Beschreibung ausdrucken Permalink: https://manuscripta.at/?ID=7490
Innsbruck, Universitäts- und Landesbibliothek Tirol (ULBT), Cod. 404
SAMMELHANDSCHRIFT, INSBESONDERE ARTES DICTANDI
Olim: II 1 F 5 S. 2    Pergament   161 Bl.   117/134x85/95   Burgund und Süddeutschland (?), Wende 13./14. Jh.
Provenienz/Letztbesitzer: Stams, Zisterzienserstift
Handschrift aus 5 Teilen zusammengesetzt: I  (1-104); II  (105-108, 115-118); III  (108I-114); IV  (119-130); V  (131-161)

Die folgenden Daten sind Auszüge aus dem gedruckten Katalog der Handschriften der Universitäts- und Landesbibliothek Tirol in Innsbruck (siehe unten angeführte Literatur). Diese Daten, insbesondere die Bibliographie, werden laufend korrigiert und ergänzt. Addenda und Corrigenda zum gedruckten Register finden Sie hier.

Literatur zur Handschrift: Kat. Innsbruck 5, 49-84 (online).

I1-104   Pergament   
Schrift:
Schriftraum: 108 x 75    Spaltenzahl: 1    Zeilenzahl: 21   
Schriftart: Textualis cursiva – Marginalien – Glossen
Schrift Frankreich (Burgund), 2. H. 13./1. H. 14. Jh. Zeitgenössische Nachträge an den Rändern.
Ausstattung: Illuminiert   Rubriziert   Fleuronnéeinitiale(n)   
Rubrizierungen, Lombarden mit einfachem Fleuronée, Hinweiszeichen mit Gesicht
II105-108, 115-118      
Schrift:
Schriftraum: 123 x 77    Spaltenzahl: 20   
Schriftart: Textualis cursiva
Schrift 2. H. 13./1. H. 14. Jh.
Ausstattung:
Vereinzelt einfache Cadellen.
III108I-114   Pergament   
Schrift: 2 verschiedene Schriften/Schreiber
Schrift 1Schriftraum: 110 x 83    Zeilenzahl: 29   
Schriftart: Textualis cursiva
Schrift 2(114v) Schriftraum: 54 x 87    Spaltenzahl: 2    Zeilenzahl: 11   
Schriftart: Textualis
Schrift 2. H. 13./1. H. 14. Jh.
Ausstattung: Rubriziert   
Handzeichen, Schwarze Satzinitialen im Inhaltsverzeichnis.
IV119-130   Pergament   
Schrift:
Schriftraum: 65 x 88/93    Zeilenzahl: 23-25   
Schriftart: Textualis
Schrift aus Frankreich oder Süddeutschland, 1. H. 14. Jh.
Ausstattung: Rubriziert   
Cadellenartige Verzierungen. Hinweiszeichen. Rote Lombarden.
V131-161   Pergament   
Schrift:
Schriftraum: 70 x 102    Zeilenzahl: 30   
Schriftart: Textualis
Schrift Süddeutschland 1. H. 14. Jh.. Zirkelstiche.
Ausstattung: Rubriziert   
Lombarden, teilweise mit einfachem Fleuronée.

Einband: Stams oder Süddeutschland (?)     14. Jh.     Gotisch     Schmucklos        
rot gefärbtes Schafsleder über Holz. Reste einer Schließe.


Eventuell schon in Stamser Verzeichnissen von 1295-99 und von 1341 eingetragen. 1808 anlässlich der vorübergehenden Aufhebung des Klosters Stams der UB übergeben.
Vorbesitzer: Stams, Zisterzienserstift , 40; Q 16

Corrigenda zum gedruckten Katalogband 5: S. 55 bei "Tit.: Remittitur monachus propter iniquitatem suam“: "18v" statt "18r". S. 58 bei “28r: Tit.: De emisso per annum…”: „misericorditer” statt „misericrditer”. S. 58, bei “29r: Tit.: Littera…”: „pro fugitivo” statt „profugitivo”. S. 59, bei “34v“: „apponendum” statt „apponenendum”. S. 63, bei “55rv“: „presencium” statt „presensium”. S. 71, bei “100v“: „deprecatoria” statt „de precatoria”. S. 72, bei “102v: Tit.: Ut conversus…“: „secularibus” statt „secularivus”.

---------------   Addenda/Corrigenda bitte melden!    ---------------

"Kat. Innsbruck 5", "Walther, Initia"
alle Initien
(Teil I)
(1r-103v) Sammlung von Grußformeln, Briefanfängen und Musterbriefen. aus burgundischen Zisterzienserklöstern.
(1r-8v) De salutatione.
(1r) (mit Ausnahme der Titel infolge von Klebespuren kaum lesbar). Incipiunt salutaciones magistro domini pape. Venerabili ac discreto viro et in Christo sibi karissimo tali magristro domini pape (?)... - Archidiacono. - Episcopo. - Item ad episcopum. - Ad decanum. - Ad capitulum canonicorum. - Officiali. Viro venerabili et discreto [...] magistro sacerdoti vel clerico frater etc. salutem vice presentis pariter et future.
(1v) Cuidam magistro in aliqua facultate. Viro venerabili et discreto et in Christo sibi spiritualiter dilecto tali magistro in tali facultate Parisius legenti vel tali clerico Parisius commorandi (!). Frater etc. salutem et eam que cura est de omnibus unctionem.
(1v) Item magistro vel canonico abbati seu priori a domino papa delegato. Viro venerabili ac discreto sibique karissimo tali magistro vel canonico, abbati seu priori, a domino papa iudice delegato. Frater etc. salutem cum dileccione pariter et honore.
(1v) Item magistro consiliario. Viro sapienti ac provido suoque spirituali dilecto tali magistro seu civi sive burgensi talis loci domus Fontis consiliario. Frater etc. cum salute sinceram in domino caritatem.
(1v) Salutem ad religionem. Finitis salutationibus ad seculares prelatos et clericos secuntur salutationes que pertinent ad religiosos.
(1v) Abbati Cysterciensi primo. Reverendo ac venerabili et in Christo precordialissimo patri domino Cysterciensi frater R. abbas suus de Fonte salutem cum omni reverencia voluntatis promptitudinem ad eius obsequium et honorem vel salutem et humiliter quam devote paratum se cor et capud ad eius imperium inclinare. Hic nota quod omnes abbates domino Cysterciensi scribentes se nominant coabbates et eodem modo quilibet abbas scribens patri abbati illius se nominet coabbatem. Nunc dominus abbas Cysterciensis, omnes abbates ordinis et quibus pater abbas inferiores abbates in linea sue generacionis coabbates suos dicere consueverunt.
(2r) Domino Cysterciensi et capitulo generali. Reverendis patribus et in Christo sibi quam plurimum venerandis domino Cysterciensi totique capitulo generali frater R. dictus abbas Fontis tocius honoris et reverencie plenitudinem cum salute, vel salutem et tocius honoris obsequium cum omni reverencia singulis ac omnibus preparatum.
(2r) Domino Cysterciensi et capitulo generali. Reverendis patribus et in Christo sibi quam plurimum venerandis domino Cysterciensi totique capitulo generali frater R. dictus abbas Fontis tocius honoris et reverencie plenitudinem cum salute, vel salutem et tocius honoris obsequium cum omni reverencia singulis ac omnibus preparatum.
(2r) Domino abbati Morimondi. Reverendo patri in in Christo sibi quam plurimum diligendo abbati Morimondi frater R. dictus abbas Fontis salutem cum omni reverencia pariter et honore vel salutem et quicquid potest reverencie et honoris.
(2r) Filius patri. Reverendo venerabili et in Christo precordialissimo patri domino abbati Morimondi frater R. abbas suus de Fonte salutem cum omni reverencia [...] filius sinceram in Dei filio caritatem [...] et cum debito filialis obediencie affectum in Dei filio sincere caritatis vel salutem et cum omni reverencia obedienciam sine mora.
(2v) Pater filio. Venerabili et in Christo sibi dilecto A. coabbati suo de tali loco frater R. dictus abbas de Theoloco salutem et tam personam eius quam domum sibi creditam properari vel cum salute prosperitatem continuam sue domus pariter et persone.
(2v) Quomodo abbas abbati scribat. Venerabili patri et in Christo sibi karissimo abbati talis loco frater T. etc. salutem in domino sempiternam vel eternam in domino graciam et salutem vel sinceram in domino caritatem vel sincere caritatis effectum vel salutem et eam que perfectionis est vinculum caritatem vel sincere vinculum caritatis. Nota quomodo abbas abbati scribat. Quod abbas ad abbatem numquam scribere domino vel abbati ymo abbati solum et ante debet facere scripto loco properi nominis duo puncta et inter illa dimittere spacium unius littere.
(2v) Pater filio et conventui toti. Venerabilibus et in Christo sibi dilectis A. coabbati suo totique conventui de Theoloco frater T. etc. salutem et continuum religionis augmentum vel salutem et semper improgredi continuo religionis felici perseverancia consummando.
(2v) Pater filio et conventui toti. Venerabilibus et in Christo sibi dilectis A. coabbati suo totique conventui de Theoloco frater T. etc. salutem et continuum religionis augmentum vel salutem et semper improgredi continuo religionis felici perseverancia consummando.
(2v) Quomodo abbas abbati scribat. Venerabili patri et in Christo sibi karissimo abbati talis loco frater T. etc. salutem in domino sempiternam vel eternam in domino graciam et salutem vel sinceram in domino caritatem vel sincere caritatis effectum vel salutem et eam que perfectionis est vinculum caritatem vel sincere vinculum caritatis. Nota quomodo abbas abbati scribat. Quod abbas ad abbatem numquam scribere domino vel abbati ymo abbati solum et ante debet facere scripto loco properi nominis duo puncta et inter illa dimittere spacium unius littere.
(3r) Item abbas abbati. Reverndo patri et in Christo sibi spiritualiter dilecto vel dileccione spirituali coniuncto vel prerogativa dileccione unico vel reverendo patri et in caritatis visceribus amplectando. Tali abbati frater T. etc. salutem et caritatis vinculo spem unicam vel cum salute fedus perpetuum caritatis glutinum quod de multorum cordibus facit unum.
(3r) Quando mandat quis priori. Venerabili ac religiosi et in Christo precordiali suo Morimondi priori frater etc. et sincere dileccionis plenitudinem cum salute vel salutem et spiritualem in domino caritatem.
(3r) Salutatio communis. Venerabili ac religioso in Christo precordiali suo B. sibi karissimo talis loci frater etc. et salutem cum dileccione sincera vel sinceram in domino caritatem.
(3r) Quando mandat abbas priori suo. Frater R. dictus abbas Fontis dilecto in Christo priori suo salutem et paterne caritatis affectum vel salutem et eam qua seipsum diligit caritatem vel salutem et zelare iugiter ordinis disciplinam.
(3v) Item conventui. Religiosis ac dilectis in Christo fratribus et filiis suo conventui dilecto frater etc. cum salute pacem et gaudium in spiritu sancto vel sic.
(3v) Item. Religiosis ac sibi karissimis fratribus et filiis in Christo Theoloci devoto conventui frater Io. suus minister indignus salutem et continuato cursu tendere ad bravium vocacionis superne.
(3v) Monaco Parisius studenti. Religioso ac honesto sibique dilectissimo tali monacho Parisius studenti frater etc. salutem et devote salutacionis superne poculum voluptatis haurire vel salutem et preciosam margaritam sciencie diligenti studio comparare.
(3v) Qualicumque suo monaco talis loci. Religioso ac honesto et in Christo sibi karissimo domino vel fratri B. monaco de tali loco frater etc. salutem et ad felicitatis bravium per religionis compendium pervenire vel salutem et bravium felicitatis compendere continuato religionis agone.
(3v) Abbas ad monachum. Frater R. dictus abbas Fontis dilecto monacho suo P. de tali villa sic vocato salutem cum paterne dileccionis affectum vel salutem et eum quo tenetur pater ad filium dileccionis affectum.
(4r) Item abbas ad monacum. Frater I. dictus abbas Fontis dilecto monaco ad tempus in tali loco commoranti salutem et iuxta verbum apostoli sub patris disciplina minime fatigari.
(4r) Item monaco qui est ad seculum. Frater R. etc. tali suo monacho diu nimis in maris naufragio fluctuanti ad voti sui tabulam cito manus extendere ad archam Noe salutifferam consilio revolare vel sic dilecto quondam suo monaco N. in scorpium periculo dormienti ad diem dormitacionis seu tonitruam expergisti.
(4r) Ad abbatem alterius ordinis. Reverendo et in Christo sibi karissimo Dei gracia sancti Dyonisii abbati frater R. etc. salutem cum dileccione sincera venerationis obsequium ad eius beneplacita preparatum.
(4r) Ad quemlibet monachum. Viro religioso ac honesto domino N. monacho de tali loco frater R. etc. salutem et que perfectionis est regula caritatem.
(4r) Item. Canonico regulari. Religioso ac venerabili sibi dilecto vel spirituali domino B. sancti Victoris canonico frater R. etc. salutem et sincere vinculum caritatis.
