über das Fasten zwischen Ostern und Pfingsten: Si festo pasche in pentecosten ad usque non sis ieiunus exceptis quinque diebus Marci sit prima sequitur rogatio tertia quintaque post hos vigilia sit pentecostes.
1v Kaufvermerk: Item in Hall an 1 XXX lb IIII g.
Item in Aptzan VII lb IIII g. et VI per.
1v Lateinische Übersetzung aus dem Puech der Lieb: ] puch der lieb Sacerdotes nihil debent recipere diversificationem ... — ... nullum est mundius pisce.
1v Annalistischer Eintrag zum Jahr 1415: Item anno domini M°CCCC°XV post festum pasche facta est seditio inter regem Ungariae et principem Austriae scilicet ducis Friderici et hoc ex parte domini apostolici Iohannis qui fecit concilium Constanciae ob hanc causam expulsi sunt scolares a monasterio secunda feria postquam festum Ambrosii.
1v Item parabola est [...] dissimilis
[...] comparatio
1v Item una bucella panis vel unum Ave Maria sine mortali peccato plus valet quam mille claustrorum fundatio in mortali.
1v Septem artes mechanicae: Lana nemus miles nautatio rus medica (corr. medicina) (Walther, Initia Nr. 10098. – Thorndike-Kibre 808)
1v Zitat aus: Bernardus Claravallensis: Sermones in Cantica Canticorum. Sermo III
Bernardus Si dixerit mihi Iesus Dimittuntur tibi peccata tua nisi ego peccare quid proderit desiero.
(Ed.: PL 183, 795A)
1v Zitat aus: Hieronymus: Super Matthaeum (?)
Ieronimus Omnia reliquit qui voluntatem habendi deservit.
1v Preisvermerke:
] 8 lb minus 19 [
] XII lb. habet nostrum VIItem
] pecuniae 8 marcas et 8 lb.
] lb. domicellus XVIII gr. (?)
(2r-2v) Auszug aus einer Vita s. Barbarae ((Stark vergilbt und Inc. unleserlich) BHL Nr. 913.).
(2v) Erklärung einzelner Bibelstellen.
   1
2v Tit.: Nota
Paulus in expositione evangelii. Cum approquinquaret dominus Bethphage. Transeunt huius vitae dies velut umbra quod incerta est hora unicuique nostrum quando revertatur pulvis in pulverem ... — ... ab hac vita securius transferatur.
(2v-7v) De ecclesiasticis officiis (vgl. PL 105, 993Aff. J. M. Hanssens, Amalarii episcopi liturgica omnia [Studi e testi 138–140]. Rom 1948–1950. – Franz, Messe 251ff.). In Anlehnung an Symphosius Amalarius: De officiis ecclesiasticis.
   3
2v Tit.: Historia
Legitur in ecclesiastica historia quod Nabuchodonosor rex Babylonis bellica manu Ierusalem invasit ... — ... Quomodo cantabimus canticum domini in terra aliena. Ecce dicta est historia dicetur et allegoria.
3r Tit.: Allegoria
Nabuchodonosor significat diabolum Babylonia infernum milites ... — ... ad aeterna gaudia perducetur.
3r Sciendum est quod hoc multis peccatis Iudaei meruerunt ... — ... fideliter per eum nuntiatur.
Teil 2
(8r-12r) Auszug aus einem Werk: De Officiis Ecclesiasticis.
   1
8r Baltheo idem cingulo induitur quia aliis manifestat ... Domus dominica metonomice dicitur ecclesia ... — ... ad faciem eritque Deus omnia in omnibus.
(8v, unten) Auszug aus: Decem praecepta.
   1
8v Diliges dominum Deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua ... — ... Non falsum testimonium [
(9r, unten) Quindecim signa ante iudicum (Vgl. Ps.-Hieronymus bzw. Ps.-Beda: Excerptiones. De quindecim signis (Ed.: PL 94, 555B–D), Petrus comestor: Historia scholastica c. CXLI (Ed.: PL 198, 1611A–C).).
