|
Permalink: https://manuscripta.at/?ID=39729 |
London, British Library, Add. 18347
SAMMELHANDSCHRIFT
Pergament IV, 132, III* Bl. 205 × 160/150 St. Georgenberg, 14. Jh.
Provenienz/Letztbesitzer: Fiecht-St. Georgenberg, Benediktinerstift
Provenienz/Letztbesitzer: Fiecht-St. Georgenberg, Benediktinerstift
Handschrift aus 8 Teilen zusammengesetzt: 1 (III, 2(IV)-10(8)); 2 (11(9)-58(56)); 3 (59(57)-68(66)); 4 (69(67)-76(74)); 5 (77(75)-88(86)); 6 (89(87)-110(108)); 7 (111(109)-118(116)); 8 (119(117)-134(132), 135(I*), (III*))
Literatur zur Handschrift (Anzahl: 19)
| Schrift: | |
| Zahlreiche Schreiber, darunter möglicherweise St. Georgenberger Konventualen, im Benediktinerkloster Tegernsee.
| |
| Teil 1 | III, 2(IV)-10(8) Pergament |
| Lagen: 31(III) (Vorsatzbl., Papier 20. Jh.) + 12(IV) (Frg.) + IV10(8) | |
| Löchrig, unregelmäßig beschnitten. Bl. 2 ursprünglich als Spiegel am VD, jetzt losgelöst. | |
| Schrift: | |
| Schriftraum: 165 × 130 Zeilenzahl: 38 | |
| Schriftart: Textualis Auf Tintenlinierung, von Tintenlinien gerahmt. Mehrere Hände 14. Jh.: Textualis: 1) Bl. 1r; 2) Bl. 3v–9v; 3) Bl. 9v–10r. Textualis cursiva: 4) Bl. 10r– v; 5) Bl. 10v. Nachträge. | |
| Ausstattung: Illuminiert Rubriziert | |
| Teil 2 | 11(9)-58(56) Pergament |
| Lagen: 4.V50(48) + IV58(56) | |
| Unregelmäßig beschnitten. | |
| Schrift: | |
| Schriftraum: 165 × 140 | |
| Schriftart: Textualis Schriftraum wechselnd, Bl. 11r–31r seitlich von Tintenlinien gerahmt. Textualis bzw. Textualis cursiva 14. Jh. von wechselnden St. Georgenberger Händen. Bl. 39v diplomatische Minuskel. | |
| Ausstattung: Illuminiert Rubriziert Fleuronnéeinitiale(n) | |
| Teil 3 | 59(57)-68(66) |
| Lagen: V68(66) | |
| Schrift: | |
| Schriftraum: 155 × 125 | |
| Schriftart: Textualis – Marginalien Von Tintenlinien gerahmt. Zeilenzahl wechselnd. Mehrere Schreiber: 1) Bl. 59r–67v Textualis cursiva 14. Jh.; 2) Bl. 67v–68r, 3) Bl. 68r und 4) Bl. 69v Textualis 14. Jh. | |
| Ausstattung: Rubriziert | |
| Teil 4 | 69(67)-76(74) Pergament |
| Lagen: IV76(74) | |
| Unregelmäßig beschnitten. | |
| Schrift: | |
| Schriftraum: 150/170 × 145 | |
| Schriftart: Textualis cursiva Seitlich von Tintenlinien gerahmt. Textualis cursiva 14. Jh. von mehreren Händen: 1) Bl. 69r–70v, Z. 29; 2) Bl. 70v, Z. 30–31; 3) Bl. 71r–73r, Z. 15; 4) Bl. 73r, Z. 16–27; 5) Bl. 73v–74v; 6) Bl. 76r, Z. 1–7, Bl. 76v (vgl. T. II); 7) Bl. 76r, Z. 8–25. Textualis 14. Jh. Bl. 75r–v. | |
| Ausstattung: Rubriziert | |
| Teil 5 | 77(75)-88(86) Pergament |
| Lagen: VI88(86) | |
| Schrift: | |
| Schriftraum: 160 × 110 Zeilenzahl: 39/41 | |
| Schriftart: Textualis Von Bleistiftlinien gerahmt, auf Bleistiftlininierung. Zirkelstiche. | |
| Ausstattung: Rubriziert | |
| Teil 6 | 89(87)-110(108) Pergament |
| Lagen: V98(96) + (III–2)102(100) + IV110(108) | |
| Löchrig, eingerissen, Flickspuren. Gegenbl. zu Bl. 99 und 100 herausgeschnitten (ohne Textverlust). | |
| Schrift: | |
| Schriftraum: 155 × 105 Zeilenzahl: 37-40 | |
| Schriftart: Textualis Von Bleistiftlinien gerahmt. Mehrere Schreiber: 1) Bl. 90ra–98rb, Z. 17; Bl. 103ra–107ra, Z. 5 Textualis 14. Jh.; 2) Bl. 98ra, Z. 9–98rb, Z. 17 Textualis 14. Jh.; 3) Bl. 98rb, Z. 19–102va, 107ra, Z. 7–109vb Textualis cursiva 14. Jh. von unterschiedlichem Duktus. | |
| Ausstattung: Rubriziert | |
| Teil 7 | 111(109)-118(116) Pergament |
| Lagen: IV118(116) | |
| Schrift: | |
| Schriftraum: 165 × 120 Zeilenzahl: 50-59 | |
| Schriftart: Textualis cursiva Von Tintenlinien gerahmt und gerastert. 14. Jh. von zwei Händen: 1) Bl. 111r–114r; 2) Bl. 115r–118v. | |
| Ausstattung: Rubriziert | |
| Teil 8 | 119(117)-134(132), 135(I*), (III*) Pergament |
| Lagen: 2.IV134(132) + 1135(I*) (Frg.) + 2(III*) (Nachsatzbl., Papier 20. Jh.) | |
| Schrift: | |
| Schriftraum: 155 × 110 Zeilenzahl: 30 | |
| Schriftart: Textualis cursiva Von Tintenlinien gerahmt und gerastert. | |
| Ausstattung: Illuminiert Rubriziert |
Hs. enthält 1 Fragment
| Frg. 1 | 2r-2v Pergament 8. Jh. |
| Maße 205 x 155. Ursprünglich als Spiegel am VD (Klebespuren, Schrift teilweise stark verblasst), jetzt losgelöst. | |
| Schrift: | |
| Schriftraum: 185 × 145 | |
| Schriftart: Karolingische Minuskel Süddeutschland (Freising?) 8. Jh. | |
| Ausstattung: Rubriziert |
| Einband: St. Georgenberg (?) 15. Jh. Gotisch Golddruck |
| Helles Schweinsleder über dicken Holzdeckeln mit Blinddruck. VD aufgeraut, Spuren eines aus einfachen Linien gebildeten Rahmens. Am VD bzw. HD je fünf runde Beschläge. Bl. 1r abgelöste Signatur- bzw. Titelschildchen (siehe bei Geschichte). Leder-Metall-Schließe (mit floralem Ornament, Leder erneuert 1999). Kanten abgeschrägt. Rücken mit hellem Leder überzogen: drei Doppelbünde. In den beiden mittleren Feldern Titelschildchen (braunes Leder) des British Museum mit Golddruck Laurentii de Aquileia Practica dictaminis. Sermones de tempore et de Sanctis etc. bzw. Mus. Brit. Jure emptionis. 18,347. Plut. CLXIX. Im obersten und untersten Feld Signaturschildchen (siehe bei Geschichte). Kapitale mit Spagat umstochen. Spiegel Papierblätter 20. Jh., am VD mit Signaturen (siehe bei Geschichte). Bl. 2 bzw. 135 ursprünglich als Spiegel am VD bzw. HD, jetzt losgelöst. Restaurierung durch die British Library 20. Jh., vgl. Hinweise am Schuber Stempel 22 Feb 1965 (Abschluss der Restaurierungsarbeiten) und Bl. II* 1/7/1999 New claspstraps attached with 8 replacement brassnails. C. T |
| Bl. 1r abgelöstes St. Georgenberger Titelschildchen (Papier) 16. Jh. Anonymi Tractatus, Inhaltsverzeichnis (Papier) 15. Jh. 13 Item tractatus de dictamine litterarum. 14 Item diversi sermones de tempore et de sanctis. 14 v 15 Item in fine bona exempla et miracula, daneben hinzugefügt De excelsibus 14. Bl. 118v Besitzvermerk St. Georgenberg 17. Jh. [...] 1652. Bl. 3r Fiechter Signatur 2. H. 18. Jh. III, 127. Bl. IIr Kaufvermerk British Museum Purchased of Messr. Asher 8th Oct. 1850. Signaturen des British Museum bzw. der British Library: am Rücken im obersten Feld 169, im untersten g 15 sowie am Spiegel des VD $729C, gestrichen 169.g.
