Beschreibung ausdrucken  Permalink: https://manuscripta.at/?ID=39735 
London, British Library, Add. 18355
PASSIONALE
Pergament    IV, 95 Bl.   275 × 200   Entstehungsort unbestimmt, 11. Jh.
Provenienz/Letztbesitzer: Fiecht-St. Georgenberg, Benediktinerstift
Handschrift aus 2 Teilen zusammengesetzt: 1  ((IV), 1–80); 2  (81–95, (III*))
Literatur zur Handschrift (Anzahl: 13)


Teil 1(IV), 1–80   Pergament   
Lagen: 4(IV) (Vorsatzbl., Papier 20. Jh.) + 10.IV80
Löchrig, unregelmäßig beschnitten, genäht und ergänzt. Bl. 1 klebte wohl als Spiegel am ursprünglichen VD.
Schrift:
Schriftraum: 230 × 150    Zeilenzahl: 41   
Schriftart: Karolingische Minuskel – Marginalien
Von Blindlinien gerahmt, auf kaum sichtbarer Blindlinierung. Bl. 1r karolingisch-gotische Mischschrift 12. Jh. Bl., 1va (Inhaltsverzeichnis) karolingische Minuskel 12. Jh., Bl. 1vb (Nachtrag zum Inhaltsverzeichnis) Textualis cursiva 14. Jh., Bl. 1vb (Urkunde) Textualis cursiva 14. Jh., ab Bl. 2r–80v karolingische Minuskel 11. Jh. (Wechsel in Tinte und Duktus), Bl. 80v Schreibernennung: Dieterici, Bl. 80v karolingische Minuskel 12. Jh. Am Blattrand Notizen von verschiedenen Händen.
Ausstattung: Rubriziert   
Teil 281–95, (III*)   Pergament   
Lagen: IV88 + (IV–1)95 + 3(III*)
Dünnes Pergament, stellenweise löchrig, teilweise ergänzt. Gegenbl. zu Bl. 95 herausgeschnitten (mit Textverlust). Nach Bl. 95 fehlt mindestens eine Lage (Textverlust).
Schrift:
Schriftraum: 230 × 155    Zeilenzahl: 33   
Schriftart: Karolingische Minuskel
Karolingische Minuskel 11. Jh.
Ausstattung: Rubriziert   

Hs. enthält 1 Fragment
Frg.1r   Pergament   
Kaum lesbar, Klebespuren

Einband: London     1947     Golddruck        
VD und HD gleich: braunes Leinen über Holz. Verstärkung der Ecken sowie Bezug des Rückens durch dunkelbraunes Leder (Anschlussstellen mit Wellenmuster verziert). Kanten gerade. Rücken: fünf einfache Bünde, von einfachen bzw. zweifachen Goldlinien gesäumt. Im zweiten Feld in Golddruck Passionale XI. cent., im dritten Brit. Mus., im vierten Additional Ms. 18,355. Im obersten und untersten Feld Signaturschildchen (siehe bei Geschichte). Kapitale mit rotem Garn umstochen. Spiegel Papierblätter 20. Jh., am VD mit Signaturen (siehe bei Geschichte). Hinweis auf die Restaurierung Bl. III*v Rebound Oct. 1947.


Bl. 1r St. Georgenberger Besitzvermerk 17. Jh. (getilgt) Montis s. Georgii 1652, Bl. 2r Bibliothecae Montis sancti Georgii und Bl. 95v Montis s. (gestrichen: Georgii). Bl. 1r Fiechter Signatur 2. H. 18. Jh. IV, 160. Bl. IIIr Kaufvermerk British Museum Purchased of Mesrs Asher 8th Oct. 1850. Signaturen des British Museum bzw. der British Library: am Rücken im obersten Feld 730, im untersten e (Papierschildchen) sowie am Spiegel des VD $730E und gestrichen 172b. Im St. Georgenberger Katalog um 1650, S. 77, Nr. 47 möglicherweise "Vitae Sanctorum MS. fol. m." sowie im St. Georgenberg-Fiechter Handschriftenverzeichnis 1809, wohl Bl. 2r, Nr. 53 "Vitae Sanctorum variarum, 4. membran., saec. 13 v. 14" entsprechend.
HS 11.25
"VINEA", "BHL", "PL", "Walther, Initia", "Chevalier"
alle Initien
Teil 1
(1r) Fragment theologischen Inhalts.
   1
1r [I]llustris [...] notae scientiae ut [...] beatus Hieronymus [...] princeps eius ... — ... gradus ecclesiae [...] fere vacabit.
(1va-1vb) Inhaltsverzeichnis von verschiedenen Händen.