   1
9r Tit.: Quindecim signa
Primo die eriget se mare. II die quod vix videri possunt ... — ... XV die ardebit terra et omnia iuga sunt.
(12r) Über die vier Auslegungsarten der Heiligen Schrift.
   1
12r Quattuor sunt differentiae divinae paginae historia allegoria tropologia anagoge. Historia est narratio rerum ... — ... Ut sit illis potestas in ligno vitae Amen.
(12r-16v) De officiis ecclesiasticus. U. a. Auszüge aus Alcuinus (?): De divinis officiis (Ed.: PL 101, 1169C–1286C), Symphosius Amalarius: De ecclesiasticis officiis (Ed.: PL 105, 985C–1242D). Vgl. Symphosius Amalarius: Eclogae de officio missae (Ed.: PL 105, 1315B–1332D). Vgl. auch Hamesse Nr. 7648.
   1
12r Cleros Graece Latine dicitur sors vel hereditas domini. Qui ergo ad clericatus ordinem pervenerit, Dei hereditas esse debet quia hoc semper debet previdere ut dominum possideat ... — ... usque ad gloriam resurrectionis et renovationis Novi Testamenti.
(16v-22r) Homiliarium.
(16v-18r) CaesariusSermo 187 bzw. Ps.-Maximus Taurinensis: Sermo 1 appendicis. De adventu dni bzw. Ps.-Augustinus: Sermo 115 appendicis de adv. dni ((CC 104, 763–766) bzw. (Ed.: PL 57, 843A–846B. – PLS 3, 365. Grégoire 65, Nr. 84. CPL Nr. 223) bzw. (Ed.: PL 39, 1973–1975. – PLS 2, 846)).
   1
16v Tit.: Sermo Leonis de adventu domini.
(18r-19r) CaesariusSermo 188 bzw. Ps.-Maximus Taurinensis: Sermo 3 appendicis. De praeparatione ad adventum dni nativitatem bzw. Ps.-Augustinus: Sermo 116 appendicis de adventu dni ((CC 104, 767–770) bzw. (Ed.: PL 57, 847C–850B. – PLS 3, 365. Grégoire 65, Nr. 85; 132, Nr. 1. CPL Nr. 223) bzw. (Ed.: PL 39, 1975–1977. – PLS 2, 846)).
(19r-22r) Paulus Diaconus Hom. 12 de sanctis bzw. Quodvultdeus bzw. Ps.-Augustinus: Sermo 4 contra Iudaeos, paganos et Arianos. C. 11–16 appendicis ((Ed.: PL 95, 1470C–1475A. – Grégoire 78, Nr. 10. K. Young, The Drama in the Medieval Church II, Oxford 1933, 126–131) bzw. (Ed.: PLS 3, 261) bzw. (Ed.: PL 42, 1123–1126. – CPL Nr. 404)).
(22r-35r) Honorius Augustodunensis Speculum ecclesiae. Auszüge (Ed.: PL 172, 813–1108. – Schneyer 2, 720–733).
   11
22r Dnca 2. in Quadrages: De quodam theloneario
Legitur de quodam theloneario nomine Petro quod numquam elemosinam praebuerit alicui pauperculo ... — ... ab eo bona voluntas accipitur.
(Ed.: PL 172, 888C–890A)
23r De nativitate dni: Dominica oratio
Carissimi, orationes vestras cottidie mane et sero et in omni tempore quo potestis ... — ... ad socios vestros angelos et sanctos vobis patebit.
(Ed.: PL 172, 819C–824B. – Bloomfield Nr. 8083. RB Nr. 11101 [anonym]. Vgl. Hamesse Nr. 5457)
25r Iudic. 7,9–15: Somnium Gedeonis
Apparuit dominus nocte Gedeoni et dixit ad eum Surge et descende in castra quia tradidi eos in manu tua ... — ... Surgite, tradidit enim dominus in manus nostras castra Madian.