(4v) Templario vel hospitali. Viro venerabili et discreto et in Christo sibi karissimo C. sacerdoti vel militi de ordine milicie templi vel hospitali Iherosolimis Parisius vel ad talem domum commoranti frater etc. cum salute dileccionem pariter et honorem.
(4v) Cuidam fratri de ordine Predicatorum. Viro religionis ac dileccionis titulo pariter insignito fratri C. de ordine Predicatorum vel Minorum in tali conventu salutem et regnum pauperibus repromissum.
(4v) Cuidam abbatisse. Venerabili ac religiose et in Christo sibi karissime abbatisse de tali loco frater etc. salutem et se devotis oracionibus omni tempore commendatum.
(4v) Cuidam moniali. Religiose ac devote et in Christo dilecte sorori M. Colungiarum moniali frater etc. salutem et cenata lampade cum sponso ad celestes nuptias introire.
(4v) Ad imperatorem. Excellentissimo ac omni veneracionem dignissimo R. Dei gracia Romanorum imperatori semper Augusto frater etc. salutem et ad suum maiestatis imperium cor et capud humiliter inclinatum.
(4v) De eodem. Serenissimo ac precordialissimo L. Dei gracia regi Francorum illustrissimo frater etc. et ad coronam celestis patrie de presenti feliciter pervenire.
(5r) Dulci Burgundie vel alii. Illustrissimo domino ac omni veneratione digno R. duci Burgundie frater etc. salutem et voluntatis promptitudinem ad eius obsequium et honorem.
(5r) Filio regis. Illustrissimo sibi quam plurimum venerando R. filio regis Francorum Andegavensis comiti frater etc. salutem et tocius honoris semper ad eius beneplacita preparatum.
(5r) Item de eodem. Illustrissimo viro et in Christo sibi karissimo Othoni comiti Burgundie frater etc. salutem et omni preparatum tempore devotum servicium cum honore.
(5r) Contabellario regis. Illustrissimo viro sibi quam plurimum diligendo domino Francorum contabellario frater etc. salutem et ad summum regis latere (!) celesti palacio residere.
(5r) Senescallo Vergey. Illustrissimo sibique karissimo domino Io. Burgundie senescallo frater etc. salutem corporis et anime sempiternam.
(5r) Ad ballivum. Illustri viro venerabili ac discreto C. talis loci ballivo domini etc. salutem et tocius honoris plenitudinem cum salute. Sic nec miles nec nobilis fuerit dicatur simpliciter. Venerabili ac discreto et in Christo sibi karissimo C. de tali loco et totum residuum teneatur et dicatur simpliciter in litteris procuratoriis salutem in domino sempiternam.
(5v) Ad castellanum. Nobili viro ac discreto et in Christo sibi karissimo domino C. de Fontenoy castellano frater etc. salutem et cum omni gaudio bonam vitam.
(5v) Ad milites. Nobili viro et in Christo sibi karissimo tali militi frater etc. dileccione sincera tocius honoris pariter ubertatem.
(5v) Ad armigerum. Nobili viro et in Christo sibi karissimo armigero tali frater etc. salutem et dileccionem pariter cum salute.
(5v) Maiori. Venerabili ac discreto et in Christo sibi karissimo R. maiori Fontisvene frater etc. salutem et cum dileccione tocius boni pariter ubertatem.
(5v) Ad prepositum. Venerabili ac discreto sibique karissimo C. preposito Chamnite frater etc. cum dileccione salutem in domino sempiternam.
(5v) Servienti domini regis. Dilectissimo sibi in Christo G. de tali loco servienti domini regis et in eius servitio commoranti frater etc. salutem et dileccionem sinceram pariter cum salute.
(5v) Salutacio ad laycos. Videatur quomodo layci ac mulieres seculi salutantur. Karissimo suo B. burgensi talis loci lanyarum merchatorum frater etc. salutem et sic transire bona temperalia ut eorum subsidio perveniat ad eterna.
(6r) Cuidam burgensi. Dilectissimo sibi in Christo C. civi vel burgensi talis loci frater etc. salutem et tocius boni plenitudinem cum salute.
(6r) Filius ad patrem. Precordialissimo patri suo ac domino talis loci frater etc. salutem cum dileccione similiter ac reverencia qua tenertur patri filius ex natura.
(6r) Frater ad fratrem. Precordialissimo suo fratri I. talis loci frater etc. salutem cum plenitudinis dileccione fraterne.
(6r) Ad cognatum. Suo precordiali cognato de tali loco C. talis loci frater etc. salutem et eam quam se ipsum diligit in domino caritatem.
(6r) Regine Francorum. Excellentissime vel serenissime ac precordiali domine sue M. Dei gracia regine Francorum illustrissime vel imperatrici Romanorum seu Constantinopolitane frater etc. salutem et se semper in eius obsequium cum omni reverencia pariter et honore preparatum.
(6r) Ducisse vel comitisse. [I]llustrissime domine sue M. Burgundie ducisse vel comitisse frater etc. salutem et paratum omni tempore devotum obsequium cum honore.
(6v) Cuidam domine. [I]llustri domine ac in Christo sibi karissime M. de tali loco frater R. etc. tocius honoris plenitudinem in omni salvatore.
(6v) Ad domicellam. Nobili et in Christo sibi karissime tali domicelle frater etc. dilectionis et salutis plenitudinem in omni salvatore.
(6v) Filius ad matrem. Precordialissime matri et domine sue osanne frater etc. salutem et se totum cum dileccione simul et reverencia quam tenetur matri filius ex natura vel salutem et in celesti patria mutuo se videre.
(6v) Ad sororem suam. Karissime sibi vel precordiali sorori sue vel cognate M. de tali loco frater etc. salutem cum dileccionis plenitudine naturalis. Nota quod si scribere vult abbas universis suas litteras visuris vel in litteris viaticis monachorum vel conversorum sic dicat salutem in domino sempiternam vel pietatis visceribus habundare. Si scribat abbati filio et dicet coabbatem sed abbatem vel monachum filium sed cum monachum vel officii sui nomine et se semper post ponit. Si scribat cellerario vel subpriori vel senioribus ceterisque minoribus anteponit.
(7r) Monachus proprio abbati vel prior proprio abbati. Reverentissimo in Christo ac precordiali suo patri domino R. Fontis abbati frater I. suus qualiscumque filius sub ipso prioris fungens nomine salutem et paratum omni tempore suis parere iussionibus humiliter et devote vel salutem cum omni reverencia paratam semper obedienciam sine mora.
(7r) Prior monaco. Frater I. dictus prior Fontis dilecto sibi in Christo fratri Ste. de Dompna Petra monacho suo salutem in eo qui est salus omnium Ihesu Christo.
(7r) Prior ad abbatem. Venerabili et in Christo patri sibi karissimo abbati de Fonte frater C. dictus prior Theoloci salutem et spiritualem in domino caritatem.
(7r) Prior priori. Religioso ac in Christo sibi spiritualiter dilecto subpriori vel cellerario Fontis frater I. apud eos fungens prioris nomine salutem et fedus perpetuum caritatis sincere.
(7r) Domino Cysterciensi. Reverentissimo patri ac domino in Christo sibi karissimo que (!) precordialiter amplectando vel reverentissimo et precordiali suo patri ac domino in Christo donno abbati Cysterciensi frater P. monachorum minimus Fontineti salutem et sui recommendacionem vel salutem et sue dignacionis imperium cor et capud humiliter inclinatum.
(7v) Domino Morimundi. Reverentissimo domino ac precordiali patri suo in Christo domino abbati Morimondi frater P. monachorum Fontis minimus salutem cum debito filialis obediencie prompte semper humilis et devote.
(7v) Monachus proprio abbati. Reverentissimo ac precordiali suo patri ac domino in Christo dompno abbati Theoloci frater P. minimus gregis sui salutem et cum omni obediencia semper et reverencia sine mora.
(7v) Item abbati. Viro vite venerabili doctrine tocius honestatis speculo discrecionis osculo rivulo pietatis fideli dispensatori commissorum domino P. pastori Fontis frater C. merimus (recte: minimus) in grege toto predictarum ovium salutem mille milia cum plena reverencia subiectionis parate et paradisi gaudium per Ihesum Christum filium virginis intemerate.
(8r) Item priori. Venerabili ac religioso in Christo precordiali suo priori Fontis frater suus qualiscumque monachus salutem et tocius honoris reverenciam pariter cum salute.
(8r) Ad cellerarium. Religioso viro ac honesto cellerario Fontium vel nonno I. cellerario frater P. Fontis minimus salutem et se totum pariter cum salute.
(8r) Monachus ad aliquem amicum suum. Religioso ac honesto sibique karissimo nonno C. monacho frater P. monachus Fontis cum salute plenitudinem dileccionis sincere.
(8r) Monachus monaco. Religioso ac venerabili suoque dilecto precordiali tali monacho frater P. monachus Fontis salutem et illud vinculum caritatis glutinum quod de duobus cordibus facit unum.
(8r) Item monacho. Viro religioso ac discrecionis circulo non mediocriter infinito suorum spiritualium nonno G. monacho Fontis frater P. Theoloci monachus qualiscumque cor suum cum salute vel tot milia salutationum quot viole flores sufficerent admodum celotenus cumulandum.
(8r) Item monacho. Viro venerabili multumque religioso singulis graciori suorum amicorum primo flori monachorum Theoloci frater P. de Fontis minimus in grege toto predictarum ovium tot salutacionum milia quot sunt pisces equoris aqua stillicidia momentaque temporis et quod genera frumenti quot athomi plurimis et quot sunt volatilia totius aeris terreque reptilia quot sydera firmamenti.
(8v) Relique salutaciones quas debet dirigere monachus personis ecclesiasticis vel secularibus laycis ac mulieribus satis habere possunt in supra scriptis.
(8v)
   1
8v Tit.: Proverbia
Nota proverbiorum litteras in quibus debent poni proverbia supplicitate et huius modi. Omni tempore diligit qui amicus est. Ex ipsius veritate ore sancto didicimus. Ne de spinis uvas aut sicut de tribulis ficus exposcamus. Quia dulcedinis ex amoro levitacis ex aspero non consuevit colligi. Sicut nec donum largitatis ex avaro convenit expectari. Idem amicus liberalis corde plenus (gestrichen: largifluo) largifluo quid negaret de ceteris quam seipsum totaliter det amico.
(8v-13v) Inhaltsangabe zur folgenden Briefsammlung mit Blattangabe in roten römischen Zahlen.
   1
8v Tit.: Incipiunt capitula summe dictandi.
Pro presencia persone. De articulo vinculo caritatis ... — ... ut aliquis de ordine fratrum minorum recipiatur. Receptoria littera.
(13v-103v) Sammlung von Briefen bzw. Briefanfängen.
   241
13v Tit.: Abbas et conventus ad cardinalem
Reverendo patri ac domino R. Dei gracia talis loci diacono cardinali frater G. dictus abbas totusque conventus eiusdem loci salutem ... Quamvis viri amoris id habent proprium in Christo ... — ... actiones paternitati vestre merito teneamur. Valete.
14r Tit.: De articulo et vinculo caritatis
Venerabili etc. talis salutem. Quoniam ut verum fatear pre cunctis abbatibus ordinis nostri arciori caritatis vinculo ... — ... debilitatem suam supportetis. Valete.
14r Tit.: Monachus transmittitur et profitetur
Venerabili etc. Latorem presencium fratrem talem monachum domus nostre cum talibus indumentis paternitati vestre ... — ... ex parte nostra ipsius recipere professionem. Valete.
14v Tit.: Transmittitur monachus causa dispersionis
Venerabili etc. Latorem presencium fratrem N. de tali loco causa dispersionis domus sue ad nos missum ... — ... tanquam vestris filiis propriis provideatis.
15r Tit.: Transmittitur monachus ad aliam domus
Venerabili etc. Latorem presencium fratrem monachum talis loci per annum apud nos religiose et laudabiliter conversatum ... — ... plenitudinem suarum vestium secum defert.
15r Tit.: Monachus ad abbatem suum pro vestibus
Venerabili etc. Nil paterne pietatis vere retinet ... — ... et tale per latorem presencium transmittatis.
15v Tit.: Item de eodem
Reverendo etc. Paternitatem vestram ignorare non dubito quod in tali domo in qua maneo ... — ... in instanti per latorem presencium transmittatis.
15v Tit.: Transmittuntur vestes
Frater N. dictus abbas etc. dilecto filio suo tali de eodem loco salutem et paternam dileccionem. Iusta filio postulanti a patre non debent denegari ... — ... ad domum propriam quam cicius revocare satagemus. Valete.
16r Tit.: Petit monachus hospes aliam domum de mandato
Reverendo etc. salutem et obedienciam filialem. Paternitatem vestram scire desidero quod in domo tali ... — ... per vestras litteras rescribatis.
16r Tit.: Littera pro negocio
Viro venerabili et amico suo spirituali tali salutem in domino. Dileccionem vestram de qua plenam in domino gerimus fiduciam ... — ... super urgenti negocio consulturi.
16r Tit.: Littera accessitiva
Venerabili et in Christo sibi karissimo coabbati suo de Theoloco frater talis etc. salutem ... Dileccionem vestram ut supra quatinus negociis ... — ... apud cistam visitandi gracia profecturi.