Im St. Georgenberg-Fiechter Handschriftenverzeichnis 1809, Bl. 3r, Nr. 81 „Practica usus
dictaminis magistri Laurentii de Aquileia. De dictamine litterarum, 4 membr., saec. 13. Item
de excessibus privilegiorum, sermones, bona exempla, membr., saec. 14“ entsprechend.
|
"PL ", "Sandbichler 1999", "CLA II", "Thorndike-Kibre", "Walther, Initia", "Walther, Proverbia", "Bloomfield ", "SBO ", "BGOC", "RB ", "CAO", "CAO ", "Schneyer ", "Hain ", "Franz, Messe", "Colophons ", "Wattenbach, Schriftwesen", "Walther, Initia "
alle Initien
| Materialsammlung, vorwiegend für den juristischen Alltag im Kloster sowie Predigtzwecke, wahrscheinlich im Benediktinerkloster Tegernsee unter Beteiligung St. Georgenberger Schreiber entstanden. Eingeschobene Kleinstnotizen und Randzusätze wurden nicht angeführt. | ||
| (2r-2v) | Sulpicius Severus
  : Homiliarium Alani: De Vita beati Martini. L. I (Ed.: PL 20, 167C–D, 168A–B. Zu Add. 18.344, 2r–v gehörig. Sonstige zum Homiliarium Alani gehörige, ehem. Fiechter Fragmente: London, BL, Add. 18.301, 1r–v; Add. 18.304, 2r–3v, 100r–101v; Add. 18.322, 2r–v; Add. 18.344, 2r–v; Add. 18.349, 2r–v; 18.350, 150r–v; Eg. 3273, IVr–v, VIIr–v, 13v, 164r–v, 166r–v, Vr–v, VIr–v; Innsbruck, TLMF, FB 32.140 A–F; Basel, UB, Frg. I 1 Nr. 7; Karslruhe, Bad. Landesbibl., Frg. Donaueschingen B. III. 17. Vgl. auch München, BSB, Clm 4547. Vgl. u. a. Sandbichler 1999, 187. Riedmann, Handschriftenfragmente 132–135. Ders., Handschriftenfragmente (MIÖG) 269–277. CLA II 15, Nr. *168.). 2 | |
| 2r | ] pinus et ruinam suam casura minitare ... — ... Et vere ante Martinum pauci admodum immo [ (PL 20, 168A–B) | |
| 2v | ] antiquissimum diruisset et arborem pinum ... — ... obruissent. Itaque cum unam [ (PL 20, 167C–D) | |
| (3r) | Orationes et Benedictiones. 1 | |
| 3r | Pater de caelis Deus benedicat et misereatur nobis. Dextera Dei patris defendat nos ab omnibus malis. ... — ... Nos cum prole pia benedicat virgo Maria Amen. | |
| (3r) | Federproben und Notizen. 7 | |
| 3r | Hoc valet ad caput ... | |
| 3r | Hoc valet ad pectus ... | |
| 3r | Rezept: Fenum Graecum poleium (?) et sapum Haec tria misce cum vino bono et calefac circa noctem post completorium et misce parum de dulce ligno cocto quod vocatur lecorum et ita bibe | |
| 3r | Falsis distinguens ... | |
| 3r | Ratio est motus animi. Visum mentis acuens vera a falsis distinguens | |
| 3r | Nunc locus est flendi locus est peccata luendi. Postea gaudebit qui nunc sua crimina flebit. | |
| 3r | Censeo dat censum ... | |
| (3v-9v) | Laurentius de Aquileia
: Practica dictamis (Kristeller IV 74. - Lit.: L. Rockinger, Briefsteller- und Formelbücher des elften bis vierzehnten Jarhunderts (Quellen und Erörterungen zur bayerischen und deutschen Geschichte IX). München 1863, 951–955.). 1 | |
| 3v | Tit.: Incipit practica usus dictaminis magistri Laurentii de Aquileia salutationes ad summum pontificem papam. Sanctissimo Beatissimo Clementissimo ... — ... Valete et vivat vestra paternitas per tempora longiora. | |
| (9v-10r) | De Privilegiis (Vgl. Innsbruck, ULBT, Cod. 435, 155rb. ). 1 | |
| 9v | Tit.: De privilegiis et excessibus privilegiorum. Religiosi qui clericis aut laicis sacramentum ... — ... subiaceant supradicto. | |
| (10r-10v) | Sermo pro defunctis. 2 | |
| 10r | Tit.: Sermo pro defunctis bonus [...]. Domine si fuisses hic frater meus meus (!) non fuisset mortuus (Ioh. 11,21). Haec verba dixit Martha conquerendo de morte fratris sui Lazari ... — ... Prima autem quaeramus. Quam nobis praestare dignetur. | |
| 10v | Vermerk: Hic est computatio patris mei. | |
| (10v) | Sermo de s. Thoma (Parallelüberlieferung, Zwettl, Stiftsbibl., Cod. Zwetl. 117, 86r.). 1 | |
| 10v | Tit.: De sancto Thoma. Beati qui non viderunt et crediderunt (Ioh. 20,29). Haec verba sunt domini in hodierno evangelio laudantis eos ... — ... Beatum igitur Thomam precibus et [ | |
| (11r-13v) | Vorwiegend Brief-/Urkundenformeln, u. a. nach (verlorenen) Vorlagen des St. Georgenberger Klosterarchivs. Wiedergabe der Titel sowie der Grußformeln mit Angabe der (Pseudo-)Adressaten. . 16 | |
| 11r | Tit.: Filius patri. Dilecto patri suo E. militi in tali loco H. scolaris Parisiensis cum filiali dilectione reverentiam debitam et condignam ... | |
| 11r | Anschließend: Noverint universi et singuli quod nos E. praepositus talis locavimus talem ecclesiam ... | |
| 11v | Tit.: Exemplum commissionis episcopi. Venerabili in Christo fratri domino E. abbati talis loci H. miseratione divina episcopo talis loci salutem cum fraterna in domino caritatem ... | |
| 11v | Tit.: Exemplum libelli et scitationis. C. Dei gratia abbas talis loci ordinis talis iudex delegatus a domino tali constitutus domino H. plebano talis loci vel vicario vices suas gerenti salutem in domino ... | |
| 12r | Tit.: Tractatus de peccatoribus. Quoniam citati ad iudicium quam per se quam per alium procuratorem comparare solent ... | |
| 12r | Tit.: Exemplum procuratorii ad ea quae continet testamentum. Venerabilibus viris etc. Item ut supra. Reverentiae vestrae notum sit quod nos familiarem nostrum magistrum H. canonicum talis ecclesiae ... | |
| 12r | Tit.: Exemplum peccatoris ad curiam. Sanctissimo domino suo in Christo patri Gregorio sanctae Romanae ecclesiae summo pontifici reverendus Dei gratia episcopus talis loci devote subiectionis reverentia debitam et condignam ... | |
| 12r | Tit.: Exemplum procuratoris quod datur syndico universitatis. Iudex ac universi cives de tali civitate omnibus praesentes litteras inspecturis ... | |
| 12v | Tit.: Exemplum procurationis pro decima papali. Nos H. miseratione divina abbas talis loci talis dioecesis ordinis talis tenore praesentium profitemur quod religiosum virum fratrem N. monachum monasterii nostri praesentem ... | |
| 12v | Tit.: Aliud exemplum procuratorii. In causa quae vertitur inter nos super quibusdam rebus in curia nostra hof ablatum quod vulgariter dicitur hofgeriht ... | |
| 12v | Tit.: Aliud exemplum procuratorii. In causa quae vertitur inter nos super quibusdam rebus in curia nostra hof ablatum quod vulgariter dicitur hofgeriht ... | |
| 12v | Tit.: Acta iudicii. Anno domini M° CCC XIII° feria secunda post tale festum praesentibus domino H. etc. Ego R. plebanus talis loci ... | |
| 13r | Tit.: Exemplum appellationis. Reverendus pater et domine L. Brixinensis episcopus quia iam dudum in honoris ... | |
| 13r | Tit.: Aliud exemplum appellationis. Nos H. divina permissione abbas totusque conventus talis loci ... | |
| 13r | Tit.: Exemplum sententiae. H. Dei gratia abbas talis loci iudex delegatus a domino episcopo tali constitutus discreto viro domino Ia. plebano tali vel eius vicario salutem in domino ... | |
| 13v | Tit.: Alia sententia. Nos E. miseratione divina abbas talis loci iudex delegatus in causa quae inter Ja. et R. cives talis loci ex una parte et dominum S. abbatem talis loci ex alia parte vertitur ... | |