25v In circumcisione dni: Sermo de nativitate
Expl.   ... ab humano genere iugiter exigebat virtute crucis proculcat.
(Ed.: PL 172, 839D–842A. – Schneyer 2, 721, Nr. 5)
26v Dnca in Sexagesima:Sermo de circumcisione domini
Expl.   ... quia per victoriam ad sanctorum perveniunt (gestrichen: gaudium).
(Ed.: PL 172, 855B–857A. – Schneyer 2, 730, Nr. 172)
27v In epiphania dni: Expl.   ... ab illo divitias et gloriam quam oculus non vidit. (Ed.: PL 172, 843D–850A. – Schneyer 2, 721, Nr. 6)
30v In purificatione BMV: Expl.   ... in caelesti thalamo sibi copulavit. (Ed.: PL 172, 849B–851C. – Schneyer 2, 721, Nr. 7)
32r In purificatione BMV: Sermo de ypapanti
Grata infantilis aetas laudes Christo concrepando voces extollat quia quem caeli capere non poterant ... — ... in lumine intelligitur eius divinitas.
(Ed.: PL 172, 851C–852B, Forts. von PL 172, 851C. – Schneyer 2, 721, Nr. 7)
32r In purificatione BMV: Item sermo
Qualiter beata virgo Maria se invocantibus subvenire soleat dilectionem vestram breviter nunc audire libeat ... — ... coronam percipiatis quam oculus non vidit nec auris audivit.
(Ed.: PL 172, 852B–852D, Forts. von PL 172, 852B. – Schneyer 2, 721, Nr. 7)
32v In nativitate BMV: Expl.   ... quandoque cum angelis exultantes glorificemus. (Ed.: PL 172, 999C–1002A. – Schneyer 2, 722, Nr. 41)
34r Sermo generalis: Expl.   ... O carissimi quam beata anima quae meruit angelorum consortia. (Ed.: PL 172, 861C–863B. – Schneyer 2, 721, Nr. 9)
(35r-70v) Sermones de tempore et de sanctis (Einige Predigten dieser Sammlung eines unbekannten Kompilators sind auch enthalten in München, BSB, Clm 4636 (Schneyer 8, 603–604, Nr. 58–91. J. B. Schneyer, Beobachtungen zu lateinischen Sermoneshandschriften der Staatsbibliothek München [SB München 1958, H. 8]. München 1958, 41. A. Linsenmayer, Geschichte der Predigt in Deutschland von Karl dem Großen bis zum Ausgange des vierzehnten Jahrhunderts. München 1886, 220–226), Basel, UB, B V 32 und Berlin, Staatsbibl., Theol. Lat. qu. 217.).
   50
35r Tit.: Incipiunt sermones per totum annum.
35r In nativ. BMV: Sermo de nativitate domini
Dilectissimi fratres, hodiernam diem illustrat nativitas domini sicut ipsi scitis ideo placuit antecessoribus nostris, ut memoria istius diei annuo honore celebraretur ... — ... in discessione animae et corporis.
(Schneyer 8, 603, Nr. 58 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636 [„initium deest“]; Basel, UB, B V 32, 3v.)
36r In nativ. dni: Item de nativitate domini.
Iohannes evangelista dicit Verbum caro factum est (Ioh. 1,14). Hoc est verbum omnipotentis patris factum est hodie homo. Quare divinum filium ... — ... secundum uniuscuiusque necessitatem.
(Schneyer 8, 603, Nr. 59 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636; Basel, UB, B V 32, 4v.)
37r Tit.: Item sermo
Dilectissimi, gaudeamus omnes et videamus ne sit inter nos aliquis locus ullius tristitiae quia ille salvator natus est nobis hodie ... — ... de cuius nativitate exultat et laetatur orbis universis.
(Parallelüberlieferung: Basel, UB, B V 32, 5v.)
38r De s. Stephano: De sancto Stephano martyre.