16v Tit.: Littere emissorie cum habitu seculari
Venerabili et in Christo sibi karissimo patri donno abbati de tali loco frater talis etc. salutem ... Latorem presencium fratrem talem monachum subdiaconum vel conversum sutorem licet sic in seculari habitu ... — ... per nostras litteras disponamus.
17r Tit.: Littere de conductu ad sanctum Eligium
Universis etc. Pro latore presencium G. serviente nostro vel domus nostre quem cum quodam equo ad limina sancti Eligii mittimus ... — ... et ordinis reverencia dignemini subvenire. Datum etc.
17r Tit.: Littere de conductu monachi
Universis etc. Tanta efficacius negocia nostri ordinis gerimus, quanta sit nostra cum nostris fratribus ... — ... presentibus tantum valituris.
17v Tit.: Excusatoria pro infirmo
Universis etc. frater talis etc. salutem et caritatis visceribus habundare. Pro fratre T. monaco talis abbatie latore presencium qui ab abbate suo ... — ... prorogato velitis favorabiliter iudicare. Datum etc. Valete tantum.
18r Tit.: Item de eodem
Universis etc. talis salutem in domino. Pro latore presencium Odone monaco talis loci de mandato proprii abbatis ad talem domum proficiscitur ... — ... Caritatis officia impendatis misericorditer et benigne. Valete tantum.
18r Tit.: Remittitur monachus propter infirmitatem animalium
Tali abbati talis abbas salutem... Latorem presencium T. monachum domus vestre ad vos de seniorum nostrorum consilio duximus remittendum ... — ... et nostre satisfacerent facultates. Valete.
18r Tit.: Remittitur monachus propter iniquitatem suam
Venerabili patri et in Christo sibi karissimo tali abbati talis abbas salutem ... Latorem presencium fratrem N. monachum domus vestre quem vestra discretio ad nos transmisit ... — ... quia satis laudabiliter se apud nos habuit et honeste. Valete.
19r Tit.: Ut penitencia allevietur
Venerabili tali talis abbas salutem. Quoniam secundum beati Benedicti patris nostri preceptum misericordiam super exaltare debemus iudicio ... — ... quia vobis teneamur reddere tallionem. Valete.
19r Tit.: Supplicatio pro monaco hospite
Venerabili patri et domino in Christo sibi karissimo domino abbati tali frater talis salutem ... Cum frater talis monasterii talis loci ad domum vestram gracia commodi sit transmissus ... — ... ad graciarum valores actiones. Valete.
19v Tit.: Supplicatoria pro hospite ut ad domum propriorem transmittitur
Venerabili in Christo etc. tali talis abbas salutem ... Ille peritissimus animarum medicus Ihesus Christus pro transgressoribus intercedens ... — ... quod esset nostri meriti non modicum detrimentum. Valete in domino.
20r Tit.: Ut penitencia allevietur hospiti monaco vel converso
Venerabili etc. tali abbati talis abbas salutem. In eo qui misericordiam misericordibus pollicetur partibus seniorum domus nostre ... — ... per litteras vestras committere vices vestras. Valete in domino semper.
20r Tit.: Si aliquis abbas poterit invenire in tali loco
Venerabili etc. talis tali salutem ... Significamus vobis secundum viarum nostrarum disposicionem quod nos tali die erimus ... — ... erimus prope supradictam abbaciam.
20r Tit.: Abbas abbati pro negocio facto
Venerabili etc. tali abbati talis abbas salutem ... Nos vestram iniuriam nostram reputantes fecimus talia ... — ... utilitati expedierit et honori. Valete.
20v Tit.: Pro ovibus emendis
Venerabili patri etc. talis abbas salutem ... Quoniam hoc anno oves nostre vicio pestilenciae perierunt ... — ... per latorem presencium rescribere non tardetis.
20v Tit.: Pro die proroganda
Nobili viro et amico suo karissimo G. domino de tali loco frater G. etc. salutem in domino. Quoniam ad diem nobis assignatam contra vos die Iovis post festum ... — ... usque ad quindenam demandamus.
20v Tit.: Pro phisico ut veniat
Viro venerabili et discreto domino tali frater talis salutem ... — ... Dileccionem vestram eo affectu quo possumus ampliori rogandum duximus quatinus visis litteris ad domum nostram veniatis pro tali persona qui gravi incommodo fatigatur. Valete.
21r Tit.: Ut reddatur liber accomodatus
Fratri tali monaco talis loci frater T. talis loci monacus salutem etc. Frater bone dileccioni tue tenore presencium innotesco quia ... — ... alios libentissime tibi tradam. Bene valete.
21r Tit.: Ut virum secularem retineat
Venerabili coabbati suo etc. talis abbas salutem ... Latorem presencium Io. conpatriotam nostrum et amicum ad vestre liberalitatis graciam ... — ... tali de diem extremum feliciter in domino requievit.
21v Tit.: Honestissima conversatio
Tali abbati talis abbas salutem... Latorem presencium fratrem talem de mandato vestro ad vos duximus remittendum hominem bone vite conversacionis honeste ... — ... Credimus autem ipsum esse in optima voluntate. Valete in domino.
21v Tit.: Item honestissima conversacio
Universis etc. frater G. etc. salutem ... Pro latore presencium fratre O. converso talis loci apud nos aliquantulum commorato ... — ... necessariis dignemini misericorditer subvenire. Valete tantum.
21v Tit.: Littere de conductu
Venerabili patri etc. talis abbas salutem ... Quoniam latorem presencium talem monachum ad partes vestras dirigimus ... — ... et ordinis reverencia ministrantes presentibus tantum valituris. Datum etc.
22r Tit.: Mittitur monachus ad aliam domum qui vestes suas non habet secum
Venerabili patri talis abbas salutem monasterium salutari. Ad vestre paternitatis graciam latorem presencium talem monachum domus nostre et dyaconum ... — ... si abbatem contigerit non adesse. Datum etc. Darunter Nachtrag: Reverendo patri in Christo sibique karissimo domino domino abbati de Cha[mnite] frater pactus abbas monasterii beate Marie de Dalfino [ (unleserlich)
23r ] tenore presencium innotescat quod in persoluto generali capitulo ... — ... non absolutam visis litteris commodi gracia transmittatis. Valete.
23r Tit.: Abbas abbati ut retineat monachum alienum secum
Venerabili etc. tali abbati talis abbatis salutem ... A domo de Alva quam nuper visitavimus revertentes fratrem G. monachum domus nostre in domo talis abbatie ... — ... vestre beneplacito voluntatis. Valete.
23v Tit.: Abbas ad priorem suum pro visitacione
Karissimis filiis suis in Christo fratri Io. priori et G. succellerario talis loci frater G. dictus abbas talis loci salutem ... Ad instantem diem Mercurii ante festum talis sancti circa vesperas apud Theolocum veniemus ... — ... nos habeamus honorabiliter et honeste. Valete.
24r Tit.: Prior abbati pro eleccione
Reverendo patri et in Christo karissimo tali abbati frater G. prior et seniores Theoloci salutem ... Cum vestra mater ecclesia sicut iam audistis ... — ... Valeta nostra eleccio domina gracia premia celebrari. Datum etc.
24r Tit.: Episcopo ut abbatem benedicat
Reverendo patri et in Christo karissimo G. Dei gratia Lingonensi episcopo talis abbas salutem ... Virum venerabilem talem quem in tali ecclesia prefecimus in patrem pariter et pastorem ... — ... hilariter impertiri. Valete per tempora longiora Amen.
24v Tit.: Ut abbas recipiat professionem monachi
Venerabili et in Christo karissimo coabbati suo de La. (?) frater P. de La. (?) salutem etc. pro fratre Io. monacho de La. (?). Latorem presencium cuius vita et conversacio excitit nobis ... — ... et orate pro nobis Amen.
24v Tit.: Item de eodem ut aliquis recipiat professionem
Venerabili patri etc. Cum lator presencium frater talis monachus noster devocionis intuitu prout intelleximus in domo vestra desideret ... — ... concedimus absolutum. Datum etc.
25r Tit.: Item de eodem remittitur
Reverentissimo patri et in Christo karissimo tali abbati frater talis salutem ... Super reversione vestra debitas altissimo gracias referentes. ... — ... nobis non credimus deperire.
25r Tit.: Abbatissa pro confessore monacho
Venerabili patri etc. soror A. humilis abbatissa Collungiarum salutem ... Dileccionem vestram de qua confidimus in domino vos rogamus ... — ... ne detis oblivioni breve paschale. Valete in domino.
25v Tit.: Abbas ad priorem pro bonis recoligendis
Dilectis in Christo filiis nonno Io. priori et aliis monachis Theoloci frater H. etc. dictus abbas dicti loci salutem ... Notum vobis fieri volumus quod nos in partibus talibus cum reverendo ... — ... noveritis salutandos. Datum in tali loco etc.
26r Tit.: Abbas ad priorem pro visitacione
Dilectissimis ut supra frater talis salutem ... Significamus vobis quod nos una cum domino abbate Morimundi hac instanti die Iovis ... — ... recipiamus crucialiter et honeste. Valete.
26r Tit.: Abbas ad episcopum pro malefactore
Reverendo patri in Christo ac domino suo H. Dei gratia Lingonensi episcopo frater A. etc. salutem ... Cum sicut membris prelatus subditis officio ... — ... quas debitas reddere valeamus. Valete.
26v Tit.: De computatione
Nos frater etc. totusque conventus etc. dicte domus tenore presencium profitemur. Quid nos de omnibus rebus et de omni debito quod tenebamur ... — ... litteras sigillo nostro eis dedimus sigillatas.
27r Tit.: Littera (gestrichen: clause) emissoria de emissis
Universis presentes litteras inspecturis frater N. dictus abbas de tali loco salutem ... Pro latore precentium fratre tali monaco vel converso domus nostre quem ad abbatiam de La. ... — ... et valeant per tot dies.
27r Tit.: Littere clause
Venerabili et in Christo sibi karissimo patri abbati de tali loco frater G. dictus abbas de La. salutem ... Latorem presencium fratrem H. monachum nostrum sacerdotem vel dyaconum quem penes nos salva ordinis disciplina ... — ... evidens infirmitas aliquam exegerit despensacionem. Valete ut patet.
27v Tit.: De remocione fratris
Venerabili patri in Christo tali abbati frater talis abbas tali loci salutem ... Exibitorem presentem fratrem talem monachum nostrum ... — ... vestimentorum vobis destinatur. Datum tali die etc.
27v Tit.: Littere de conductu
Universis etc. Latorem presencium N. famulum domus nostre quem circa diversa loca ... — ... super hoc teneamur merito ad merita graciarum. Datum etc.
28r Tit.: De emisso per annum conmonaco et post annum rem[isso]
Universis etc. Pro latore presencium fratre N. monaco vel converso vestro in domo nostra aliquanto tempore commorato. Nunc autem ordinate ... — ... misericorditer assistatis. Datum die tali. Valeant tantum etc.
28r Tit.: De conductu ad aliam domum de mandato
Universis etc. Latorem presencium fratrem N. monacum vel conversum de La. quem in domo nostra aliquanto tempore commoratum. Nunc de mandato ... — ... in domino commendamus ut supra.
28v Tit.: Littere clause
Venerabili patri etc. Latorem presencium fratrem N. monacum sacerdotem vel conversum fabrum de tali loco in domo nostra aliquanto tempore commoratum. De mandato ... — ... super hoc colloquium habeatis. Datum etc.
28v Tit.: De monaco pro culpa emissio
Venerabili et in Christo dilecto coabbati suo de La. frater N. dictus abbas de La. salutem etc. Nos qui sacri eloquii auctoritate monemur gladium correctionis ponere ... — ... de illo aliter disponamus. Valete in domino ut optamus.
29r Tit.: Littere clause de conductu
Universis etc. frater talis salutem in domino. Exibitori fratri tali monacho nostro testimonium prohibemus quod ordinate incedit ... — ... velitis subvenire. Datum tali die etc.
29r Tit.: Littera pro fugitivo deprecatoria
Venerabili patri etc. Cum auctoritate regulae similiter et ordinis usque tercio recipi valeant fugitivi ... — ... de illo aliter disponamus. Vale in domino nunc et semper.
29v Tit.: Littera de consolatione
Venerabili etc. Qualiter subditis nostris compati debeamus. Dominus Ihesus Christus nos docuit evidenter Petrum apostolum instruendo ... — ... vicissitudine respondere. Valete.
30r Tit.: De servicio tempore capituli alicuius credendo
Venerabili patri in Christo domino G. sancti Laurencii in Luciam presbitero cardinali frater R. dictus abbas Cystercii totusque conventus abbatie capituli generali etc. salutem ... Exigente piis vestris precibus inclinati et devotioni quam habetis ... — ... a singulis sacerdotibus per ordinem universum.
30r Tit.: Littera deprecatoria pro monaco illicenciato
Viro religioso et honesto amico nostro et domino karissimo domino fratri Hu. abbati Theoloci Cysterciensis ordinis magister P. archidux Lingonensis salutem et dileccionem sinceram. Rogamus vos ex parte domus Lingonensis et nostra et requirimus quoque fratrem Io. talis loci monachum ... — ... si sentiat profuise bene et diu. Valete in domino.