| (13v) | Notiz. 1 | |
| 13v | Tit.: Notabile. Gregorius in dialogo libro tertio. Sine labore certaminis non est palma victoriae. | |
| (13v) | Gründe für das Eintreten in die Hölle. 1 | |
| 13v | Tria sunt quae ducunt hominem ad infernum ... — ... et vita aeterna. | |
| (13v) | Notizen. 1 | |
| 13v | Sit nomen domini benedictum (rot). Difficiles aditus res nova semper habent. | |
| (14r-17r) | Fortsetzung von 11r–13v. 19 | |
| 14r | Iohannes Dei gratia ecclesiae Brixinensis episcopus dilecto sibi in Christo fratri H eiusdem ecclesiae canonico et archidiacono inferioris vallis Eni salutem in domino ... | |
| 14r | Eingeschobene Notiz: Difficiles aditus res nova semper habent. | |
| 14v | Tit.: Littera pro collectione elemosynae. H. Dei gratia sanctae Salzburgensis ecclesiae archiepiscopi apostolicae sedis legatus universis Christi fidelibus praesentes litteras inspecturis salutem .. | |
| 14v | Tit.: Littera petitora. Reverendo in Christo patri ac domino C. venerabili episcopo tali H. permissione divina abbas et totus conventus talis loci ... | |
| 14v | Tit.: Exemplum privilegiorum. In nomine domini Amen. Nos frater F. abbas et conventus talis loci ordinis talis omnibus ad quos praesens scriptum pervenerit ... | |
| 15r | Tit.: Aliud exemplum privilegii. Omnibus praesens scriptum intuentibus legentibus et audientibus. Nos H. permissione divina abbas talis loci totumque capitulum ibidem salutem in domino sempiternam ... | |
| 15v | Tit.: Aliud privilegium. Cum nulla opera scientiae aut supplicatio facultatum | |
| 15v | Tit.: Aliud privilegium. Noverint cum praesentibus futura posteritas ... | |
| 15v | Tit.: Aliud. Notum sit omnibus Christi fidelibus praesentem paginam inspecturis quod tempore H. talis loci abbatis et domini E. prioris et aliorum confratrum ... | |
| 15v | Tit.: Prooemia. Quoniam vita mortalium ... Agnoscant et certum habeant ... Notum sit omnibus Christi fidelibus quod Ch. talis resignavit ... | |
| 15v | Tit.: Aliud privilegium. Ch. Dei gratia etc. Cum ex pastorali officio nobis commisso teneamur ... | |
| 16r | Tit.: Aliud. B. Dei gratia episcopus talis loci dilectis in Christo filiis ecclesiarum rectoribus plebanis seu viceplebanis talibus salutem ... | |
| 16r | Tit.: Conclusio privilegii secundum quod se habent factum. Tradidimus in hunc modum ut si aliquis hominum ... | |
| 16r | Tit.: Prooemia privilegiorum. In nomine patris et filii et spiritus sancti. Cum oblivioni humanae naturae ... | |
| 16r | Quaecumque inspiraverit Deus homini facienda ... | |
| 16v | Tit.: Gregorius in registro de constitutionibus. Cognoscentes et Ia. rem quae culpa caret in damnum vocari non convenit | |
| 17r | Tit.: Gregorius IXus de prescriptione decimarum. Causam quae inter reginium (!) archidiaconum et nobilem virum G. super decimis vertitur ... | |
| 17r | Tit.: Idem. Illud autem te scire volumus et te vere quod adversus ecclesias minorem praescriptionem ... | |
| 17r | Tit.: De decimis et oblationibus. Prohibemus ne laici decimas cum animarum suarum periculo ... | |
| (17r) | De vi medicinali iuniperi (Thorndike-Kibre 602. Walther, Initia Nr. 7547. - Parallelüberlieferung: Fiecht, Bibl., Hs. 19 / Ms. 142, 96r.). | |
| (17v) | Fortsetzung von 14r–17r. 2 | |
| 17v | Tit.: Exemplum procuratorii. Nos Rupertus Dei gratia abbas ecclesiae sancti Georii Hainricus prior totusque conventus ibidem ordinis sancti Benedicti Brixinensis diocesis scire volumus universos quod ordinamus et constituimus et facimus fratrem ... | |
| 17v | Datierung: Actum et datum in monte sancti Georii prope nos in die sancti Mathiae apostoli gloriosi in cuius rei testimonium praesentes litteras dedimus sigillorum nostrorum munire communitas anno domini M°CCC°XVI°. | |
| (17v) | Über das Allerheiligenfest. 1 | |
| 17v | Tit.: De festo omnium sanctorum. Festo omnium sanctorum a sancto Bonifatio instituto sequenti anno ... — ... exorare. | |
| (18r) | Fortsetzung von 17v. 2 | |
| 18r | Tit.: Sententia. Nos Gotschalcus Dei gratia praepositus et archidiaconus ecclesiae Chyemensis praesidentes iudicio in ipsa nostra ecclesia in causa quae vertitur inter venerabilem virum dominum Rupertum abbatem et conventum suum montis sancti Georii Brixinensis dioecesis ex una parte et Diethmum dictum ab dictum (!) Hegel prope Chitzpuehel ex parte altera ... — ... in his scriptis excommunicamus in nomine patris et spiritus sancti. | |
| 18r | Nuper vobis nostras direximus litteras dominae N. plebanae talis loci ut ad instantiam venerabilis viri domini R. abbatis talis loci Hainricum decanum a tali loco ... | |
| (18r) | De Navitate BMV. 1 | |
| 18r | Tit.: Dies nativitatis beatae Mariae virginis. Incognitus etiam Christianis erat placuit ergo ... — ... celebrare instituit. | |
| (18v-23v) | Fortsetzung von 18r. 23 | |
| 18v | Tit.: Dicit canon cum eligitur indignus contra illos igitur eligunt indignum. Dignum est enim ut quos Dei timor ... | |
| 18v | Nam cum res in dubium devenerit ... | |
| 18v | Tit.: Innocentius IIIus. Qualiter post obitum Ia. verum quam electus a nobis ... | |
| 18v | Tit.: Innocentius IIIus dicit de electione. Ne pro defectu pastoris gregem ... | |
| 18v | Item vero ad quem fuerat devoluta potestas ... | |
| 18v | Tit.: Idem in eodem. Qua propter diversas electionum formas ... | |
| 19r | Illud autem penitus interdicimus ne quis in electionis negotio ... | |
| 19r | Tit.: Idem in eodem. Quisquis in electionem de se factam ... | |
| 19r | Qui vero electionem huius quam ipso iure ... | |
| 19v | Tit.: Idem in eodem. Nihil est quod ecclesiae Dei magis officiat ... | |
| 20r | Tit.: Honorius III. Lundunensi electo. Cum post petitam instanter et demum obtentam quondam Lugdunensis archiepiscopi cessionem ... | |
| 20r | Tit.: Gregorius IX. Cum in magistrum assumi non debeat qui formam discipuli non assumpsit ... | |
| 20r | Tit.: Idem. Ius eligendi in collegiata ecclesia non cadit in laicum ... | |
| 20r | Tit.: Innocentius IIIus. Qui facit quid non debuit non ex malicia ... | |
| 20v | Statutum generalis concilii continet inter cetera ... | |
| 20v | Tit.: Gregorius IX. Cumana ecclesia pastoris solacio destituta ... | |
| 20v | Tit.: Idem Gregorius. Masana ecclesia pastore vacante ... | |
| 20v | Tit.: Alexander III. Licet igitur iudex non semper ... | |
| 20v | Tit.: Clemens IIIus. | |
| 20v | Einschub: Augustinus in Omelia. Quid amatur in amico animus an corpus ... | |
| 21r | Tit.: Alexander tertius Londonensi episcopo. De renuntiatione. Litteras tuas et Ia. si tuam aut senectutem ... | |
| 21r | Tit.: Gregorius IXus Agathensis et Uticensis episcopis. Dilectis filiis conventui monasterii sancti W ... | |
| 21r | Tit.: Celestinus IIIus. Nisi cum pridem et Ia. si in huius cessione frugem ... | |