Heri celebravimus natalem diem sempiterni regis hodie celebramus sicut scitis triumphalem passionem militis. Caritas quae Christum de caelo in hoc mundum attulit ... — ... vos exaudire dignetur qui vivit et regnat.
(Schneyer 8, 603, Nr. 60 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636; Basel, UB, B V 32, 6v.)
39v De s. Iohanne ap.: De sancto Iohanne evangelista.
Iohannes apostolus et evangelista in cuius honore veneratur hodie dies ista ille fuit filius Zebedei et frater Iacobi ... — ... sicut in omnibus indigemus.
(Schneyer 8, 603, Nr. 61 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636; Basel, UB, B V 32, 7v.)
40r In epiphania dni: Sermo Leonis papae. De epiphania.
Dilectissimi quamvis sciam quod unicuique vestrum satis notum est, quod hodierna sollemnitate celebramus, tamen non audeo dimittere ... — ... et per intercessionem omnium sanctorum.
(Schneyer 8, 603, Nr. 62 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636; Basel, UB, B V 32, 8v.)
41r In purificatione BMV: In purificatione sanctae Mariae.
Hodierna sollemnitas quam semper quadragesimo die a nativitate domini celebramus. Illa nobis manifestat magnam humilitatem domini nostri ... — ... per intercessionem suae sanctae genetricis.
(Schneyer 8, 603, Nr. 63 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636; Basel, UB, B V 32, 10v.)
41v Dnca 1. in Quadrages: In capite ieiunii
Iustum esset quando tam sancti dies appropinquarent et tam sancta tempora essent sicut modo, ut aliquid doceremini ... — ... quievit et regnat in unitate spiritus sancti Deus per omnia saecula saeculorum Amen.
(Schneyer 8, 603, Nr. 64 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636; Berlin, Staatsbibl., Theol. lat. qu. 217, 209r.)
42r Leo I.: Sermo 53. De passione dni II. Habitu feria quarta. In palmis sermo.
Exigit fides dilectissimi ut partem sermonis quam de domini passione promisimus ... — ... ad vitam pervenire mereamur. Per Christum dominum nostrum Amen.
(Ed.: PL 54, 317A–318C)
42v Tit.: In sancto die resurrectionis domini.
Beneficia Dei nostri cum magna atque mirifica sint, tamen nec nova esse probantur ... — ... et nos in novitate ambulemus.
(Beginn wie Ps.-Eusebius Emesenus (Gallicanus): Sermonum 76 Collectio (Ed.: PL 30, 217, PL 57, 355, PL 59, 407. – CPL Nr. 966). Vgl. Klosterneuburg, Stiftsbibl., CCl 563, Nr. 27.)
43v Tit.: Sermo de apostolis.
Cum ergo dilectissimi cuncta sacra eloquia dominicis plena sunt preceptis ... — ... et bibatis supra mensam meam in regno meo.
(Beginn wie Gregorius Magnus: Homiliae in Evangelia. Hom. 27 (Ed.: PL 76, 1205A). Vgl. Herzogenburg, Stiftsbibl., Cod. 8, 207v. )
44v Tit.: Sermo de martyribus sanctissimis.
Per tantas glorias sanctorum martyrum quibus utique floret ecclesia ... — ... redemptori nostro reddere merebuntur. Qui vivit et regnat cum patre in unitate spiritus sancti Deus per omnia saecula saeculorum Amen.
(Vgl. Gandersheim, Stiftsbibl., Hs. 264, 110v.)
45v Tit.: De elemosyna.
Ab omni iracundia vos alienos efficite peccata praeterita per elemosinam et paenitentiam redimentes. Contra nullum hominem odium in corde ... — ... ad aeternam beatitudinem feliciter pervenire. Praestante domino nostro Iesu Christo cui est honor et imperium in saecula saeculorum Amen.
(Auszug aus Augustinus: Sermones suppositii de tempore. Sermo 116. De adv. dni II (Ed.: PL 39, 1976–1977).)