30v Tit.: Supplicatoria ut clericus ordinetur
Viro venerabili et discreto et amico suo spirituali magistro H. canonico Lingonensi frater H. totusque conventus Theoloci salutem in domino. Sumpta de felicitate vestra fruens audacia precipue nos inducit ... — ... geritis plenarie cognoscamus. Valete.
31r Tit.: Littera provisoria
Reverendo patri ac domino G. Dei gracia Lingonensi episcopo frater Hu. totusque conventus Theoloci salutem ... Reverende paternitati vestre supplicandum duximus omnes unanimes ... — ... quo solo utimur duximus sigillandas. Datum die tali. Anno tali.
31r Tit.: De debito littere
Nos frater D. dictus abbas Theoloci totusque conventus eiusdem loci. Notum facimus universis presentes litteras inspecturis ... — ... vel mandato fuerimus requisiti. Datum tali die mense tali.
31v Tit.: Responsoria cum effectu
Viris religiosis et honestis in Christo sibi karissimis abbati et conventui Theoloci magister H. etc. salutem ... Devotionis vestre litteras pro Iohanne clerico vestro recepimus ... — ... post testimonium prohibere. Valete in domino.
31v Tit.: Consolatoria littera
Venerabili etc. R. peccatorum primus bonorum novissimus pacem quam novit et quam caret salutem. Quid sit pietas et qualis sit pietatis ... — ... ad gloriam et honorem cumulat exequenti. Valete in domino.
32r Tit.: Littera de misericordia
Rogare pro aliis cogimur qui pro nobis non sufficimus impetrare ... — ... fratrem Io. monachum vestrum latorem presencium. Ut supra etc.
32v Tit.: Remittitur monachus pro absolutione hospitum
Venerabili etc. Fratrem talem monacum vestrum latorem presencium quem ad abbatiam Villerii prope Metensem ... — ... sicut in diffinitionibus continetur. Datum etc.
32v Tit.: Citatorium
Prior sancti Leodegarii Lingonensis diocesis iudex unicus a domino papa delegatus de Arcu de Scola curatis sive vicariis salutem in domino. Auctoritate domini pape nobis in hac parte commissa ... — ... ad obicienda sufficienter responsuris. Datum tali die etc.
33r Tit.: Excommunicatio
Noveritis quod cum dies Martis proxima esset coram nobis parenthesie assignata tali et tali talis loci ... — ... Reddite litteras sigillatas.
33r Tit.: Absolutio et citatio generalis insimul
Abbas talis loci iudex unicus a domino papa delegatus curato de Arcu salutem ... Cum in causis domini Oriti militis de Oreriis a sede ... — ... requisitus fueritis ab eodem. Datum etc.
33v Tit.: Supplicatoria pro dilecto spirituali
Viro religioso et honesto amico spirituali suo karissimo priori Theoloci frater talis salutem ... Pro latore presencium fratre T. qui nobis fideliter deservivit ... — ... ad vestrum beneplacitum noveritis nos omni tempore preparatum. Valete.
34r Tit.: Testimonium pro spoliato in via
Universis Christi fidelibus etc. presentes litteras inspecturis frater R. dictus abbas talis loci salutem ... De magna benignitatis vestre gracia et caritatis favore sperantes fideles ordinis ... — ... a domino consequi valeatis. Datum in tali loco etc.
34v Tit.: Procuratio pro beneficio absolutionis
Nos autem abbates, priores et conventus Clari fontis Clari loci et Bethanie Cisterciensis ordinis Bisuntinensis dyocesis. Notum facimus etc. Quod nos constituimus procuratorem nostrum G. de tali loco clericum ... — ... duximus apponendum. Vel roborari. Datum etc.
35r Tit.: Appellatio coram summo pontifice
Nos autem abbates, priores et conventus Cari (!) loci, Clari fontis et Bethanie Cysterciensis ordinis Bisuntinensis dyocesis ... — ... dicte sedis supponentes. Testes appellationis etc.
35r Tit.: Procuratio excusatoria
Universis etc. frater G. dictus abbas Theoloci executor testamenti Iacobi maioris de Lisseio salutem ... Cum ad presens simus pluribus negociis impediti ... — ... apposuimus in testimonium veritatis. Datum etc.
35v Tit.: Procuratio generalis bona
Universis etc. frater talis salutem in domino. Universitati vestre notum facimus quod nos in omnibus causis quas habemus in presenti ... — ... traditus fuerit et solutum. Datum etc.
36v Tit.: Item procuratio generalis
Omnibus etc. G. salutem in domino. Noveritis quod nos in omnibus causis et querelas quas habemus et habituri sumus contra quascumque personas tam pro nobis quam contra nos ... — ... gratum et ratum habituri. Datum die tali.
37r Tit.: Procuratio quantum ad diem
Viro venerabili etc. cum reverencia et honore. Noveritis quod in causa que vertitur inter me ex una parte ... — ... sigillum meum presentibus apposui.
37v Tit.: Procuratio pro muliere vidua
Viro venerabili et discreto domino officiali curato Lingonensi talis mulier vidua salutem ... Noveritis quod ego constituo meum procuratorem generalem Petrum clericum ... — ... requisitionem sigillum nostrum apposuimus.
38r Tit.: Item procuratio generalis
Universis etc. frater H. dictus abbas totusque conventus Theoloci Cysterciensis Lingonensis dyocesis salutem in domino. Noveritis quod nos fratrem M. monachum nostrum sive ecclesie nostrae constituimus generalem sive specialem procuratorem ... — ... usi et contenti sumus. Datum tali die etc.
39r Tit.: Procuratio generalis pro clerico nostro
Universis et cetera nos frater T. dictus abbas etc. totusque conventus etc. talis loci talis dyocesis salutem in domino. Noverint universi quod nos facimus et constituimus O. clericum latorem ... — ... usi et contenti sumus. Datum tali die anno domini etc.
40r Tit.: Item procuratio coram delegato
Viro venerabili et discreto decano de Sabor Metensis dyocesis iudici ut dicitur a domino papa delegato Io. dictus talis Ysabella eius uxor salutem ... Noveritis quod nos in causa seu causis quam vel quas Haymo dictus Morellus ... — ... Io. et Ysa. Sigilla nostra presentibus apposuimus in testimonium veritatis. Datum etc.
40v Tit.: Item procuratio quantum ad diem Iovis
Viro venerabili et discreto unico iudici a domino papa delegato decanus talis salutem ut supra. Discretioni vestre significo quod in nostra presencia constitutus ... — ... ad instanciam talis viri. Datum etc.
41r Tit.: Item procuratio quantum ad diem Iovis
Viro venerabili et discreto priori tali unico iudici a domino papa delegato talis clericus de Arcu salutem ut supra. Noveritis quod ego constituo procuratorem meum Odonem ... — ... et hic poni debet in procuracionibus.
41v Tit.: Absolucio generalis
Prior talis loci talis dyocesis iudex unicus a domino papa delegatus universis presbyteris talis dyocesis ad quos presentes littere pervenerint salutem in domino. Auctoritate domini pape nobis in hac parte commissa vobis precipiendo mandamus ... — ... Iterum celebretis. Datum die tali etc. Anno domini etc.
41v Tit.: Excommunicatio pro defectu diei
Prior et cetera ut supra viris discretis sacerdotibus in Arcu celebrantibus salutem in domino. Auctoritate domini pape qua fongimur (!) in hac parte ... — ... denuncietis excommunicatos. Datum tali die. Redde litteras sigillatas.
42r Tit.: De reversione monachi post annum
Venerabili patri et in Christo sibi karissimo domino abbati tali talis abbas salutem ... Latorem presencium fratrem talem monachum vel conversum vestrum apud nos per annum oboedientem laudabiliter ... — ... favorabiles et benignos. Datum et valeant per tot dies.
42v Tit.: De conductu pro famulo
Universis Christi fidelibus etc. frater talis etc. salutem ... Pro latore presencium Odone famulo domus quem ad abbaciam de Caritate ... — ... consilium et auxilium impendatis. Datum etc.
42v Tit.: Pro diffinitionibus
Venerabili patri et in Christo sibi quam plurimum diligendo domino abbati Caritatis frater talis etc. salutem ... Dileccioni vestre supplicamus quoque diffiniciones tali generali huius anni ... — ... Valeat paternitas vestra veneranda per tempora longiora Amen.
42v Tit.: De consolacione abbatis defuncti
Frater Io. dictus abbas etc. dilectis in Christo filiis priori et conventui Alte Silve salutem ... Audivimus patris nostri et amici nostri non obitum sed recessum ... — ... de negocio vestro et consilio tractaturi.
43r Tit.: De visitatione et electione
Karissimis in Christo filiis et fratribus suis priori et conventui talis (!) abbas salutem ... Quid non sint in homine vie eius nec viri ... — ... dispensatorem providere dignetur. Valete.
43v Tit.: Ut monachi veniant ad visitationem
Dilectissimis sibi in Christo filiis monachis et conversis et magistris grangiarum Theoloci frater N. dictus prior eiusdem loci salutem ... Cum visitatio nostra hac instanti die Iovis sit incipienda ... — ... modis omnibus pernoctetis. Valete.
43v Tit.: De mandato visitationis auctoritate talis abbati (!)
Venerabili patri in Christo domino abbati tali talis abbas salutem ... Noveritis quod nos tali die hora prandii domum vestram visitare proponimus ... — ... et vestros esse volumus permunitos. Valete.
44r Tit.: Committitur visitatio monialium
Venerabili patri etc. frater R. etc. salutem ... Quia negociorum confluencium multiplicitas copiosa ... — ... duxerimus revocandum. Datum tali die etc.
44v Tit.: Item committuntur plures visitaciones
Venerabili patri etc. Quoniam multis ac diversis negociis prepediti ad visitandas filias nostras ... — ... et devote per omnia tanquam nobis. Datum et valeant tantum.
45r Tit.: Committitur eleccio et cessio monialiium abbatie.
Venerabili patri etc. frater N. dictus abbas talis etc. salutem. Cum pro ceteris articulis in iure sit cautum ... — ... et sapiencie condimento. Valete.
45v Tit.: Committitur visitatio ut monachi sicut obedientes visitationibus
Venerabilibus et in Christo sibi karissimis coabbati suo de La. et eiusdem loci sancto collegio frater Io. dictus abbas talis loci salutem ... Cum ad presens visitationem vestram adimplere non possimus ut vellemus ... — ... ad ordinem appareat per effectum. Valete et orate pro nobis et orari faciatis.
46r Tit.: Item de eodem committitur visitatio
Venerabili patri etc. talis tali salutem ... Cum filiam nostram de Alta Silva ad presens visitare non possimus ut vellemus ... — ... et per omnia tanquam nobis. Valete. Datum anno domini. Orate pro nobis et orari faciatis.
46v Tit.: De mandato visitationis
Venerabili et in Christo dilecto coabbati suo de La. priori et conventui dicte domus frater N. dictus abbas de La. salutem ... Vobis tenore presencium intimamus vel duximus intimandum ... — ... hoc eidem clericus intimetur. Datum anno domini etc.
46v Tit.: Committuntur plures visitationes
Venerabilibus et in Christo karissimis coabbatibus de La. et de Lai. et conventibus eorundem frater talis abbas talis loci salutem ... Annue visitationis officium quod vobis ad presens aliis negociis prepedientibus ... — ... et devote presentibus tantum valituris.
47v Tit.: Committitur eleccio abbatie
Venerabili et in Christo coabbati suo de Lai. talis abbas salutem ... Cum iniuncte nobis cure pastoralis officio incumbat paterna sollicitudine providere ... — ... Affectuosius recommendat Amen. Valete et orate pro nobis et orari faciatis.
48r Tit.: Transmittuntur res
Reverendo patri ac domino et in Christo sibi quam plurimum diligendo domino Io. abbati talis loci frater talis de tali loco monachus suus devotus filius licet indignus salutem ... Cum petitur ab amico quod iustum est satis est ... — ... veneranda paternitas per tempora longiora Amen. Salutate suppriorem.
48v Tit.: Pater abbas mandat pro hospitio
Venerabili et in Christo dilecto coabbati suo de tali loco frater G. dictus abbas talis loci salutem in domino. Significamus vobis quod nos hac instanti die ... — ... vel domino concedente. Valete in domino nunc et semper Amen.
48v Tit.: Procuratio ad totam causam
Universis etc. frater T. dictus abbas talis loci Cysterciensis ordinis talis dyocesis totusque eiusdem loci conventus salutem in domino sempiternam. Universitati vestre per presentes litteras facimus manifestum quod nos in Christo dilectum filium fratrem G. monachum domus nostre ... — ... in testimonium veritatis. Anno etc.
49v Tit.: Procuratio generalis
Universis presentes litteras inspecturis frater talis totusque conventus dicte domus salutem in domino. Noveritis quod nos de communi assensu fratrem G. monachum domus nostre latorem presencium constituimus ... — ... sigillo abbatis nostri usi sumus. Datum anno domini etc.
50v Tit.: Procuratio pro duobus generalis
Universis presentes litteras inspecturis etc. Noverit universitas vestra quod nos fratrem P. monachum nostrum et fratrem Sy. similiter monachum nostrum ... — ... quas per annum integrum durare volumus et valere. Datum etc.