| (23r-23v) | De sancta Maria et Martha. 1 | |
| 23r | Nec putes quod ideo Martha malam partem elegit ... — ... volatum. | |
| (23v) | Notiz. 1 | |
| 23v | Tit.: Valde notabile. Legimus quod per duas personas mundus est damnatus ... | |
| (24r-26v) | Fortsetzung von 18v–23v. 15 | |
| 24r | Tit.: De testamentis et ultimis voluntatibus ex concilio Lateranensi. Gregorius IIIus. Cum in officiis caritatis primo loco ... | |
| 24r | Tit.: Alexander IIIus. Ad haec praesentibus innotescat quod clerici de mobilibus ... | |
| 24r | Tit.: Idem Hostiensi episcopo. Cum esses in nostra praesentia constitutus proposuisti ... | |
| 24r | Tit.: Clemens IIIus dicit de sepulturis. Certificari voluisti a nobis quomodo illa clausula ... | |
| 24v | Tit.: Innocentius IIIus Mediolanensi archiepiscopo. Ut ecclesiastica beneficia sine diminutione conferantur. – Ut nostrum proderat de vultu Dei ... | |
| 25v | Tit.: De his quae sunt a praelato sine consensu capituli. Irrita erit episcoporum donatio ... | |
| 25v | Tit.: Alexander IXus Novicensi episcopo. Continebatur et Ia. consultationi ... | |
| 25v | Tit.: Idem Vingorum episcopo. Cum vos iam pridem et Ia. ... | |
| 25v | Tit.: Idem Ierosolymis patriarchae. Novit tuae discretionis providentia ... | |
| 25v | Tit.: Idem eidem. Quanto et Ia. frater tuus meusque in concessionibus confirmationibus ... | |
| 26r | Tit.: De maioritate et obedientia. Gregorius Anglorum episcopo. Cum [...] [gestrichen] et Ia. sit honoris ... | |
| 26r | Tit.: Leo papa. Legebatur in litteris tuis quod frater Atricus cartulam ... | |
| 26r | Tit.: Innocentius IIIus capitulo Herbipolensi. Illud in beato Petro et Ia. cum spiritualia sint temporalibus digniora ... | |
| 26r | Tit.: Idem illustri Constantio imperatori. Solite benignitatis affectu et Ia. mirata est imperialis ... | |
| 26v | Tit.: De regularibus et transeuntibus ad religionem. Clemens Vus in concilio Vien[. Ut professores cuiusvis pauperitatis ordinis ... | |
| (26v-27r) | Exzerpte, u.a. aus Augustinus, Gregorius. | |
| (27v) | Darstellung der Guidonischen Hand. Zuordnung der sechs Tonstufen des Hexachordes den sechs Tonsilben ut (!), re, mi, fa, sol und la. | |
| (28r) | Proverbium (Vgl. Walther, Proverbia Nr. 3259). 1 | |
| 28r | Consultor servos conceptione bilingues ... | |
| (28r) | Exzerpte, u.a. aus Gregorius. | |
| (28v) | Fortsetzung von 24r–26v. 2 | |
| 28v | Reverendo in Christo patri etc. paternitati vestrae significamus graviter conquaerendo quod dominus H quondam noster venerabilis abbas tali die ... | |
| 29r | Tit.: Verba Ieremiae ad salvatorem. Cur minori mihi tam onerosum pondus ... — ... excepto. | |
| (29r-29v) | Notizen und Kurzzitate von verschiedenen Händen. | |
| (30r-30v) | Fortsetzung von 28v. 4 | |
| 30r | Paternitati vestrae significamus graviter conquerendo ... | |
| 30v | Esum propter longas et graves discensiones principum ... | |
| 30v | Venerabilibus in Christo patribus canonicis Salzburgensis ecclesiae etc. ... | |
| 30v | Tit.: Proverbia valde bona iuris. Generale mandatum non derogat speciali. De receptione testium ... | |
| (31r-32v) | Bulla Ne in agro dominico. (Benedikt XII., 8. April 1338) zur Reform der päpstlichen Pönitentiarie. . 1 | |
| 31r | Tit.: De statu canonicorum monachorum regularium. Ne in agro dominico sacra videlicet monachorum ... — ... statuimus firmiter observari. | |
| (32v) | Über die Sünde der Unzucht (Kategorien). | |
| (32v) | Casus papales. (Walther, Initia Nr. 15482. - Walther, Proverbia Nr. 28472a. Bloomfield Nr. 4605 und 5542). Fünf Verse. 1 | |
| 32v | Qui facit incestum deflorans aut parricida, sacrilegus patrum percussor vel sodomita ... — ... reddere debent. | |
| (32v) | Augustinus
: Exzerpt. 1 | |
| 32v | Augustinus dicit quod plasphemia est ... — ... non sunt nominanda. | |
| (33r-33v) | Fortsetzung von 30r–v. 5 | |
| 33r | Tit.: Inter constitutiones provinciae Salzburgensis continentur etiam iste. | |
| 33r | Tit.: De alienatione rerum ecclesiasticarum. Quia nonulli praelati bona ecclesiastica alienant vendunt ... | |
| 33r | Tit.: De rebus ecclesiae non alienandis. De septimo. Monasteriorum et aliarum administrationum regularium dispendiis occurrere cupientes ... | |
| 33v | Tit.: De sepulturis. Eos qui prope temeritatis audacia ... | |
| 33v | Statuimus ut quibuscumque subditis abbas ipsorum ... | |
| (34r-35v) | Sermo. 1 | |
| 34r | Tit.: De passione domini. Sermo ad populum bonus. Vidi dominum Iesum propter passionem mortis gloria et honore coronatum (Hebr. 2,9). Augustinus Suffecisset minima gutta sanguinis Christi ... — ... occidi vivificatorem. | |
| (35v) | Notiz. | |
| (35v) | Fortsetzung von 33r–v. 1 | |
| 35v | Reverendo in Christo patri ac domino. Venerabili in Christo patri ac domino domino N talis paratam at ipsius beneplacita voluntatem ... | |
| (36r) | Notizen und Kurzzitate von verschiedenen Händen. | |
| (36v) | De s. Dominico. 2 | |
| 36v | Tit.: De sancto Dominico legitur hoc in novo passionali. Quadam vice cum vir Dei Dominicus apud Bononiam constitutus in ecclesia ... — ... et his dictis evanuit. | |
| 36v | Darunter Rasur, vier Zeilen. Anschließend: Obsessus est a daemone qui verbum contemnit ... | |
| (37r) | Sermo. 2 | |
| 37r | Tit.: Sermo bonus. Homo qui fecit cenam magnam (Luc. 14,16). Christus est et fecit triplicem cenam. Prima cena est quando Deus fideli ... — ... Ad hanc cenam perducat nos Iesus Christus. | |
| 37r | Anschließend Notiz: Nota. Apprehendent XII mulieres virum unum ... | |
| (38r-39r) | Notizen und Kurzzitate von verschiedenen Händen, u. a. aus Bernardus Iob, Luc., Is. | |
| (39v-40r) | Fortsetzung von 35v. 3 | |
| 39v | Iohannes episcopus servus servorum Dei dilecto filio ... abbati monasterii Wiltinensis Brixinensis dioecesis salutem et apostolicam benedictionem. Ad audientiam nostram pervenit quod tam dilecti filii ... abbas et conventus monasterii montis sancti Georii ordinis sancti Benedicti Brixinensis dioecesis quam praedecessores eorum decimas terras ... | |
| 39v | Datierung: Datum Avi montis Idus Februarii pontificatus nostri anno quinto. | |
| 40r | Tit.: Forma excommunicationis. Anno domini M°CCC°IX proxima feria VIa post nativitatem sancti Baptiste ego Johannes plebanus in Matray quia Iacobus filius Hedbeigerii Brigidam uxorem suam sibi adiudicatam personam venerabilis patris domini Iohannis Brixinensis episcopi non vult accipere . | |
| (40v-41v) | : (SBO VI/2 113–115. BGOC 18 [1982] Nr. 8092). Sententiae, series 3, tit. 74. 1 | |
| 40v | Tit.: Sermo de s. cruce Scire Deum summa scientia est. Haec est illa beatitudo pro qua militamus Deo ... — ... de tertia: Mihi absit gloriari nisi in cruce domini. | |
| (41v) | Ioca monacorum (discipulus - magister) (Vgl. RB Nr. 8671. M. Hain, Rätsel. Stuttgart 1966, 9.). 1 | |