46r Tit.: De spiritu retributionis boni operis
Misericordiam et iudicium cantabo tibi domine (Ps. 100,1). Misericordiam inveniunt ... — ... quia prior ipse dilexit nos. Iesus Christus dominus noster.
46v Tit.: De misericordia.
Ubi dicit Fiat pax in virtute tua et abundantia in turribus tuis. Non sequitur abundantia nisi prius fiat pax ... — ... ad patriam paradysum per dominum nostrum Ihesum Christum Amen.
47r Tit.: De pace.
Si operatur bene Christianus non se extollat quia non operabatur bene quando factus est Christianus. Cum esset paganus faciebat bene dabat pauperibus ... — ... quae per dilectionem operatur.
47r Tit.: De humilitate.
In psalmo dicit Quid retribuam domino pro omnibus quae retribuit mihi (Ps. 116,12). Ego dixi in excessu mentis meae omnis homo mendax (Ps. 115,11) ... — ... ut vitam aeternam accipere mereamur. Cui est honor et gloria in saecula saeculorum Amen.
47v Maximus Taurinensis (?):Sermo 24. De natali unius confessoris pontificis. Sermo de confessoribus.
Scriptum est enim in lectione evangelica, quia homo quidam peregre proficiscens vocavit servos suos ... et profectus est. Statim (Matth. 25,14). Homo iste pater familias dominus Iesus Christus est qui ad patrem ... — ... coronam confessionis accepit ipso adiuvante qui vivit et regnat in saecula saeculorum Amen.
(Ed.: PL 57, 893C–896B)
49r Augustinus:Sermones de Scripturis. Sermo 93, virgines. De virginibus sermo.
Audistis, fratres carissimi, dum evangelica lectio legeretur, ubi dominus in parabolis de X virginibus adservit ... — ... augeat ignem potius quam extinguat. Praestante domino nostro Iesu Christo qui cum patre et spritu sancto vivat et dominat per omnia saecula saeculorum Amen.
(Ed.: PL 38, 573–580)
49v, unten Tit.: Über die Absolution (beschnitten)
51v Tit.: Fer. 5. in coena dni
David dicit Factus sum nocticorax in domicilio (Ps. 101,7). Nocticorax inmunda est avis et magis amat tenebras quam lucem ... — ... sequantur verba eius ista dicenda.
(Schneyer 8, 603, Nr. 70 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
52r Tit.: De cena domini sermo.
Huius Dei magna est festivitas quia in hodierna die dominus sacramentum corporis vel sanguinis sui ... — ... ut colatis eum vel faciatis eius voluntatem.
(Parallelüberlieferung: u. a. München, BSB, Clm 4636; Berlin, Staatsbibl., Theol. lat. qu. 217, 212v.)
52v Dnca resurrectionis dni: De resurrectione
Petrus dixit Deus qui praenuntiavit per os omnium prophetarum pati Christum implevit sic ... — ... concedat vobis omnipotens dominus per intercessionem omnium sanctorum.
(Schneyer 8, 603, Nr. 68 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
53v Dnca resurrectionis dni: Item sermo.
Dominus ait per prophetam Factus sum panthera Effraim et sicut catulus Leonis domui Iuda. Ista duo animalia significant resurrectionem domini cum qua redemit ... — ... sicut vobis necesse sit in anima et corpore.
(Schneyer 8, 603, Nr. 71 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
54v In ascensione dni: Item sermo
Haec dies nimis sacra est. Haec dies omnibus diebus veneranda est. Haec est dies in qua Deus nostram fragilem humanitatem ... — ... Et postea dicat totum quod est in sermone de pentecostes.
(Schneyer 8, 604, Nr. 73 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636)
54v Dnca 1. in Quadrages: Item sermo de eodem die
Quidam homines sunt qui ad hoc solum totam cordis intentionem vertunt ... — ... ubi nihil erit nisi laus et sempiternum gaudium.