51v Tit.: Procuratoria substituti
Viris venerabilibus et discretis talibus iudicibus a domino papa delegatus officialis Lingonensis salutem in domino. Noverit discretio vestra quod in vestra constitutus presencia frater G. de Theoloco monachus procurator abbatis et conventus eiusdem monasterii ... — ... et parti adverse significamus. Datum etc.
52r Tit.: Procuratio coram delegato
Viro venerabili et discreto tali iudici a domino papa delegato frater S. dictus abbas de Caritate salutem in domino. Noveritis quod nos fratrem G. monachum nostrum latorem presencium licentiamus ad iurandum ... — ... coram ordinariis vel arbitro auctoritate apostolica non dicatur.
52v Tit.: Procuratoria ad recipiendum sarcinam
Viro venerabili et discreto salutem talis ville preposito frater G. de Arcu et conventus Theoloci salutem in domino. Noveritis quod nos fratrem G. monacum nostrum latorem presencium loco nostri constituimus procuratorem ad recipiendam sarcinam talis domus talis loci ... — ... quam parti adversi signamus. Datum etc.
52v Tit.: Pro die proroganda decano totique capitulo
Viris venerabilibus et discretis decano totique capitulo Lingonensi frater H. etc. salutem ... Quoniam cepta negocia superveniente magis arduo negocio ... — ... rescribendo coniugiter faciatis.
53r Tit.: Pro recipiendo debito
Universis etc. frater talis de A. salutem. Noveritis quod nos latorem presencium fratrem S. monachum nostrum constituimus ad recipiendum talem summam ... — ... si volueritis retinere. Datum etc.
53r Tit.: De matrimonio contrahendo
Dilecto sibi in Christo presbytero de tali loco talis curatus salutem in domino. Ad vos mitto Io. dictum talem parrochianum nostrum ... — ... sollempnitatibus que consueverunt in talibus adhiberi. Valete.
53v Tit.: Cum revocantur monachi dispersi sic sciebantur abbatibus, in quorum domibus sunt morati
Reverendis in Christo patribus universis de tali loco et de tali loco abbatibus frater G. etc. salutem ... Cum patres karissimi monachis nostris non tantum refugium fueritis ... — ... si contigerit venerabiles patres absentari. Valete.
54r Tit.: Littera remissoria pro monaco vel converso de dispersione
Reverendo patri etc. Cum per Dei graciam qui dispersiones congregat Israel conventum vestrum revocare duxeritis in sancte collegium unitatis ... — ... in suis neccessariis subvenire. Datum etc.
54r Tit.: Littera monachi cum vestibus suis
Reverendo patri etc. salutem. Latorem presencium fratrem S. monachum nostrum sacerdotem virum commendabilem nobis ... — ... colloquium vobiscum habere valeamus. Valete in domino.
54v Tit.: Remittitur pro forefacto sed non expellitur casus
Latorem presencium fratrem S. monachum vestrum minus honeste in nostro collegio quam deberet conversatum paternitati vestre duximus remittendum ... — ... dileccionis beneplacitum vestri gracia retinere.
54v Tit.: Si casum velitis exprimere sicut inobedienciam vel capitis insaniam
Venerabili patri etc. Latorem presencium fratrem S. monachum vestrum paternitati vestre duximus remittendum simul ... — ... sic sanioris retinere.
55r Tit.: Littera supplicatoria ut monachus revocetur vel transmittatur
Venerabili etc. Noverit paternitas vestra quod fratrem S. monachum vestrum de voluntate vestra per aliquantulum temporis ... — ... per latorem presencium rescribatis. Valete.
55v Tit.: Littera abbatis ad priprium abbatem super hoc
Reverendo ac precordiali patri suo in domino karissimo domino abbati tali frater S. suus qualiscumque monachus apud talem locum manens in scola salutem ... Cum de mandato vestri beneplaciti pie pater in domo Signiacensi commoratus ... — ... per latorem presencium rescribere dignemini. Valete in domino.
56r Tit.: Ad amicus (!) qui sibi promisit adiutorium ad reducendum
Religioso ac venerabili in Christo sibi karissimo precordiali tali abbati frater S. talis monachus in domo tali manens in scola salutem ... Cum dileccionis vestre benigna libertas tantam mihi pauperculo digna fuerit contulisse graciam ... — ... hoc sciatis. Valete in domino semper.
56r Tit.: Monachus hospes ad familiarem suum
Precordiali suo in Christo semper karissimo tali monaco frater S. suus spiritualis monachus incola in tali domo salutem ... Per tenorem presencium talem noveris statum meum quod in tali collegio per divinam graciam ... — ... si vobis placuerit salutetis. Item valete.
56v Tit.: Supplicatio ad abbatem filialem
Reverendo patri et in Christo sibi karissimo domino abbati tali talis monachus in abbatia Sygniacensi tamquam exul moram faciens salutem ... Cum a pauperibus seu eciam sapientibus gerenda sunt negocia ... — ... enormiter condempnatus. Valete.
57r Tit.: Ad archidiaconem primo ordinandis
Viro venerabili et discreto in Christo sibi karissimo magistro Theoloci archidiacono Lingonensi frater Io. etc. eternam in domino graciam et salutem. Cum nobis incumbat necessitas ut quosdam de monachis nostris faciamus ad sacros ordines promoveri ... — ... cum ordinandis monachis defendere. Valete in domino.
57v Tit.: Ad abbatem pro clerico recipiendo
Venerabili etc. domino tali coabbati suo de tali loco frater Alexander de A. Cystercii cum paterna pacem et prosperitatem cordis et corporis et salutem. Unde patris nostri domini episcopi Lingonensis petitionem nuper recepimus suis litteris ... — ... si vobis placet conferre velitis. Valete.
58r Tit.: Littera de precatoria pro hospite monaco vel converso alio officio sibi inuncto.
Venerabili etc. domino abbati tali frater talis abbas sinceram in domino caritatem cum salute. Cum nos relatu plurimorum intelexerimus fratrem O. conversum nostrum ... — ... officium alienum. Valete in domino.
58r Tit.: Ut conversum retineat transmissum causa dispersionis
Venerabili etc. tali abbati talis abbas talis loci sinceram in domino caritatem cum salute. Dileccioni vestre signamus nos fratrem talem conversum ... — ... et multum commendabilis in multis. Valete.
58v Tit.: Littere comitis Burgundie ad talem abbatem
Otho comes talis patrie dilecto sibi in Christo abbati Theoloci salutem quam sibi. Rogo vos in quantum possumus quatinus visis litteris apud talem locum veniatis ... — ... cum citius potueritis venire non tardetis. Valete in domino.
58v Tit.: Pro vestibus deferendis numero scripto
Dilecto sibi in Christo priori talis loci frater R. dictus prior Cartusiensis salutem ... Noverit vestra caritas quod cum pridie nostrum ad vos monachum ad coabitandum ... — ... quisquam super hiis attemptaret. Valete.
59r Tit.: Prior priori pro converso hospite
Venerabili et in Christo sibi semper karissimo nonno priori tali Sygniacensi frater A. eiusdem officii minister in Theoloco salutem ... Beatus Bernardus virtutem describens misericordie sic ait ... — ... pro dicto negocio suggeratis. Item valete.
59v Tit.: Pro converso ex inordinato
Reverendo patri etc. tali abbati talis prior salutem etc. Cum licet pater karissime secundum sapientis eloquium quod vestram dileccionem ignorare ... — ... tueatur pater karissime.
60v Tit.: De testimonio quarundam rerum
Universis etc. frater talis etc. salutem ... Notum vobis facimus quod dominus talis recognovit coram nobis quod in recessu suo ... — ... in necessitate evidenti domus sue supradicte. Auctoritate etc.
60v Tit.: Prior priori
Religioso viro et honesto in Christo etc. priori talis loci frater Ia. minister eiusdem officii in Theoloco salutem ... Ad graciarum debitas vobis assurgimus actiones ... — ... tam in presentibus seculis quam in futuris. Valete in domino nunc et semper.
61r Tit.: Abbas aliquis ad quendam monachum socium
Venerabili etc. talis loci dilecto suo domino Io. monacho Sygniacensi oraciones in Christo cum salute. Dileccionem vestram de qua confidimus rogamus attencius ... — ... litteratorie remandetis. Valete.
61r Tit.: Quomodo monachus scribit monacho
Karissimo amico suo et semper fidelissimo nonno G. tali monacho suus ille per omnia et in omnibus salutem ... Gracias refero immense dileccioni vestre quod me altera vice invisere dignati fuistis ... — ... per latorem presencium rescribatis. Valete in domino semper.
61v Tit.: De conductu monachi versus Romam
Universis etc. frater talis abbas talis salutem ... Et super afflictis et desolatis taliter pietatis moveri visceribus ... — ... et auxilium misericorditer impendatis. Datum et valeant tantum.
62r Tit.: Procuratio coram domino papa
Sanctissimo patri ac reverentissimo domino Ny. divina providencia sacrosancte Romane ac universalis ecclesie summo pontifici frater Ia. dictus abbas indignus monasterii de Theoloco Cysterciensis ordinis totusque conventus eiusdem monasterii Lingonensis dyocesis devota pedum oscula bonorum. Benedicta sit ... Sanctitati vestre supplicando tenore presencium facimus manifestum ... — ... supplicavimus apponi. Datum tali die anno domini etc. mense tali.
63r Tit.: Episcopus ad abbatem pro monacho hospite
Hugo Dei gracia Lingonensis episcopus dilecto nobis in Christo religioso viro abbati monasterii talis loci Cysterciensis ordinis cum sincera in domino caritate salutem. Quorundam fidelium nostrorum de tali loco amicorum ... — ... penes nos non habeamus. Item valete.
63r Tit.: Monachus hospes ad abbatem suum
Reverendo etc. talis monachus salutem ... Qui patris spiritualis nomen et pastoris officium suscipit debet circa oves proprias ... — ... et desperacionis baratrum incidere timeatis.
64r Tit.: Deprecatoria pro monaco hospite
Venerabili patri etc. tali abbati talis abbatis salutem ... Cum misericordia iudicium superexaltare debeat ... — ... preces nostras sentiat valuisse. Valete in domino.
64r Tit.: Abbas ad prepositum pro iniuriis
Frater talis abbas etc. karissimo amico suo preposito talis loci eternam in domino graciam et salutem. Latorem presencium Io. clericum nostrum ad vos duximus dirigendum attencius ... — ... per latorem certitudinem celeriter rescribatis. Valete.
64v Tit.: De mandato eleccionis
Frater talis abbas etc. religiosis et honestis dilectis in Christo filiis suis priori et omni conventui talis loci salutem ... Cum domus vestra ad presens proprio pastore sit destituta ... — ... domui vestre ad commodum et profectum.
64v Tit.: Excusatoria pro capitulo
Reverendo et dilecto etc. tali abbati salutem ... Quia toto fere anno graviter infirmatus et ab infirmitate ut manifestum est ... — ... ad presens dignemini excusare. Valete.
65r Tit.: Episcopo pro decima
Reverendo tali episcopo talis abbas salutem etc. Cum quedam decima in vestra dyocesi constituta ad ecclesiam nostram ... — ... dignemini confirmare.
65r Tit.: Testimonium alicuius ordinationis
Universis etc. talis salutem ... Cum parva fides debilis et infirma maneat in quibusdam vobis universis et singulis tamquam milicie christiane professoribus ... — ... per appositionem sigilli nostri tradidimus roboratas. Datum tali die etc.
65r Tit.: Testimonium pro alico magistro
Universis etc. Cum ex officio veritatis teneamur omnibus existere debitores adesse pariter et prodesse illis ... — ... nec deesse possumus nec debemus. In cuius rei testimonium. Ut supra.
65v Tit.: Pro pecunia recepta
Universis etc. frater M. prior humilis de tali loco salutem cum sincera etc. Noverint universi quod nos recepimus a reverendo patre domino ... — ... presentibus litteris sigillum nostrum etc.
65v Tit.: De mutuo contrahendo
Universis presentes litteras inspecturis frater N. dictus abbas Theoloci totusque eiusdem loci conventus Cysterciensis ordinis talis dyocesis salutem in domino. Noveritis quod nos pro negociis domus nostre utiliter expediendis mutuo recepimus ... — ... rectum pagamentum. In cuius rei testimonium.
66r Tit.: Item de mutuo contrahendo
Universis presentes litteras inspecturis. Ad universitatis vestre noticiam volumus pervenire. Quid nos a dilecto nostro de tali loco mutuo recepimus ... — ... In cuius rei testimonium presentibus litteris etc. Datum anno domini etc.
66v Tit.: De suffragiis orationum capituli generalis
Frater H. dictus abbas Cysterciensis ordinis totusque conventus abbatem capituli generali dilecto in Christo P. militi de tali loco salutem ... Exigente piae devocionis affectum quem ad ordinem ... — ... efficiemini participes et consortes.
66v Tit.: De commissione in arbitros
Universis etc. talis salutem in domino. Notum facimus quod cum contencio verteretur inter talem ex una parte et talem ex altera super tali re ... — ... et per fidem se plegios obligaverunt. Datum etc.