| 41v | Discipulus: Quis natus et non mortuus. Magister: Elias et Henoch ... — ... Discipulus: Quis non perdidit quod numquam accepit. Magister: Hoc cornua. | |
| (42r) | De peccato. 1 | |
| 42r | Tit.: Item peccat in patrem et filium et spiritum sanctum. In patrem dum de potentia eius dubitare videtur ... — ... de medio tollerentur scilicet meum et tuum. | |
| (42r-42v) | De BMV (Parallelüberlieferung: Graz, UB, Cod. 1638, 100r.). 1 | |
| 42r | Tit.: De beata virgine Maria. Filius regis Ierusalem desponsavit sibi filiam Babylonis per internuntios ... — ... oris sui. | |
| (42v-43r) | Zu Ier. 1,11. 1 | |
| 42v | Tit.: Verba salvatoris ad Ieremiam. Quid tu vides Ieremia? Virgam vigilantem ego video (Ier. 1,11). Ista virga quam vidit Ieremias significat beatam virginem ... — ... et missus fuit. | |
| (43v) | Fortsetzung von 39v–40r. 1 | |
| 43v | Tit.: Exemplum procuratorii in Bozano et circa partes Atasis. Nos divina misericordia abbas monasterii Montis sancti Georgii Brixinensis dioecesis ordinis sancti Benedicti totusque conventus eiusdem monasterii in capitulo ad sonum campane more solito congregati videlicet N. prior et H. et B. fecimus constituimus et ordinavimus discretum virum dominum Heinricum monachum et professum dicti nostri monasterii ... | |
| (43v) | De confessione. 1 | |
| 43v | Dicitur in Isaia (59,1–2). Ecce non est abbreviata manus domini ... faciem eius a vobis. Unde notandum est quod confessio facit duo ... — ... a peccato. | |
| (44r-45v) | Notizen und Kurzzitate von verschiedenen Händen, u. a. aus Gregorius, Bernardus. | |
| (46r-47r) | Zu 2. Reg. 1, 1-18. (RB Nr. 12). 1 | |
| 46r | Tit.: Sic incipit liber quartus Regum. Praevaricatus est autem Moab in Israel, postquam mortuus est Aab. Ceciditque Ochozias ... — ... Nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum Regum Israel. | |
| (47v-48r) | Notizen und Kurzzitate von verschiedenen Händen, u. a. aus Rom., Beda Venerabilis, Ambrosius. | |
| (48v-49r) | Sermo. 1 | |
| 48v | Tit.: De paenitentia Paenitentiam agite appropinquabit enim regnum caelorum (Matth. 3, 2). Hoc verbum est quod granum sinapi ... — ... ad premium quod est regnum caelorum Amen. | |
| (48v-50r) | Notizen und Kurzzitate von verschiedenen Händen, u. a. aus Gregorius, Boetius, Seneca. | |
| (50v-52r) | De sapientia. 1 | |
| 50v | Tit.: Legitur in libro sapientiae. Cum dormiente loquitur qui narrat stulto sapientiam cum stulto ... — ... longifient dies eius. | |
| (52r) | Sermo. 1 | |
| 52r | Tit.: De dedicatione sermo. Praecurrens ascendit in arborem sycomorum, ut videret Iesum quia inde erat transiturus (Luc. 19,4). Qui notantur quattuor impedimenta ... — ... videre Deum in Sion. | |
| (52v-53v) | Honorius Augustodunensis
: Sermo de Simone et Iuda. (Inc. wie Innsbruck, ULBT, Cod. 492, 29vb.). 1 | |
| 52v | Tit.: Sermo de omnibus sanctis. Gaudent in caelis animae sanctorum qui Christi vestigia sunt secuti (CAO Nr. 2927). Carissimi quamvis peccatores et indigni simus ... — ... repellere debes. | |
| (53v) | Notizen. | |
| (54r-54v) | Isidorus Hispalensis
: De doctrinae discretione. 1 | |
| 54r | Tit.: De doctrinae discretione legitur in Vitas Patrum. Non omnibus una eademque doctrina est adhibenda sed pro quantitate morum ... — ... vacui nihil inde [... ?, gestrichen] | |
| (55r) | Sermo (Vgl. Augustinus Hipponensis(?): Sermones suppositii de Scripturis. Sermo 71. Auszug (Ed.: PL 39, 1881)). 1 | |
| 55r | Tit.: Sermo beati Augustini epicopi. Dnca XVII. Dominus ac redemptor noster in evangelio loquitur dicens Cum dormirent homines ... — ... nec miserentur alii. | |
| (57r) | Declaratio sententiae interdicti. (Parallelüberlieferung: u. a. Augsburg, Staats- und Stadtbibl., 4° Cod. 67, 132r.). 1 | |
| 57r | Tit.: Declaratio sententiae interdicti. Omni die licitum est clausis ianuis et submissa voce ... — ... sive extra. | |
| (57v) | Sermo. 1 | |
| 57v | Tit.: De assumptione sanctae Mariae. Gaudete in domino semper. Iterum dico Gaudete (Phil. 4,4). Carissimi, non sine causa monemur totiens ... — ... et nos conregnemus. | |
| (58r-58v) | Sermo (Parallelüberlieferung: Innsbruck, ULBT, Cod. 285, 129rb.). 1 | |
| 58r | Tit.: Sermo de purificatione sanctae Mariae. Et statim veniet ad templum sanctum suum dominator domus etc. (Mal. 3,1). Primo videamus quis ille sit qui venit et ubi venit et quando venit et quare venit ... — ... et candelam caritatis quod nobis praestare dignetur. | |
| (58v) | Sermo (ohne Bibelzitat). (Parallelüberlieferung: Uppsala, UB, Cod. 194, 77rc.). 1 | |
| 58v | Tit.: De poenis cuiusdam animae. Carissimi, beatus Theodorus episcopus descendit super ripam laci ut suos videret piscatores ... — ... et nullum damnum intulit. | |
| (59r-66r) | Sermones. 18 | |
| 59r | Tit.: Sermo de nativitate domini. Exiit edictum a Caesare Augusto etc. (Luc. 2,1). Augustus imperator erat potentissimus super omnes paganos et Iudaeos ... — ... in Tiberim. (Parallelüberlieferung: u. a. Wien, ÖNB, Ser. n. 95, 1v.) | |
| 59v | Tit.: Sermo de sancto Stephano. Stephanus autem plenus gratia etc. (Act. 7,55 bzw. CAO Nr. 7702). Deus hodie beatum Stephanum coram suis angelis honoravit ... — ... videre regnum Dei. (Parallelüberlieferung: u. a. Wien, ÖNB, Ser. n. 95, 2r (zu Act. 6,8); Wilten, Stiftsbibl., Cod. 320311, 104va) | |
| 60r | Tit.: Sermo de sancto Iohanne. Valde honorandus est beatus Iohannes. Carissimi, beatus Iohannes evangelista est honorandus ab hominibus ideo ... — ... in eum crediderunt. (Parallellüberlieferung: u. a. Wien, ÖNB, Ser. n. 95, 2r. ) | |
| 61r | Tit.: Sermo dominicalis. Puer Iesus proficiebat (Luc. 2,52). Legitur quod Maria mater et Ioseph erant mirantes super his qua dicebantur de eo ... — ... vel peccata. (Parallelüberlieferung: u. a. Wien, ÖNB, Ser. n. 95, 2v.) | |
| 61v | Tit.: Sermo in cena domini. Si ego dominus et magister (Ioh. 13,14). Hodie carissimi dominus suos invitat amicos ad sacramentum corporis et sanguinis sui ... — ... sanguis domini. Probet. (Parallelüberlieferung: u. a. Wien, ÖNB, Ser. n. 95, 4v.) | |
| 61v | Tit.: In parasceue. Audi filia et vide et inclina (Ps. 44,11). O filia audi tria vide tria et inclina aurem tuam propter tria. Audi tria primo audi ... — ... in morte filii tui. | |
| 62r | Tit.: In ascensione domini. Vado ad eum (Ioh. 16,5). Dominus fecit ad consuetudinem ... — ... affixus est cruci. | |
| 62v | Tit.: Miraculum. Obsessa quaedam erat quam diabolus per totum anni spatium non vexabat ... — ... liberata fuit. Rogemus ergo. (Parallelüberlieferung: Kremsmünster, Stiftsbibl., CC 273, 41r.) | |
| 62v | Tit.: Sermo de sancto Iohanne Baptista. Inter natos mulierum et cetera (Matth. 11,11). Hodie celebratur in sancta ecclesia festum beati Iohannis Baptistae quem dominus ... — ... sine querela. Rogemus sanctum Iohannem. (Vgl. Schneyer 8, 697, Nr. 51. ) | |