(1vb) Friedrich II. (VINEA 151 - Regesta Imperii V, 1, 1, Nr. 3370). Auszug aus einer Urkunde, Benevent, 1243 Juni 28, in der die Wahl von Kardinal Sinibaldo (de`Fieschi) als Papst Innozenz IV. angekündigt wird.
   2
1vb Datierung hinzugefügt: Acta sunt haec Romae anno domini M°CC°XLIII° VII° Kal. Iulii luna prima in nomine domini cui est honor et gloria per infinita saecula Amen.
1vb Anschließend von derselben Hand, tw. zerstört: Hoc qui scribebat, nomen [...] habebat. Sed qui dictavit, credas mihi, nescio, quis sit etc. Cum fui [
(1vb) Federprobe.
   1
1vb Non est lapsus hoc ec[
(2r-80v) Passionale. Großteils nachweisbar, teilweise erweitert.
   34
2r Tit.: Iacobus ap.
(Analecta Bollandiana 8 [1889] 136–137. – BHL Nr. 4093. - Vgl. Richard Adelbert Lipsius, Die apokryphen Apostelgeschichten und Apostellegenden (4 Bd.). Braunschweig 1883-1890, I 145)
2r Tit.: Philippus ap.
(BHL Nr. 6815)
3r Tit.: Simon et Iudas
Expl.   ... quinta Kal. Novembris a templorum pontificibus occisi.
(BHL Nr. 7749. - Vgl. Richard Adelbert Lipsius, Die apokryphen Apostelgeschichten und Apostellegenden (4 Bd.). Braunschweig 1883-1890, I 117)
8r Tit.: Marcus evangelista
Expl.   ... autem sexto decimo imperante Gaio et Iulio regnante vero domino nostro Iesu Christo cui est honor et gloria per infinita saecula saeculorum Amen.
(BHL Nr. 5277. - Vgl. Richard Adelbert Lipsius, Die apokryphen Apostelgeschichten und Apostellegenden (4 Bd.). Braunschweig 1883-1890, II 330)
9r Tit.: Clemens I. papa
Expl.   ... et est ibi laus domini cum omni pace et benedicitur Christus Dei filius qui regnat cum patre et spiritu sancto per omnia saecula saeculorum Amen.
(BHL Nr. 1848)
11v Tit.: Primus et Felicianus
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Iun. II 152–154. – BHL Nr. 6922)
14r Tit.: Sebastianus
(‹Ps.-Ambrosius›. Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Ian. II 265–278. - PL 17, 1113– 1150. – BHL Nr. 7543)
27r Tit.: Vincentius
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Ian II 394–397. – BHL Nr. 8628, 8629, 8630. - Analecta Bollandiana 17 [1898] 102–103, Nr. 27.)
30r Tit.: Blasius
Expl.   ... Blasius in Sebastia civitate inperante Agricolao. Regnante domino nostro Iesu Christo qui cum patre et spiritu sancto vivit et regnat in saecula saeculorum Amen.
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Febr. I 336–339. – BHL Nr. 1370)
32r Tit.: Passio sancti Valentini
Beatus vir sanctus Valentinus bene vivendo meruit virtutibus adhaerere Christo ... — ... a corpore sancti Valentini sepulti conlaudantes dominum Iesum Christum qui vivit et regnat in saecula saeculorum Amen.
33v Tit.: Alexander papa, Eventius, Theodulus, Hermes et Quirinus
Expl.   ... ideoque locus ipse habet proprium sacerdotem usque in hodiernum diem
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Mai I 371–375. – BHL Nr. 266)
36v Tit.: Vitus, Modestus et Crescentia
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Iun. II 1021–1026. – BHL Nr. 8711)
39r Tit.: Pancracius
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Mai III 21. – BHL Nr. 6421)
40r Tit.: Gallicanus, Iohannes et Paulus
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Iun. V 37–39. – BHL Nr. 3236, 3238)
41v Tit.: Sixtus II. papa
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Aug. II 140–141. – BHL Nr. 7805, 7801)
43v Tit.: Abdon et Sennen. Passio sanctorum Abdon et Sennen.
Tunc audientes duo subreguli viri religiosi Abdon et Sennen venerunt nocte et collegerunt corpora ... — ... et recondit in area plumbea in domo sua.
45r Tit.: Laurentius
Expl.   ... de corpore et sanguine Christi cum gratiarum actione in Christo Iesu domino nostro cui est honor et gloria in saecula saeculorum Amen.
(BHL Nr. 4758g)
47r Tit.: Pelagius
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Aug. VI 161–163. – BHL Nr. 6615)
48r Tit.: Cyriacus, Largus et Maximianus
(Vgl. Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Ian. II 5–9. – BHL Nr. 2056, 5234, 5235)
51r Tit.: Felix, Regula et soc.