67r Tit.: Unde supra
Universis presentes litteras inspecturis frater N. dictus abbas talis loci totusque conventus eiusdem loci Cysterciensis ordinis Lingonensis dyocesis salutem in domino. Notum facimus quod cum inter nos ex una parte et talem ex altera ... — ... ad hec omnia bona nostra eidem obligamus. Datum etc.
67v Tit.: De quietatione super depositis
Universis etc. Notum facimus quod in nostra presencia constitutus talis quietavit penitus et absolvit in perpetuum viros ... — ... de cetero nullatenus molestabit. Datum etc.
68r Tit.: Recognitio debitorum
Universis presentes litteras inspecturis talis abbas salutem in domino. Notum facimus quod in nostra presencia constitutus talis. Recognovit se debere tali ... — ... et ex certa sciencia se supposuerunt. Datum anno domini etc.
68v Tit.: Epistola de elemosinis colligendis
Universis Christi fidelibus presentes litteras inspecturis frater G. dictus abbas Cysterciensis totusque eius conventus abbatum capituli generali salutem ... Quoniam ut ait apostolus Omnes stabimus ante tribunal Christi ... — ... et bonis aliis. Datum anno domini etc.
69r Tit.: Epistola dicandi que venustam verborum cernit amiciciam
Ad similitudinem vero quattuor parcium mundi. Quattuor fiunt epistolarum decursus qui presentantes statum omnium personarum ... — ... existere grata vicissitudine respondere.
71r Tit.: Exordia
Ordo rationis expostulat ut amicorum alter alterius precibus condescendat ... — ... gratitudine non privantur. Explicit de amicicia verborum.
71v Tit.: Citatio monitio et excommunicatio insimul
Viro religioso et honesto abbati sancti Pauli Bisuntii conservatori privilegiorum ordinis Cysterciensis presbiter de Arcu salutem ... Noveritis quod ego de mandato vestro ... — ... ad diem Iovis dicti procuratoris ad obiecta responsurum. Datum tali die anno etc.
72r Tit.: Abbas ab procuratorem propter petitiones
Frater Iacobus dictus abbas Theoloci dilecto sibi in Christo magistro Hugoni de Arcu clerico salutem cum sincera in domino caritate. Cum Guillelmus dictus talis loci ad instanciam nostram ... — ... una cum dicto capitali super hoc petiturus. Valete in domino.
72v Tit.: Pro monitione. Pro excommunicatione. Pro citatione. Hic est citatio.
Citatus est Odo talis loci perheptoriter (recte: peremptoriter) et personaliter apud Bisuntium ad diem Martis post festum talis sancti coram abbatem Bisuntii sancti Pauli procuratoris talis abbatie responsurus.
72v Tit.: Honestissima conversatio pro monacho
Venerabili patri in Christo domino abbati de Theoloco frater Io. dictus abbas Buxerie salutem ... Fratrem Petrum monachum vestrum latorem presencium apud nos aliquandiu pacifice laudabiliter et honeste conversatum ... — ... exibeant favorabiles et benignos. Datum anno etc.
73r Tit.: Pro monacho studenti Parisius
Venerabili et dilecto in Christo coabbati suo de Bella Valle frater D. dictus abbas Morimondi salutem ... Quia multorum fide dignorum fideli relatione didicimus ... — ... quod in ipso bene ceptum est feliciter compleatur. Valete.
73v Tit.: Deprecatoria littera ut clericus ordinetur
Reverendo patri et domino suo in Christo karissimo domino Theoloci Dei gratia Sudensi episcopo Bisuntinensi et Lingonensi vicario frater P. dictus prior Cysterciensis etc. De vestre paternitatis reverencia ac sincera dileccione ad plenum ... — ... valeat vestra reverenda paternitas per tempora longior Amen.
74r Tit.: Honestissima conversatio pro monacho hospite
Venerabili et in Christo patri karissimo domino abbati de tali loco frater Io. dictus abbas etc. salutem ... Quem commendat vita laudabilis ... — ... cum abbate suo mutuum colloquium habeatis. Valete in domino.
74r Tit.: Ut littera sigillaretur deprecatoria
Nobili viro tali etc. talis salutem ... De federe dileccionis antique plenam gerens fiduciam ... — ... nota sigilli vestri dignemini communire. Valete in domino nunc et semper.
74v Tit.: Pro monaco de dispersione conventus
Venerabili et in Christo coabbati suo de Bithania frater N. dictus abbas Morimundi salutem in omnium salvatore. Fratrem P. monacum nostrum dyaconum quem ad vos causa dispersionis transmittimus ... — ... collegio monachorum societatis. Datum etc.
74v Tit.: Pro monacho fugitivo
Viris religiosis quorum doctrina fulget ecclesia sicut sol et luna talibus et talis ordinis ... — ... od ovile misericorditer reducatis. Valete in domino.
75r Tit.: Pater abbas ad filium suum pro consilio
Venerabili et in Christo sibi per affectum sibi dilecto et per affectum diligendo domino coabbati de Caritate frater T. dictus abbas talis loci salutem ... Reverende paternitati vestre tenore presencium significandum duximus ... — ... ad graciarum multiplices actiones. Valete bene in domino Ihesu Christo.
75v Tit.: Item diem pro consilio
Venerabili et in Christo karissimo domino abbati de tali loco frater D. dictus abbas de Crista salutem et illud vinculum indeficientis amicicie quod ramos iungit ad stipitem ... Litteras deprecatorias vestre caritatis recepimus continentes ... — ... necessitas istud impediat faciendum. Datum anno etc.
76r Tit.: Executoria quantum ad diem
Venerabili et in Christo karissimo tali abbati talis abbatis salutem ... Visis vestris litteris supplicatoriis continentibus ut ad diem ... — ... ad dictam diem interesse convenienter valeamus. Datum etc.
76v Tit.: De mandato visitationis
Venerabili et in Christo karissimo coabbati suo de Theoloco frater N. dictus abbas Morimondi salutem ... Noveritis quod nos ad domum vestram visitandi gracia accedentes ... — ... et vestros esse volumus premunitos. Datum etc.
76v Tit.: De visitatione contra mandata
Venerabili et in Christo karissimo domino abbati Bellevallis frater T. dictus abbas Caritatis salutem. Cum nos ad vos visitandi gracia accedentes et die veneris proxima ... — ... tenore presencium demandamus. Datum etc. anno etc.
77r Tit.: Pater abbas ad filium suum causa visitandi ut eum adiuvet
Venerabili coabbati suo de Tulleyo frater H. dictus abbas Morimundi salutem ... Discrecioni vestre mandamus quatinus LXa instanti quarta feria ... — ... corrigenda fuerint pariter coorrigamus. Datum etc.
77r Tit.: Littera de visitatione pro monaco visitatori
Venerabili et in Christo coabbati suo de Alta Silva frater G. dictus abbas Theoloci salutem ... Quoniam multis arduis et innumerabilibus negociis prepediti ... — ... non in merito commendari. Datum etc.
77v Tit.: De visitationibus abbatibus committendis
Abbas abbati salutem ... Quam visitationis officium hoc anno scilicet monacho etc. ... — ... et ordinem statuantur. Datum etc.
78r Tit.: Pater abbas in visitacione de statu filie sue
Reverendo patri in Christo sibi karissimo domino H. abbati de Morimundo frater R. dictus abbas de Caritate salutem ... Quoniam pater abbas sicut scriptum est statum domus filie sue non debeat ignorare ... — ... hoc aliud fuerit ordinatum. Valete in domino.
78r Tit.: Supplicatoria pro monacho
Abbas abbati pie petitionis effectum cum salute. Cum lator presencium maligno spiritu suadente dominico gregi se subtraxerit ... — ... ut ipse preces nostras sibi senciat profuisse. Datum etc.
78v Tit.: Item procuratio
Viro venerabili et discreto officialis Lingonensis totusque conventus dicte domus salutem ... Noveritis quod nos ad diem nobis assignatam coram vobis ... — ... per apposicionem sigilli nostri signamus. Datum anno etc.
79r Tit.: Procuratio valde bona
Reverendo patri in Christo ac domino G. Dei gratia tituli sancte Cecilie presbytero cardinali frater N. dictus abbas totusque conventus Morimundi salutem ... Noverit vestra paternitas quod in causa decime ... — ... per apposicionem sigilli nostri signamus. Datum etc. anno etc.
79v Tit.: Pro monaco remisso de mandato abbatis sui
Venerabili patri et in Christo sibi karissimo domino abbati de Prelyaco frater I. dictus abbas Theoloci salutem ... Pro eo quod fratrem Egidium monachum domus nostre eo tempore quo vobiscum conversatus est ... — ... vivis presentibus remittatis. Valete in domino. Datum die tali.
79vb Tit.: Excusatoria pro abbate quando ad capitulum nequid esse
Reverendo in Christo patri domino ac suo benefactori et amatori precipue ab antiquo Io. abbati Theoloci frater R. dictus abbas de Alta Silva salutem ... Recolentes sepissime inter nos amiciciam vestram ... — ... ob inspectum habeatis commendatum. Datum etc.
80va Tit.: Monachus ad abbatem suum ut visitet patrem suum abbatem
Amantissimo patri et domino venerando domino abbati talis loci frater P. monachus talis loci non solum suus sed suissimus salutem ... De honore vestro semper sollicitam curam gerens ... — ... et si placet impus vobiscum pariter adducatis. Datum etc.
80v Tit.: Ad monachum remittendum littera bona
Venerabili in Christo abbati de Roseriis frater T. dictus abbas talis loci salutem ... Fratrem G. monachum vestrum lator presencium qui apud nos religiose laudabiliter et honeste conversatus est ... — ... absolvere libentissime recipiemus. Datum anno domini etc.
81r Tit.: Ut conversus operarius adcommodetur
Venerabili et in Christo sibi karissimo domino abbati Bellevallis frater G. dictus abbas Theoloci salutem ... Cum a nobis ore ad os requisieritis ... — ... donec inter nos mutuum colloquium habeamus. Datum anno domini die tali.
81v Tit.: De anniversario annuatim faciendo
Nos Petrus Dei gracia abbas talis loci totusque eiusdem loci conventus salutem. Notum facimus presentibus et futuris quod dominus Iacobus curatus de tali loco concessit nobis et ecclesie nostre medietatem ... — ... litteras sigillis nostris sigillatas tradidimus domino Iacobo supradicto. Actum etc.
82r Tit.: Concessio prebende ad vitam tantummodo
Nos frater Iohannes dictus abbas totusque conventus Theoloci Cysterciensis ordinis talis dyocesis. Notum facimus etc. quod nos dominico dicto sic layco seu clerico donato et reddito nostro in domo nostra commoranti ad vitam dedimus ... — ... super hoc prestito corporali. In cuius rei testimonium etc.
82v Tit.: Unde de quo supra
Ego frater G. dictus abbas et conventus Theoloci etc. Notum etc. quod nos de communi assensu vel consensu et voluntate concessimus dilecto nostro prebendam suam in domo nostra ad vitam suam ... — ... vel debebit reclamare. In cuius rei testimonium etc.
83r Tit.: Littere credencie
Venerabili patri etc. tali abbati talis abbatie salutem et amoris et honoris ... Quedam proposuimus vobis familiariter explicanda ... — ... et aures benivolas inclinare. Valete in domino.
83r Tit.: Petit aliquis equum causa emendi
Religioso viro et honesto amico nostro spiritualissimo tali abbati de tali loco talis salutem ... Cum nos intellexerimus vos habere penes vos ... — ... sine dilatione aliqua satisfaciemus in pecunia numerata. Valete bene et diu per tempora longiora Amen.
83v Tit.: Forma obligationis
Ego talis domicellus. Notum facio universis presentes litteras inspecturis quod ego teneor Odoni de Alba Rippa talis loci in XXti lb. Turonensibus de venditione pannorum et pennarum suarum ... — ... quantitatem pecunie supradicte.
84r Tit.: Pro beneficio acquirendo
Tali episcopo salutem. Sumpta de benignitate vestra fervens audacia precipue nos inducit ... — ... quem ad dileccionis geritis effectum. Valete in domino ut optamus.
84v Tit.: Ostensio capellanatus
Universis etc. Ad vestram indubitanter venire volumus noticiam et ad rei geste memoriam in posterum quod nos attendentes honestatem ... — ... quocumque diverterit graciose duximus admittendum.
84v Tit.: Ostensio capellanatus
Ego talis frater bursarius Morimondi. Notum facio per presentes litteras me recepisse per manum domini abbatis Theoloci pro se et domo sua de prima solutione decime a summo pontifice ... — ... in talibus negociis presentibus est appensum. Datum anno domini in die talis sancti.
84v Tit.: De rebus elemosinatis pro ecclesiis
Noverint universi quod talis coram nobis constitutus dedit et concessit in puram et perpetuam elemosinam abbati et conventui Theoloci ... — ... et stabile permaneat in futurum tales presentes etc.
85r Tit.: Item alia forma
Noverint universi quod cum talis miles peteret a tali abbate et conventu duos bichetos bladi annuatim reddendos super decimam talem ... — ... decimam nullatenus reclamabunt. Quod ut ratum etc.
85r Tit.: Alia forma
Noverint universi etc. quod cum talis abbas et conventus contraherent in causam coram nobis ... — ... ad peticionem precum eorum etc.