(Schneyer 8, 603, Nr. 67 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
56r Dnca pent. et de spiritu sancto: Haec dies est nimis sacra. Haec dies est in omnibus diligentibus domini veneranda. Haec a nobis inprimis non habuit exordium ... — ... debemus regnare in anima et corpore. (Schneyer 8, 604, Nr. 74 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636; Berlin, Staatsbibl., Theol. lat. qu. 217, 218r.)
57r Tit.:In sancto die pentecosten
Dilectissimi, haec dies nimis sacra est in qua nobis et omnibus Christianis magnum gaudium magnaque salus et corporis ... — ... in futuro accipiet.
57v Tit.: De dominicis
Omnem dominicum diem honorare debemus cum omni studio honoris et sanctitatis quia dominicus dies est primus ... opera sua recepturus est. Ideo placuit ... — ... et cetera de instrumentis bonorum operum.
(Vgl. Wien, ÖNB, Ser. n. 2459, 111v.)
57v Tit.: In nativitate s. Iohannis Baptiste
Descendit angelus domini ad Zachariam dicens Accipe puerum in senectute tua et habebit nomen Iohannes Baptista. Non sine ratione est, fratres dilectissimi, quod cum vigilia aliisque tantis laudibus nativitatis sancti Iohannis ... — ... ante exitum animarum vestrarum reconciliamini. Praestante domino nostro.
(CAO Nr. 6409)
58r De s. Petro et Paulo: De s. Petro et Paulo.
Carissimi, honoris studio et sanctitatis hunc diem honorare debemus propter honorem Petri et Paulus qui fuerunt reverentissimi patres ecclesiae ... — ... ipsi hodie ambo passi fuerunt.
(Schneyer 8, 604, Nr. 76 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636; Berlin, Staatsbibl., Theol. lat. qu. 217, 220r.)
59r De s. Laurentio: De s. Laurencio
Hodierna festivitas beati Laurentii et ignea poena qua hodierna die passus est ... — ... inter angelos et homines. Non enim potuit male mori qui bene vixit.
(Schneyer 8, 604, Nr. 77 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636; Berlin, Staatsbibl., Theol. lat. qu. 217, 221v.)
60r Notandum quod istae duae mulieres sanctae Martha videlicet et Maria duas vitas significant in sancta ecclesia ... — ... et iuventute sua mirabiliter loquebatur et faciebat.
60r Luc. 10,38–42: Sequitur sancti evangelii secundum Lucam
In illo tempore intravit Iesus in quoddam castellum et mulier quaedam Martha nomine excepit illum in domum suam Et huic erat soror nomine Maria quae etiam sedens ... — ... Maria optimam partem elegit genere nisi auferetur ab ea
60r In assumptione BMV: In assumptionae sanctae Mariae
Iste duae mulieres quae nuper nominabantur in evangelio quod audistis significant activam et contemplativam vitam ... — ... in discessione animae et corporis.
(Schneyer 8, 604, Nr. 78 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636; Berlin, Staatsbibl., Theol. lat. qu. 217, 223r.)
61r In nativitate BMV: In nativitate sanctae Mariae
Hodiernam diem nativitas sanctae Mariae illustravit ... — ... post huius praesentis vitae finem.
(Schneyer 8, 604, Nr. 79)
62v De s. apostolis: De apostolis sermo
David dicit Nimis honorati sunt amici tui Deus nimis confortatus est principatus etc. (Ps. 138,17). Quos ipse amicos Dei vocat Hoc facit illum cuius hodie festivitatem celebramus ... — ... quando anima vestra a corpore separatur.
(Schneyer 8, 604, Nr. 81 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
63r De martyribus: De martyribus
Ferculum sibi fecit rex Salomon de lignis Libani columnas eius fecit argenteas reclinatorium aureum ascensum purpureum (Cant. 3,9). Hoc aliter intelligendum est quam nunc dictum est vobis ... — ... coram angelis et omnibus hominibus.