| 63r | Tit.: De sancto Petro. Nimis honorati sunt amici tui Deus (Ps. 138,17). Quinque honoribus principaliter ... — ... cum clave sua. Rogemus. | |
| 63v | Tit.: De sancta Margareta. Nova bella elegit dominus. Hoc legitur in libro Maccabaeorum (recte: Iudic. 5,8) et competunt ... — ... preces. | |
| 63v | Tit.: De sancta Maria Magdalena. Accessit ad pedes Iesu et cetera (Matth. 26,7). Accessit dando Christo munera ... — ... clementiae. | |
| 64r | Tit.: De sancto Laurentio. Gloria et honore coronasti et cetera (Ps. 8,6). Primo quia valet contra virus diaboli ... — ... crematus fuit. | |
| 64r | Tit.: Sermo bonus. Petite et accipietis ut gaudium (Ioh. 16,24). Quattuor sunt causae propter quas Deus petentem ... — ... rogent. | |
| 64r | Tit.: Sermo valde bonus de animabus. Miseremini miseremini mei saltim vos amici mei quia manus domini tetigit me. Iob XIX° (21). Haec sunt defuncti suplicantis ... — ... ieiunia cognatorum. | |
| 65r | Tit.: Miraculum. Legitur quod cum beata virgo cum filio suo fugeret in Aegyptum ... — ... non deficientes. Rogemus. | |
| 65v | Tit.: De annuntiatione. Templum Dei sanctum est quod estis vos (1. Cor. 3,17). Nota quod dominus triplicem habet domum ... — ... reconciliat filio etc. (Vgl. Schneyer 8, 705, Nr. 52.) | |
| 65v | Tit.: Miraculum. Quidam miles satis potens et dives ... — ... acquirebant | |
| (66r-67v) | De Christophoro. 1 | |
| 66r | Tit.: De sancto Christophoro. Christophorus procerissimae staturae vultuque terribili erat ... — ... gladio feriretur. Explicit passio sancti Christophori. | |
| (67v) | Exemplum:. „Warnung aus dem Jenseits“. 3 | |
| 67v | Tit.: Quot tam notabile. Erant in civitate Nannatense duo clerici scholares scientiae litteratura ... — ... habuit in facie usque ad mortem. (Parallelüberlieferung: Innsbruck, ULBT, Cod. 25, 118ra. Ähnlich im Speculum exemplorum (nach Hain 14919), dist. quarta, Nr. LVI; dort aus Vincentius Bellovacensis, Speculum historiale, L. XXV, c. 89 (Ed. Duaci 1624, 1033).) | |
| 68r | Tit.: Auctoritas beati Bernhardi abbatis de sacerdotibus. O veneranda sacerdotum dignitas inter quorum manus ... — ... cum filiis hominum. (Parallelüberlieferung: Innsbruck, ULBT, Cod. 243, 419vb.) | |
| 68v | Ex decreto beati Bonifatii papae qui fuit quartus a beato Gregorio probatur quod liceat monacho ubique cum sacerdotali veste ... — ... dignitate firmantur. | |
| (68v) | Wappenzeichnung, Federproben und Notizen 16. Jh. 1 | |
| 68v | a) Sancta Maria da nobis dona tria. b) Casparium vite diurias sine lite. Regnum caeleste post mortem da manifeste etc. c) Feci professionem anno 1511° fui ordinatus in subdiaconatu eodem anno Subdiaconum anno 1515° in presbyterum anno 1517° Aeterno primitias anno 1517°. d) Reverendo in Christo patre ac domino domino suo gratioso in nomine venerabili domino Darunter radierte Notizen. | |
| (69r-73r) | Sermones. 5 | |
| 69r | Tit.: Sermo de divite cuius ager ubores fructus atulitet de illo alio qui induebatur purpura et bisso. Si diligenter accenditis, fratres carissimi, omnes sacerdotes domini non solum episcopos sed etiam presbyteros et ministros ecclesiarum . ... — ... honor et imperium cum patre et spiritu sancto per omnia saecula saeculorum Amen. | |
| 70v | Prosopographische Notiz von zeitgenössischer Hand: Anno domini M° CCC° IIII° in die animarum natus est frater Odo dictus Grezwein, professus est autem ordinem sancti Benedicti anno XX°IIII, suscepit ordines sacerdotii in anno XX°VIIII, intret ordine [ | |
| 71r | Tit.: Sermo de sancto Michaele. Factum est proelium magnum ... Apok. XII (7). Nota quod diabolus tria proelia fecit. Primum in caelo cum angelo ... — ... animas fidelium domino offert. | |
| 71v | Tit.: Sermo de sancto Iacobo. Accessit ad Iesum mater filiorum Zebedaei etc. (Matth. 20,20). Expone si vis. Dominus beatum Iacobum propter eius obedientiam ... — ... retulit. | |
| 72v | Tit.: In dedicatione ecclesiae. Beati qui habitant in domo tua domine etc. (Ps. 83,5). Magnates solent habere tres domos ... — ... ac panem in regno meo. (Vgl. Schneyer 9, 826, Nr. 17.) | |
| (73r-74v) | Miracula. 2 | |
| 73r | Tit.: Miraculum. Legitur in passione domini quod quidam rex habebat anulum aureum pretiosa gemma ... — ... reportavit ad gaudia aeterna Amen. | |
| 73v | Tit.: Miraculum valde bonum. In civitate Coloniensi quidam erat Iudaeus qui semper cum Christianis de fide ... — ... sine fine mansuri. Quod ipse praestare dignetur (Parallelüberlieferung: u. a. Kremsmünster, Stiftsbibl., CC 280, 164v. ) | |
| (75r-75v) | Smaragdus S. Michaelis
: Diadema monachorum. (Ed.: PL 102, 686B-687A). Cap. XCVII: De eo quod scriptum est: Omni custodia serva cor tuum (Prov. IV). 2 | |
| 75r | Dicis fortasse. Quomodo possum custodire cor meum ut mala ... — ... et suscipiant. Explicit Amen Amen. | |
| 75r | Nachtrag in Rot: Eccl. 1,15: Perversi difficile corriguntur et stultorum infinitus est numerus | |
| (76r) | Augustinus
: Exzerpt. 1 | |
| 76r | Tit.: Dicit beatus Augustinus in sermone in octava pascae. Nunc tempus est ut quisque abstineat ... — ... offendit. | |
| (76r) | Sermo. 1 | |
| 76r | Tit.: Item sermo de uno martyre. Item Augustinus ... Iustum deduxit dominus per vias rectas etc. (Sap 10,10). Quis iustus sit Salomon ostendit dicens ... — ... liberare non possent. | |
| (76v) | Sermo. 1 | |
| 76v | Scriptum namque est (Gal. 4,22). Recordati sunt discipuli quia scriptum est ... — ... viribus agamus. | |
| (76v) | Federproben und Verse. 1 | |
| 76v | U. a. Hexameter: Ve in nascenti, ve nato, ve morienti … | |
| (77r-88v) | Iacobus de Voragine
: Sermones de tempore, Dnca. 11.-17. post pent. (Schneyer 3, 230–231, Nr. 121–134.). Auszug. 1 | |
| 88v | Expl. ... quod aquatur [ | |
| (89r) | Leer bis auf Ritzspuren sowie zweifachen grünen Kreis. | |
| (89v) | Leer bis auf Notiz, vgl. Eccli. 30,34:. 1 | |
| 89v | Misere animae tuae placens Deo ... | |
| (90ra-96va) | Fragment einer Sermonessammlung. 5 | |
| 90ra | Per tria movetur terra et quattuor sustinere non potest ... (Prov. 30, 21–23). Primum expone de ignobilibus qui praeficiuntur ... — ... possit sustinere. | |
| 90rb | Tit.: [Von späterer Hand:] Sermo de paenitentia ex remissione peccatorum valde utilis. Paenitentiam agite appropinquabit enim regnum caelorum (Matth. 4,17). Ut homo in deserto huius mundi recte et salubiter ambularet ... — ... confiteberis. Explicit. | |
| 93ra | Melior est dies mortis die nativitatis Eccli. 7 (2). Consuetudo est fere omnibus gaudere ... — ... procedere si vis. | |
| 93rb | Homo natus de muliere brevi vivens etc. (Iob 14,1). Ista auctoritas moraliter de miseriis ... — ... sanctorum collegio Amen. | |
| 94rb | Homo vero cum mortuus fuerit ... Iob (14,10). Homo est debitor et obligatus ... — ... de duobus sociis. | |
| (96va-120va) | Predigtentwürfe, teilweise ausformuliert. 19 | |