85v Tit.: Item alia pro vinea
Cum causa fuerit ducimus ventilata inter viros religiosos et honestos abbatem et conventum de tali loco ex una parte et talem nobilem ex altera ... — ... in tali festo de cetero persolvendos. Quod ut ratum etc.
86v Tit.: Alia forma pro terra
Cum talis mulier vidua peteret ab abbate et de tali loco et conventu talem terram suam in tali parrochia de feodo talis militis ... — ... fide tenetur prestita corporali. Quod ut ratum etc.
87r Tit.: De manu missione
Universis etc. ego talis vel nobilis salutem. Noverint universi quod ego talem qui erat servus meus et omnes suos heredes tam masculos quam feminas ... — ... nullatenus poterit extorqueri. Quod ut ratum etc.
87v Tit.: Eadem forma sed mutatur articulus de femineo
Universis etc. Noverint universi quod ego Io. miles tali militi talem meum servum et talem eius uxorem et tales eorum filios et filias ... — ... presentes litteras sigilli munimine roboravi.
88r Tit.: Est alia forma quando servus manu mittitur ad petitiones alicuius ecclesie
Universis etc. Noverint universi quod ego talis miles pro remedio anime mee. ... — ... manu missi. Volens et concedens. Sicut superius.
88r Tit.: Testamentum
In nomine sancte et individue trinitatis Amen. Ego R. de tali loco bene compos mentis mee laborans in extremis notum facio presentibus et futuris ... — ... ad preces nostras sigillo capituli eiusdem ecclesie roboratur. Datum anno domini die tali etc.
88v Tit.: De debito pro executore
Nos frater I. talis abbas totusque conventus talis loci etc. Notum facimus universis etc. quod nos de centum et La libris Turonensibus quas debebamus Iacobo villico talis loci ... — ... solvere aliter non executoribus sui testamenti. Datum die tali etc.
89r Tit.: Ut latro capiatur
Universis potentibus civitatum castrorum et omnium locorum rectoribus et consulibus presentes litteras inspecturis ... Rem gravem et enormem incontinue nostram noticie vestre reducemus noviter evenisse ... — ... ad vestra servicia promptiores. Datum etc.
89v Tit.: De conductu pro equo capto de nocte
Omnibus Christi fidelibus etc. talis abbas etc. salutem ... Latorem presencium fratrem talem conversum domus nostre quem pro nostris negociis in pluribus locis procurandis ... — ... impendere dignemini opportunum. Valete.
89v Tit.: De continencia amicorum
De vestra continencia et salute tanto libencius audire desidero peccatore sitibundo quanto sincera dileccio inter amicicie nodos suis vinculis ... — ... ad Dei servicium atque vestrum. Valete in domino.
90r Tit.: Amicus ad amicum suum
Precordiali amico suo tali talis salutem et inviolabile fedus ardentissime caritatis amicorum vera dileccio conflorescit ... Unde cum ego te prasentem corpore ex intimi cordis visceribus ... — ... et corde a te numquam potero separari. Valete in domino.
90v Tit.: Profugitivis monialibus
Venerabili etc. tali abbati vel episcopo salutem et prosperis successibus in domino gloriari. Credentes quod penes vestram paternitatem ... — ... ad meriti graciam potencioris. Datum etc.
91r Tit.: Littera pro blado
Excelso etc. cum dignis amicorum exactionibus facile assensum tribuere conservo etc. salutem ... Ad fontem non exsicat sitiens properare ... — ... in omnibus proinde promptiores. Valete.
91r Tit.: De eodem
Salutem cum executione subventionis optate. Ad obsequii plenitudinem annelantes eloquiorum prolixitates devitant ... — ... si poterimus iocundanter. Valete in domino.
91v Tit.: Ut res restituantur
H. talis tali salutem a tali civi querelam recepimus continentem quod nuper dum a foro talis loci rediret per unum districtum transitum faciendo ... — ... curabimus per omnia conservare.
91v Tit.: Ad fratrem pro filio intrandi in ordinem
Intimo et predilecto amico domino talis loci N. civis Lingonensis salutem et in domino consolacionis remedia. Paternus animus non debet conturbacionem moveri ... — ... expedire efficaciter apponatis.
92r Tit.: Ut vadia domus restituantur
Universis etc. frater talis etc. salutem et pietatem. Pro latore presencium Iacobo famulo scolarium domus sancti Bernardi Parisius Cysterciensis ordinis qui pro negociis ipsorum per diversa loca proficiscitur universitatem vestram in domino benigne requirimus ... — ... necessaria ministretis presentibus tantum valituris. Valete tantum.
92vb Tit.: Abbas ad abbatem pro exequiis
Venerabili etc. tali abbati talis abbatis salutem ... Ad requisicionem nobilis mulieris talis loci quondam in extremis laborantis ... — ... si necesse fuerit poteritis inveniri. Valete.
92v Tit.: Littera pro stamine
Venerabili tali abbati talis abbas salutem ... Dileccionem de qua confidimus rogamus attencius. Quatinus nobis accomodetis tria pondera de stamine ... — ... ordinaveritis nobis per litteras vestras rescribatis. Valete.
93r Tit.: Pro homine eiecto de terra sua
Viro religioso et honesto virtutum moribus decorato tali abbati talis abbas salutem ... Pro latore presencium tali homine vestro quam (!) a vestra patria relegastis ... — ... in vobis certissime comprobetur. Valete.
93v Tit.: Monachus hospes ad abbatem familiarem
Reverendo patri ac domino meo et amico karissimo etc. salutem ... Non absque dolore cordis intimo vestri reminisci possum ... — ... et humiliter me commendo. Valete.
94r Tit.: De conductu pro negociis ordinis pro famulo
Universis etc. salutem ... Latorem presencium O. famulum nostrum quem ad domum talem pro nostris negociis transmittimus ... — ... coram quibus oportet nos sepius comparere. Valete tantum.
94r Tit.: Littera viatica
Universis etc. frater A. dictus abbas Theoloci salutem etc. Pro latore presencium fratre B. converso talis loci qui nobiscum est ... — ... de vectura sicut a domino vobis fuerit inspiratum. Valeant per tot dies.
94v Tit.: Remittitur ad portam littera clausa
Venerabili et in Christo sibi karissimo patri domino abbati talis loci talis abbas salutem etc. Cum lator presencium frater Io. conversus noster quem ad pedes ... — ... et duo paria pedulum stratum et capitale. Valete in domino.
94v Tit.: Honestissima conversatio
Venerabili etc. Latorem presencium talem fratrem G. monachum vestrum de precepto et voluntate reverendi patris domini abbatis talis cum vestimentis suis ad vos remittimus ordinate ... — ... prout tenemini et ut decet. Valete.
95r Tit.: Item honestissima conversatio
Venerabili etc. Latorem presencium fratrem T. monachum vestrum quem sua conversatio commendabilem facit ad vos remittimus de vestro beneplacito ... — ... et auxilio oportuno presentibus tantum valituris.
95v Tit.: Citatatio (!) generalis
Abbas vel prior talis loci iudex unicus vel conservator a domino papa delegatus universis curatis sive vicariis Bisunciensis et Lingonensis civitatis et dyocesis salutem in domino. Auctoritate domini pape nobis in hac parte commissa vobis precipiendo ... — ... et dies per litteras vestras rescribatis. Datum etc.
95v Tit.: Excommunicacio
Prior talis loci iudex unicus a domino papa delegatus auctoritate domini pape nobis in hac parte commissa universis presbyteris in civitate et dyocesi Lingonensi constitutis salutem in domino. Vobis mandamus et in virtute sancte obediencie ... — ... et qui huic facto consenserunt. Datum etc.
96r Tit.: Absolutio generalis
Abbas sancti Pauli Bisuntii conservator privilegiorum virorum religioso abbati Cysterciensi eiusque coabbatibus et conventibus universis a sede apostolica indultorum omnibus decanis curatis presbyteris capellanis vicariis et aliis ecclesiarum rectoribus ad quod presentes litteras pervenerint salutem in domino. Auctoritate domini pape nobis in hac parte commissa in virtute sancte obediencie et sub pena ... — ... Iniuncta prius excommunicatis penitentia salutari. Datum etc.
96v Tit.: Item absolutio generalis
Abbas talis ordinis iudex unicus a domino papa delegatus universis presbyteris ad quos presentes litterae pervenerint. Salutem in domino. Auctoritate domini pape nobis in hac parte commissa vobis precipiendo mandamus ... — ... ad requisicionem latoris presencium auctoritate nostra iterum celebretis. Datum die tali etc.
97r Tit.: Aggravatio generalis
Prior talis iudex vel conservator ut supra unicus a domino papa datus vel delegatus presbyteris de tali loco et talis loci salutem in domino. Quia nobis per apposicionem sigillorum vestrorum talem ... — ... sub pena superius annotata. Datum tali die. Reddite litteras sigillatas sub pena supradicta.
97v Tit.: Item aggravatio generalis
Abbas sancti Pauli Bisuntii conservator privilegiorum abbatis Cysterciensis eiusque coabbatis ordinis predicti a sede apostolica indultorum a predicta sede datus presbytero de tali loco salutem in domino. Auctoritate domini pape nobis in hac parte commissa vobis sub pena suspensionis ... — ... qui super hoc fueritis requisiti. Datum etc. Reddite litteras sigillatas.
99r Tit.: Aggravatio generalis
Prior talis loci vices gerens vel conservator a domino papa datus omnibus presbyteris in civitate et dyocesi Lingonensi constitutis salutem in domino. Cum nos ante triduum ad instanciam abbatis et conventus Theoloci ... — ... ibidem cessetis a divinis. Datum die tali.
99r Tit.: Absolucio
Venerabili et in Christo karissimo patri tali abbati frater talis etc. salutem ... Dileccionem vestram de qua plenam gerimus fiduciam ... — ... poteritis nobis per vestras litteras remandetis.
99v Tit.: Presentatio curati
Viro venerabili et discreto domino T. Dei gratia archidiacono Lingonensi frater talis etc. salutem in domino. Cum ecclesia de Arcu cuius ad nos presentatio ... — ... officium erga ipsum exercere velitis. Datum etc.
99v Tit.: Absolutio auctoritate penitentiali
Viro religioso etc. tali Th. penitenciarius domini pape salutem. Auctoritate domini pape vobis committimus quatinus G. de tali loco qui in quendam monachum leviter manus violentas iniecit ... — ... iniungatis ei penitentiam salutarem. Valete in domino.
100r Tit.: Ammonicio generalis
Iohannes Dei gracia Lingonensis episcopus omnibus capellanis sive vicariis in episcopatu Lingonensi constitutis ad quos presentes littere pervenerint salutem in domino. Mandamus vobis firmiter precipiendo quatenus dominicis diebus singulis et festivis ... — ... dictis fratribus sufficienter responsurus. Datum etc.
100v Tit.: Abbati pro tunica littera de precatoria
Dilecto tali etc. nonno tali de Anceyo monacho Clarevallis frater talis monachus Theoloci salutem etc. Karissime socie vel karissimi rogo vos pro domino in quantum possimus quatinus in tali festo ... — ... quia suus conventus indutus est. Valete in domino.
100v Tit.: Monachus ad amicum pro vino
Reverentissimo tali abbati talis salutem etc. Discrecioni vestre significo pater bone quod in ista instanti dominica ... — ... et per latorem presencium voluntatem vestram remandetis. Valete in domino.
101r Tit.: Prologus in quarta donationis
Quoniam lapsu temporum et in mutationem personarum solet deperire memoria actionum necessarium est ... — ... Et per presentem litteram sigillo mea sigillatam confirmo. Datum anno etc.
101v Tit.: Carta donacionis
Ego talis mulier de tali loco relicta defuncti talis militis. Notum facio omnibus presentibus et futuris quod karissima filia mea talis in extrema voluntate ... — ... de quorum feodo tercie sunt supradicte. Datum etc.
101v Tit.: De visione litterarum
Nos frater H. dictus abbas Theoloci Cysterciensis ordinis Lingonensis dyocesis. Notum facimus universis quod nos vidimus tenuimus et legimus quasdam litteras ... — ... apposuimus in testimonium veritatis. Datum tali die anno domini etc.
101v Tit.: De emissis a dispersione domus
Venerabili et in Christo sibi karissimo patri domino abbati talis loci frater talis dictus abbas de Reclosis ... Cum papa domus nostre gravamina que nos ad presens undique permittente domino ... — ... in suo robore duraturis. Datum anno tali in crastino talis sancti.
102v Tit.: Abbas coabbati suo quod veniat visitare domum suam
Venerabili tali coabbati suo talis abbas salutem ... Proponentes ad vos venire ut debitum annue visitationis officium inpendamus ... — ... vel mittatis aliquem loco vestri. Valete in domino.
102v Tit.: Ut conversus pelliparius accommodetur
Dilecto et in Christo sibi karissimo talis salutem etc. Cum a primordio conversionis nostre benevolenciam vestram et eximiam caritatem simus experti ... — ... in operariis secularibus habeatur. Tantum in fecientes etc.
103r Tit.: Ut aliquis de ordine fratrum Minorum recipiatur
Quia scriptum est Non est super spiritum in potestate hominis sed sepe ... — ... sicut vobis melius videbitur assisturi.