(Schneyer 8, 604, Nr. 83 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
64r De s. pluribus confessoribus: De confessoribus
Esaias dicit Qui sunt hii qui ut nubes volant et quasi columbae ad fenestras suas (Is. 60,8). Sancti praedicatores sicut erat cuius hodie festivitatem celebramus, illi nubes appellati sunt ... — ... ut postea sit laudans omnipotentem Deum qui vivit et regnat per omnia saecula saeculorum Amen.
(Schneyer 8, 604, Nr. 82 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
64v Tit.: In dedicatione templi vel ecclesiae
Domus mea domus orationis vocabitur (Matth. 21,13; Marc. 11,17), in ea omnis qui petit accipit et qui quaerit ut invenit et pulsanti aperietur. Ex his verbis domini nostri Iesu Christi, fratres dilectissimi, possumus intellegere quod cum omnimoda animi devotione ... — ... et ordini electorum eos aggregare. Iesus Christus dicit.
65v In dedicatione ecclesiae: Item alius sermo
Audistis quod Iohannes evangelista in suo evangelio dicit quod nuper perlectum est vobis Facta sunt encaenia ... — ... ut in celesti domo habitetis cum eo.
(Schneyer 8, 604, Nr. 84 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
66v Tit.: De instrumentis bonorum operum
Quia officium praedicationis et doctrinae suscepimus ... — ... in discessione animae et corpore.
(Schneyer 8, 604, Nr. 86 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
66v Tit.: Item
Quia iustum est ut omnes Christianos sermone sacrae scripturae assidue admoneamus, ut se abstineant a malis actionibus et se custodiant in bonis operibus ... — ... in caelesti regno habitare possitis Amen.
(Schneyer 8, 604, Nr. 87 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
67v Tit.: Alius sermo
Oportet, fratres carissimi, ut tota mentis intentione studeamus quaerere quare Christiani sumus, quare crucem in fronte signemus. Agnoscite et intelligite, fratres, quia in domino Christiani facti sumus ... — ... nec in cor hominis ascendit quae praeparavit Deus diligentibus.
(Inc. wie Kremsmünster, Stiftsbibl., CC 14, 125r.)
67v Tit.: Item alius sermo
Venite, fratres mei, audite consilium meum peccatoris et indocti. Indico vobis perveniet nos illa dies iudicii terribilis et magna ... — ... Tunc magna gloria coronabimini. Quod ipse promisit qui cum patre et spiritu sancto vivit et regnat per saecula saeculorum Amen.
(Schneyer 8, 604, Nr. 88 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
68v Tit.: Item alius sermo
Venite, fratres carissimi, audite consilium meum. Intellegere debemus quod ista vita nihil est et gloria huius saeculi peribit ... — ... ubi est gaudium sine fine regnabimus cum domino et erimus cum Christo in saecula saeculorum Amen.
(Schneyer 8, 604, Nr. 89 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
68v Tit.: Alius sermo
Audite filioli mei et intellegite quomodo sacra scriptura admonet et ad regnum caelorum invitat et viam ostendit quomodo mala evadere ... — ... qua poena nos eripere dignetur qui cum patre et spiritu sancto vivit et regnat per omnia saecula saeculorum Amen.
(Schneyer 8, 604, Nr. 90 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
69r Tit.: Item
Fratres carissimi, ad memoriam reducamus, quod per sacras paginas in cordibus vestris radicetur. Illud tamen scire debemus ... — ... quae preparavit Deus diligentibus se adiuvante domino nostro Iesu Christo qui cum patre et spiritu sancto vivit et regnat per omnia saecula saeculorum Amen.
(Schneyer 8, 604, Nr. 91 – Parallelüberlieferung: München, BSB, Clm 4636.)
70r Tit.: In nativitate apostolorum Petri et Pauli.
Sancta scriptura praecepit dicens Laudate dominum in sanctis eius. Haec sancta commonitio omnibus vobis convenit qui ad hodiernam sollemnitatem convenistis ... — ... et ossa eorum cum summa reverentia celebramus ita ut [
(I*r-III*v) Leer.