| 96va | Tit.: De largitate. Date et dabitur vobis (Luc. 6,38). Arbor quae melius putatur ... — ... tacere facit. | |
| 96va | Tit.: De sancta cruce. Si exaltatus fuero a terra omnia traham etc.(Ioh. 12,32). Totum genus humanum erat perditum propter peccatum ... — ... ut convertat. | |
| 96vb | Tit.: De eodem. Videndum est qualiter se homines debent signare. Primo debent ponere digitum ... — ... ad infernum. | |
| 97ra | Tit.: De sacerdotibus. Unxit te Deus oleo letitiae etc. Ps. (44,8). Haec verba dicit propheta sacerdoti ... — ... unxit ergo etc. | |
| 97va | Tit.: De bona virgine. Ego mater pulchrae dilectionis etc. (Eccli. 24,24). Ubicumque esset nobilis domina potens et dives ... — ... certitudo etc. | |
| 97vb | Tit.: De sacerdotibus. Mt. 16 (recte: 19,28) Amen dico vobis quod sedebitis super sedes duodecim iudicantes duodecim tribus etc. Ecce magnus honor. Sicut est Deus ... — ... Quorum remiseritis peccata remittuntur eis et Amen. | |
| 98ra | Tit.: Decem Miracula in corpore Christi. Decem sunt miracula in corpore domini de quibus non directe reddi non potest ... — ... subiecto. | |
| 98rb | Tit.: De sacramento altaris. Nota XII fructus sacramenti altaris sive effectus ... — ... Edent pauperes et saturabuntur etc. | |
| 98vb | Tit.: De angelis Credimus quod de quolibet ordine angelorum sanctorum ceciderunt angeli ... — ... divinorum mandatorum. | |
| 99ra | Tit.: Sermo Memor esto iudicii mei etc. Eccli. 38 (23). Frequenter praedicant nobis sancti et nos ... — ... quadrantem. | |
| 99va | Tit.: De eucharistia. Corpus Christi multis de causis elevatur a sacerdote in missa. Prima causa est ad gratiam Dei patris ... — ... nudius tertius. (Parallelüberlieferung: u. a. Innsbruck, ULBT, Cod. 285, 109r. Lit.: Franz, Messe 101. ) | |
| 100vb | Tit.: De s. Iohanne Baptista. Inter natos mulierum etc. (Matth. 11,11). Nota XV praerogatas beati Iohannis Baptistae ... — ... ecclesia celebratur. | |
| 100vb | Cum resurgent impii et quando unaquaeque anima corpus suum inspicit. Maledicit ei dicens ... — ... Ibi erit fletus et stridor dentium. | |
| 101rb | Tit.: Salomon. Tres species odivit anima mea hominem pauperem superbum, divitem mendacem, senem fatuum et insensatum (Eccli. 25,3–4). Pauper superbus est ... — ... diabolo in horribus. | |
| 101va | Tit.: De ebrietate. Augustinus Ebrietas aufert memoriam dissipat sensum ... — ... mentem. | |
| 101vb | Tit.: Notandum luxuria sacerdotum. Sicut enim graviter peccaret qui calicem benedictum in lutum ... — ... compleatus. | |
| 102ra | Tit.: Sermo. Non auferetur sceptrum de Iuda etc. (Gen. 49,10). Iacob patriarcha migraturus de hac vita vocavit ... — ... praecellit. | |
| 102va | Tit.: Nota de triplici habitatione in mundo, in inferno et in caelo. Beati qui habitant in domo tua domine (Ps. 83,5). Notandum quod triplex est habitatio in hoc saeculo ... — ... In inferno nullis. | |
| 102vb | Leer. | |
| (103ra-109vb) | Sermones. 11 | |
| 103ra | Suscepimus Deus misericordiam tuam in medio templi tui (Ps. 47,10). Multipharia ... modis et diversis locis ... — ... sollemnitas fortiter. | |
| 103va | Tit.: In assumptione beatae virginis Mariae. Haec est dies quam fecit dominus exsultemus et laetemur in ea. Ps. (117,24). Multa inveniuntur in vita ista ... — ... amatur. (Vgl. Schneyer 8, 332, Nr. 74 ) | |
| 104vb | Tit.: De eodem. Intravit Iesus in quoddam castellum (Luc. 10,38). Vos debetis scire quod Christus fuit pauperrimus ... — ... partem elegit. | |
| 105vb | Tit.: De sancta Maria Magdalena. Lapis solutus calore in aes vertitur (Iob 28,2). Homo libenter audit nova magnifica ... — ... ad illum ordinem nos perducat etc. | |
| 107ra | Tit.: De assumptione virginis. Quae est ista tamquam aurora consurgens pulchra ut luna etc. (Cant. 6,10). Rex Salomon cui Deus revelavit intima secreta ... — ... tenebris etc. | |
| 107va | Tit.: De dedicatione. Vidit Iacob scalam etc. (Gen. 28,12). Narra historiam de Esau et Iacob ... — ... particeps erit. | |
| 107vb | Tit.: De dedicatione. Templum domini sanctum est quod estis vos etc. (1. Cor. 3,17). Notandum quod dominus habet tria templa. Primum est lapidum. ... — ... Esuri etc. | |
| 108rb | Tit.: Omnium sanctorum. Gaudeamus omnes in domino etc. (Introitus). Fratres carissimi sacra scriptura docet nos hodie ut in domino gaudeamus ... — ... est benedictus in saecula. | |
| 108vb | Beati mortui qui domino moriuntur (Apoc. 14,13). Quidam moriuntur domino. Alii mundo ... — ... Beati quorum remissae etc. | |
| 110r | Leer bis auf roten Tintenfleck. | |
| 110v | Leer bis auf Federproben, u. a.:Daz ist mein rat[ Miserere animae tuae placens Deo etc. Dominus Iesus in nocte qua tradebatur Dimerschidnnleich (?) alczeit von dir Dicimus domine conditor inclite de not[ Amen dico tibi / tu remanebis Deus propitio isto ... | |
| (111r-114r) | De s. Thoma apostolo. 2 | |
| 111r | Tit.: De sancto Thoma apostolo. Cum tetigisset ossa Elisei revixit homo et stetit super pedes suos etc. 4. Reg. 13,13 (recte: 2. Reg. 13,21). Domini apostoli primo catholicae fidei professores fuerunt ... — ... innumerabilem convertit. | |
| 114v | Leer. | |
| (115r-118v) | Aszetische Kurztexte. 7 | |
| 115r | De obedientia. – Quod fugat daemones humilitas. – Quod peccatores non possunt habere ... – Quod dolores sunt aponendi. – Contra cogitationes carnales. – De eodem. – De humiltate. – Quod servire infirmis magnum est lucrum. – De operibus misericordiae. – Item. – Item. – Quod corpora sanctorum sunt visitanda. | |
| 115v | Quod infirmi non sunt horrendi. – De virtute et signo sanctae crucis. – Quod peccator expectationem Dei non debet contemnere. – De virtute missae et nominis Christi. – Quid liberet de purgatorio. | |
| 116r | Item. – Contra infideles commissarios. – De virtute fidei et invocatione ad sanctos. – De Iudaeis vulnerantibus imaginem Christi. – Quod solitudo bona est. – Quod animae apparent caris suis. – Propositum confitendi valet absque opere. – Quod paenitentia non debet nobis videri gravis. – Quod de vituperiis et laudibus non est curandum. | |
| 116v | De reverentia corpori Christi exhibenda. – Quod daemones reverentur Christum. – Quod passio Christi memorata omnia facit levia. – Contra confitentes semiplene. – Quod peccatum occultatur diabolo in confessione. – Contra dormientes in praedicatione. – Contra negotiatores. – Contra plasphemantes. – Contra habentes malam intentionem. – Contra luxuriosos. – De corporis Christi virtute | |
| 117r | Quod debemus dum tempus habemus bene operari. – De remuneratione laboris. – De Iuliano Apostata. – De laeticia in morte. – De reverentia crucifixi. – De elemosynis faciendis ante mortem. | |