(BHL Nr. 2891. - Analecta Bollandiana 17 [1898] 114, Nr. 222))
52v Tit.: Cornelius papa
(BHL Nr. 1958)
53r Tit.: Cyprianus
(Acta Proconsularia. Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Sept. IV 332–333. PL 3, 1557– 1566. - BHL Nr. 2037)
53v Tit.: Mauritius et soc.
(‹Eucherius Lugdunensis›: Passio Agaunensium martyrum. Ed.: PL 50, 827B-832C. - BHL Nr. 5737)
55v Erweiterung zu 53v: Neque enim hoc praetermittendum est ... — ... usque ad centum librarum pondus trutinari.
56r Tit.: Leodegarius
(‹Ursinus abbas›. Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Oct I 485–490. - PL 96, 335–346. - BHL Nr. 4851)
59v Tit.: Dionysius
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Oct. IV 792-794. - BHL Nr. 2178)
62r Tit.: Ianuarius
(BHL Nr. 4124. Schluss Nr. 4130)
64v Tit.: Castulus
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Mart. III 612–613. - BHL Nr. 1648)
65v Tit.: Bonifatius
(BHL Nr. 1408)
69v Tit.: Stephanus I. papa
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Aug. I 139-144. - BHL Nr. 7845)
73r Tit.: Hadrianus. Passio sancti Adriani.
Tempore quo Maximianus imperator Nicomediam civitatem ingrediebatur ut Christianos sacrificare idolis compelleret ... — ... et abrenuntiantes huius saeculi voluptatibus serviebant domino cui est honor et gloria et potestas in saecula saeculorum Amen.
77v Tit.: Gereon, Victor, Cassius, Florentius et soc.
(‹Helinandus›. Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Oct. V 36-40. PL 212, 759-772. - BHL Nr. 3446)
80r Tit.: Hieronymus ad dominum
Istud canticum idem exultatio est graduum idem ascendentium legitur quod quindecim gradus erant quibus ascendebatur ad templum Salomonis ... — ... ad octo beatitudines tendimus iam altius ascendimus
(In Anlehnung an: Hieronymus: Liber Ezechielis - Ed.: PL 28, 1000C)
80v Schreibervers: Lector finito libro quamvis male scripto scriptoris miseri memor esto pie Dieterici.
(80va-80vb) Rabanus Maurus De universo. C. III: De Sibyllis (Ed.: PL 111, 421A-422A. - Vgl. Walther, Initia Nr. 9907. Chevalier Nr. 9876).
   1
80va Tit.: Ut Versus Sybillae Eritreae sive ut quidam magis volunt Cymaeae in quorum capitibus legitur in Graeco Iesus [quer zum Schriftraum:] Christus Theu yios Sother quod est in Latino Iesus Christus Dei filius salvator.
Iudicii signum tellus sudore madescet e caelo rex adveniet per saecula ... — ... resurrectionis principio revocatis ostenso [
Teil 2
(81r-95v) Passionale. Bisweilen nachweisbar.
   9
81r Tit.: Passio sanctorum Firmi et Rustici.
Nos praemia a vobis promissa non accipimus sed a domino Iesu Christo cottidie accipimus fortitudinem ... — ... sub Maximino imperatore et Anolino consiliario eius sub die V Idus Augustas. Regnante vero domino nostro Iesu Christo cui est honor et gloria in saecula saeculorum Amen
82v Tit.: IIII Idus Augusti passio sancti Laurentii
Sanctissimus itaque pontifex Xystus dum ad martyrium duceretur beatus Laurentius clamavit ad eum dicens Non me derelinquere ... — ... et sanitates praestat atque virtutes. Cui sit virtus honor et laus et magnificentia in saecula saeculorum Amen.
85r Tit.: Susanna
Expl.   ... et ipsa occulte Christiana [
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Febr. III 61-64. - BHL Nr. 7937. Hinweis: Zwischen Bl. 88 und 89 fehlt ein Blatt (Gegenbl. zu Bl. 95, mit Textverlust). Bl. 88v Hinweis hic est defectus.)
89r ] noctuque furtivis vicibus orare non cessabat
89r Tit.: Hippolitus
(BHL Nr. 3961)
90v Tit.: Eusebius
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Aug. III 166–167. - BHL Nr. 2740)
91r Tit.: Felix et Fortunatus
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Iun. II 461–462. - BHL Nr. 2860)
92r Tit.: Agapetus
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff. Mai IV 144, Nr. 10-14. - BHL Nr. 125)
94r Tit.: Bartholomaeus
Expl.   ... misit nos in omnes provincias [
(Ed.: Iohannes Bollandus, Acta sanctorum. Ed. Iohannes Bollandus. Venedig 1734ff., Aug. V 34–38. - BHL Nr. 1002)
(95v) Federproben.
(I*r-IIIv) Leer.