| 117v | Item. – Quod tutum est adhibere Deo. – Quod per[...] legendum. – Contra congregationes pecuniam. – Quod tutior est status pauperis quam divitis. – Item. – De exitu animae iusti et peccatoris a corpore. (118r) Contra advocatos. – Contra malos maritos. – De hoc verbo centuplum accipietis. – Quod utile est resistere temptationibus. – Contra filios crudeles erga parentes. | |
| 118v | De quinque virtutibus. – De confessione. – Contra reprehensores aliorum. – De oratione pro mortuis. – De pacientia et vita communi. – De continentia. – De poena purgatorii. | |
| (119r-134r) | Notabilia und Exempla als Materialsammlung für Predigtzwecke. 51 | |
| 119r | Tit.: Quoddam notabile. Timidi et negligentes praelati qui ignaviae suae ... — ... requiretur. | |
| 119r | Tit.: Aliud. Legitur de tigride quod raptis fetibus velociter ... — ... in aeterna damnatione deglutit. (Links des Schriftraumes Federzeichnung eines Kopfes.) | |
| 119v | Tit.: Notabile. Timeat praelatus de talento sibi commisso ... — ... felicem. | |
| 119v | Tit.: Item aliud. Praelati sic ministerium suum adimplere debent ... — ... obstruatur. | |
| 119v | Tit.: Aliud. Domini qui malos ministeriales et advocatos seu procuratores ... — ... et corrodunt. | |
| 119v | Tit.: Aliud. Quod populus depauperetur per diversos procuratores advocatos seu provisores. Legitur in scolastica historia ... — ... dicta sunt in scolastica historia. | |
| 120r | Tit.: Aliud. Infirmari oportet cum infirmantibus condescendendo ... — ... permutavit. | |
| 120v | Tit.: De quodam monachorum abbate. De quodam monachorum abbate legimus cum monachus eius valde temptaretur ... — ... abire permisit. | |
| 120v | Tit.: Notabile. De abutentibus primordio crucifixi et luxuriose ... — ... abusio est. | |
| 120v | Tit.: Aliud. Quicumque carnem suam in tantum nutriunt ... — ... adapta. | |
| 121r | Tit.: Aliud. Qui parvae consuetudinis corruptelam multorum exemplo decipitur ... — ... sententias. | |
| 121v | Tit.: Notabile. Multi simulant pacem cum hominibus ... — ... decipere nituntur. | |
| 121v | Tit.: Aliud. Simulator amicum decipiens lupo comparari ... — ... adapta. | |
| 121v | Tit.: Aliud. Debemus curiosas et inutiles constitutiones ... — ... Archana Dei etc. | |
| 122r | Tit.: Aliud. Audivi de quodam iudice iniquo ... — ... quod omnibus irridetur. | |
| 122r | Tit.: Aliud. Legimus de quodam rege sapiente quando festum habebat ... — ... iustitiam divinitatis. | |
| 122v | Tit.: De canto. De canto legitur quod cum a quodam requireretur quare sit ... — ... facilius seducat. | |
| 122v | Tit.: Aliud. Licet saeculares et potentes in hoc saeculo a Deo honorifice pascantur ... — ... et divite. | |
| 123r | Tit.: Aliud. Audivi de quodam clerico qui fuerat in saeculo advocatus et fere in omnibus casibus optinebat ... — ... ad litigandum. | |
| 123r | Tit.: Aliud. Audivi de quodam nobili milite qui relictis multis possessoribus ... — ... incontinenti. | |
| 123v | Tit.: Aliud. Quidam ita pusillanimes sunt ... — ... vestrum praestante Deo. | |
| 123v | Tit.: Aliud. Dicitur de quodam qui ut faceret paenitentiam ... — ... accipiet. | |
| 123v | Tit.: Aliud. Multi in discretionem excaecati illud quod eius adhibet ... — ... deportabat. | |
| 124r | Tit.: Aliud. Daemones assimulantur satellitibus cuiusdam viri ... — ... suspendunt. | |
| 124r | Tit.: Aliud. Multae sollicitudines et angustiae perveniunt ... — ... et gaudere. | |
| 124v | Tit.: Aliud. Dicitur quod quidam mus et glis et est magnus mus ... — ... procurantes. | |
| 125r | Tit.: Aliud. Audivi de quodam religioso viro qui cum causa infirmitatis amisisset ... — ... oculos eruisse. | |
| 125r | Tit.: Notabile. Vana et transitoria est mundi gloria ... — ... beneficiis referamus. | |
| 125v | Tit.: Aliud. Contra illos qui nolunt benefacere dum tempus habent ... — ... os suum. | |
| 125v | Tit.: Aliud. De quodam milite legitur qui ultra iturus (!) mare fecit ... — ... aput Deum. | |
| 125v | Tit.: Aliud. Legitur de quodam asino qui iam incenso molendino ... — ... consummentur. | |
| 126r | Tit.: De symea. De symea dicitur quod nucem novam ... — ... praemiorum. | |
| 126r | Tit.: Aliud. Legimus de quodam homine quem cum fugaret ... — ... dulcedo de vita. | |
| 126r | Tit.: Aliud. Dicitur quod lupus et vulpis sociaverunt ... — ... cum paribus. | |
| 126r | Tit.: Aliud. Audivi de quodam qui tam diu cum quadam ... — ... meretricum est. | |
| 126v | Tit.: Aliud. Fatuus est qui imminente periculo mortis ridet ... — ... manduco. | |
| 126v | Tit.: Aliud. Audivi de quodam qui cum invenisset uxorem suam ... — ... decet esse sacerdotissam. | |
| 126v | Tit.: Aliud. Contra malas mulieres quae dominari volunt in viros ... — ... ut alii solent. | |
| 127r | Tit.: Aliud. Audivi de quadam muliere quae conquirebatur coram iudice ... — ... adiuvante Christo. | |
| 127r | Tit.: Quod confessio multum deleat peccatum veritatem. | |
| 127v | Tit.: Quorum meritorum est sanctus corpus Christi. Est civitas grandis et populosa in extremis Saxoniae finibus ... — ... conversi sunt ad Deum. | |
| 127v | Tit.: Aliud. Burgensis quidam magnarum opum in extremis laborans ... — ... in sacramentario. (Parallelüberlieferung: Güssing, Franziskanerkloster, 1/33, 179v; London, BL, Add. 18.344, 134v.) | |
| 128r | Tit.: Aliud. Defert Iohannes de Rupellis de quodam clerico qui cum vanus esset et lubricus ... — ... laetanter ad aethera pervolavit. | |
| 128v | Tit.: De Iuda traditore. Legitur in quadam historia quod fuit quidam vir in Ierusalem nomine Ruben ... — ... daemonibus sociaretur. | |
| 129v | Tit.: De s. Katharina [Tit. radiert]. Adolescens quidam bonae indolis filius cuiusdam clarissimi comitis ... — ... migraverunt. | |
| 131r | Tit.: Aliud de Maria Magdalena. Miles quidam qui singulis annis ad corpus beatae Mariae Magdalenae venire consuevit in proelio occisus est ... — ... in pace quievit. | |
| 131r | Tit.: De sancta Katarina. Scolasticus quidam Canturie Voco (?) nomine religiosam vitam agens ... — ... noscitur descripsisse Amen. | |
| 132r | Tit.: Item conflictus animae et corporis. Noctis silentio tempore brunali deditus quod amodo somno ... — ... manibus totum commendari. | |
| 134r | Schlussschrift mit Schreibervers: Finis adest operis mercedem posco laboris (Colophons Nr. 21272 u. ö. Wattenbach, Schriftwesen 512.) | |
| 134r | Daneben in Rot: Han ich wol gedient daz ist mir lieb [in Schwarz] und nicht laid. | |
| 134v | Leer. | |
| (119r-131r) | (W. F. Storck, Das “vado mori”. Zeitschrift für Deutsche Philologie 42 [1910] 422–428. – Walther, Initia Nr. 19965. Walther, Proverbia Nr. 32811.). Unterhalb des Schriftraumes jeweils zwei Verse von gleicher Hand aus der Totentanz-Dichtung. 1 | |
| 119r | Tit.: Vado mori genitus de sanguine nobiliori / Non genus inducas nobile vado mori Vas mori miserere mei rex inclite Christi / Omnia dimicte debita vado mori. | |
| (135ra-135vb) | Leer bis auf Tintenlinierung, Rahmung (zwei Spalten) und Fedeproben. |