103v Tit.: Receptoria littera
Caritatis vestre litteram iocunde recepimus vobis humiliter satisfacere cupientes ... — ... et forte affectuosius curabimus protractare. Valete in domino semper.
(103v) Schlussschrift: Explicit summa dictandi.
(104r-v) Briefformelsammlung (Fragment). In französischer Sprache, zum internen Gebrauch im Zisterzienserorden. Erhalten nur Inhaltsangabe mit Zählung in roten römischen Zahlen und erster Brief.
(104r) Vandue de blef. - Vandue de terre. - Achaz de laines. - Date de deniers bailliez. - Lattre de date paie et quictee. - Donacionis de maison pur amogne. - Date de lumbart. - Gaigiere dun champ. - Item gaigiere de veigne. - Lattre de quictance. Vandue de deismes. - Vandue de four. - Vandue de plaustre. - Vandue de choses..
(104v) Laissie de choses. - Retenue de Berbiz. - Testamanz. - Establesmanz dessecu tours. - Donacions de provande. - Si acuns fait donacion a laglise. - Dote et ploige. - Leitre de gaigiere. - Vandue de deimes. - Retenue de chapuis. - Vandue de molins et de prez etc. - Tesmonignaiges de lattres vehues..
(104v) Brief.
   1
104v Tit.: Vandue de blef
Nos aubriz de percey le gant filz cayen arriers dit tel et amoniarz fome dou dit aubri ... — ... et leal vandaige en heritaige perpetuale a nos Amen.
(Teil II)
(105r-108v) Briefformelsammlung (Fragment). Für den Klostergebrauch in burgundischen Zisterzienserklöstern, betreffend u. a. Visitationen.
   19
105r Tit.: ] et omne tuum confirmans consilium dabit tibi virtutem corroborari in interiore homine per spiritum sanctum adiuvans infirmitatem tuam
et calix inebrians quam preclarus.
105v Anno domini M° etc. nos frater B. dictus abbas talis monasterii domum talem filiam nostram personaliter visitantes statuimus ea que sequuntur firmiter observari. In primis cum cantus reclamanter mensuratus cantantis devocionem indicet ... — ... et eisdem diebus in capitulo monachorum canor recitet cartam istam.
106r Anno domini etc. nos frater I. dictus abbas Bellevallis filiam nostram domum talem personaliter visitantes statuimus subnotata ibidem firmiter observari. In primis cum corporalem cibum non inmerito mereatur admittere que sine causa ... — ... sine nostra licencia spirituali.
106v Anno domini etc. nos frater I. dictus abbas talis monasterii domum talem filiam nostram visitantes subnotata statuimus observari. Nimis inertem sue devocionis dicimus monachum qui saltem semel in septimana divinum non recipit sacramentum ... — ... ut de statu domus frequencius computetur.
107v Nos frater O. dictus abbas talis loci visitantes domum talem de mandato venerabilis patris talis loci facta computacione diligenti coram abbate et senioribus dicte domus invenimus ... — ... CCC lb. taxat vestibus quas debeant emere.
107v Nos frater I. dictus abbas talis loci visitantes domum talem filiam nostram anno domini M° etc. In die beati Iohannis Baptiste reperimus statum domus esse talem a tempore visitacionis preterite facte in die Panchracii anno domini etc. ... — ... de tali loco abbatis presentibus sunt appensa.
108r Nos frater G. dictus abbas talis loci visitantes abbatiam talem filiam nostram deformata reformare curavimus amonicionibus subnotatis. In primis cum devota filia sancte matris sue vestigia debeat imitari volumus et mandamus ... — ... quod si neglexerint offensam Dei atque nostram se noverint incursuram.
108v H. Dei gracia Leodiensis episcopus venerabilis in Christo patri domino abbati de tali loco salutem et sincerum dileccionis affectum. Vobis que nostre voluntatis sunt tanto securius inponimus quanto de vestra dileccione pleniorem fiduciam reportamus ... — ... et orari devocius facientes.
108v Venerabili et dilecto sibi in Christo coabbati suo de tali loco. Frater I. dictus abbas talis loci salutem et sinceram in domino caritatem ... (Forts. auf Bl. 115r)
115r (Forts. von Bl. 108v) De contribucionis summa nuper a reverendo patre domino abbate Morimundi nobis ... — ... eadem auctoritate vobis iniungimus at mandamus.
115r Sincerissime domine sponsi (!) Christi dilectissime P. abbatissae talis loci Cysterciensis ordinis frater P. dictus abbas talis loci eiusdem ordinis salutem ... Gloriosis affectibus effectus parturientibus gloriosos gloriosa debetur ... — ... qua possimus instancia supplicamus.
115v Venerabili et in Christo quam plurimum diligendo coabbati suo frater P. talis salutem. Quanta seviat anxietas intra viscera cordis nostri ... — ... CC libras Turonenses nobis mutuum exibentes.
116r Coabbati frater P. dictus abbas talis salutem. Ad aures nostras noveritis clamore multiplici pervenisse ... — ... et ex hiis omnibus vestram industriam non inmerito comendemus.
116v Tit.: Illustri viro domino T. comiti Flandriensi frater R. dictus abbas Cisterciensis totusque conventus abbatem capituli generalis cum obsequendi promptitudine oracionum suffragium salutare. Ne parvorum invalescat perversitas et bonorum opressa simplicitas
et defunctis ad dominum intercedat.
117v Viro venerabili et honesto domino preposito maioris ecclesie Basiliensis frater R. dictus abbas Cisterciensis etc.
117v Reverendo patri in Christo domino P. Dei gracia Basilensi episcopo frater R. etc.
117v Viro provido et discreto officiali curato Bisuntinensi frater R. etc. Vestra novit sagacitas que perversorum malignitas ... — ... Tantum inde facientes etc. ut supra.
118r Universis Christi fidelibus et maxime personis Cysterciensis ordinis frater P. dictus abbas Bellevallis eiusdem ordinis Bisuntinensis dyocesis salutis premia promereri devotis exerciis beneficae pietatis. Pro latore presencium fratre P. converso nostro et communicante sibi familia et vectura ... — ... de cetero inmerito debeatis.
118r Viris religiosis et filiis in Christo karissimis priori totique conventui de Daffino frater P. dictus abbas Bellevallis salutem ... Rerum cursus varios et mortis insidias considerantes super fratre P ... — ... propter hoc sustinere debeat inde auditurus.
(118r) Von anderer Hand: Valete etc. Darunter eingerahmt: Cum nullus de Besseiro hec.
(Teil III)
(108Ir) Consuetudines. Für ein Zisterzeinserkloster.
(108I) Blatt herausgeschnitten: Titel gemäß Inhaltsverzeichnis.
(108Ir) I.
   1
108Ir Tit.: De proclamacionibus
(108I) II.
   1
108I Tit.: De rebellibus in capitulo
(108I) III.
   1
108I Tit.: De pigis in choro
(108I) IIII.
   1
108I Tit.: De licencia equitandi...
(108I) V.
   1
108I Tit.: De rebellis (!) cantori
(108I) VI.
   1
108I Tit.: De infirmis
(108I-109r) VII.
   1
108I Tit.: De reversione in capitulo
Expl.   ... pariter latorem.
(109r) VIII.
   1
109r Tit.: De colloquiis communibus
Cum fratrum prelatorum a subditis gladui tenue ferienda non sunt ... — ... gloria continetur.
(109r) IX.
   1
109r Tit.: De inclinacione ad gloriam cum sanctis
Cum omnibus defectionibus...
(109r) X.
   1
109r Tit.: De conversis inobedientibus
(109r) XI.
   1
109r Tit.: De inobedientibus monachis et conversis
(109r) XII.
   1
109r Tit.: De non loquendo cum parentibus dum comedunt
Expl.   ... loquendi licentia concedatur.
(109v) XIII.
   1
109v Tit.: De pane non dando
Item cum domus ista sit debitis plurimis onerate ea que ... — ... ex debito obligatur.
(109v) XIIII.
   1
109v Tit.: De silencio et fornicariis (?) monachis
Item quoniam ut dicit beatus Gregorius Transgressio et minimis mandatis culpam facit non minimam ... — ... pro fractione silentii in usibus diffinita.
(109v) XV.
   1
109v Tit.: De silencio
Cum secundum prophetam silentium sit cultus iusticie ... — ... penam sustinent superius memoratam.
(109v) XVI.
   1
109v Tit.: De capitulo
Cum in loco iudicii humilitas sit precipue observanda ... — ... per licentiam humiliter et modeste.
(109v) XVII.
   1
109v Tit.: De carne non comedenda
Item cum super fratrum transgressione non super patrum tradiciones constituitur ... — ... debeat aut valeat dispensare.
(109v) XVIII.
   1
109v Tit.: De loculis
Item medium a loculis de vaginis cultellorum ... — ... et incedendi honestate conversandis.
(109v) XIX.
   1
109v Tit.: De missa matutinali
Item provideant cantores ut monachi aliqui qui bene cantandi gracia prediti ad missas habeantur ... — ... contigerit non adesse.
(110r) XX.
   1
110r Tit.: De cantu in ecclesia
Item quia secundum beatum Gregorium Sicut bonis mentibus paupertas solet esse custos ... — ... sine relaxacione aliqua deponantur.
(110r) XXI.
   1
110r Tit.: De hospitali monacho
Cum advenientes loqui petierint cum claustralibus ... — ... accipiat monacus hospitalis.
(110r) XXII.
   1
110r Tit.: De monachis grangiarum
Item cum etas iuventutis in bonum et in malum ... — ... consiliarios eligantur.
(110r) XXIII.
   1
110r Tit.: De veste novicii cuius sit
Item vestes noviciorum non dent secularibus sed eas accipiat vestiarius et vendat ... — ... loco et tempore expendendos.
(110r) XXIIII.
   1
110r Tit.: De donis et expensis
Item dona et expensa ubicumque restringatur ne domus ista que iam cepit ... — ... se noverint graviter puniendos.
(110r) XXV.
   1
110r Tit.: De servicio Dei
Item cum secundum beatum Benedictum patrem nostrum Nihil sit divino servitio ... — ... sed cito dimittat.
(110r) XXVI.
   1
110r Tit.: De elemosinis querendis
Item propter scandalum ordinis evitandum et periculum animarum inhibetur ... — ... et emisse graviter punientur.
(110v) XXVII.
   1
110v Tit.: De colloquio monialium
Item cum persone seculares sive clerici sive laici ad locum istum accesserint ... — ... nisi accepta licentia iterato.
(110v) XXVIII.
   1
110v Tit.: De coquina ne ibi loquantur
Item distinctius inhibetur ne in coquina conventus colloquium aliquod habeatur ... — ... prout meruerunt in capitulo castigantur.
(110v) XXIX.
   1
110v Tit.: De donis et enxeniis
Item statuitur ut enxeniis et beneficiis ab amicis ... — ... in prima sancti Benedicti regule continetur.
(110v) 30.
   1
110v Tit.: De custode dormitorii
Item ut monialis aut conversa ad custodiam dormitorii deputetur ... — ... unde scandalum inter alias oriatur.
(110v) 31.
   1
110v Tit.: De verecundia religiosorum
Item cum timor et verecundia sicut bone composite mentis indicia ... — ... sicut convenit acerrime castigentur.
(111r) 32.
   1
111r Tit.: De elemosina portarii
Item cum pauperibus benefacientes magnam a domino inveniantur retribucionem ... — ... parentibus monacorum vel conversorum distribuat.
(111r) 33.
   1
111r Tit.: De carrucis non acomodandis
Item cum domus ista multis subiaceat incommodis ... — ... et beneficia si qua domui fecerint.
(111r) 34.
   1
111r Tit.: De cantu in claustro per spacium
Item cum ad conversionem venientes in monachos recipiuntur ut in psalmorum et cantorum spiritualium ... — ... arbitrium cum digna animadversione plectendi.
(111r) 35.
   1
111r Tit.: De pannis
Item cum panni domus huius omnibus monachis et conversis qualicumque polleant industria ... — ... seu prioris licencia speciali.
(111r) 36.
   1
111r Tit.: De infirmis
Item intrantes infirmitorium propter recreacionem octo diebus completis ... — ... pitancia et potu careant consuetis.
(111r) 37.
   1
111r Tit.: De parentibus non servandis in domo ista
Item quoniam quibusdam non parari potest illud prophiticum ... — ... faciant amoveri alioquin etc.
(111v) 38.
   1
111v Tit.: De secretis ordinis
Item qui secreta ordinis secularibus vel personis alterius religionis ... — ... et tunc coram eo se recognoscant graviter puniendi.
(111v) 39.
   1
111v Tit.: De carnibus non comedendis
Item inhibetur ne carnes ministrentur nisi viris destitutis ... — ... carnes aliquantius ministrentur.
(111v) 40.
   1
111v Tit.: De lectione
Item ut monacos ex leccione in claustro fructus speciales proveniant ... — ... ut nihil aliud habeant cogitare.
(111v) 41.
   1
111v Tit.: De tempore leccionis
Item cum verba domini spiritus et vita sunt monaci tempore leccionis affectuose ... — ... et tam suam ad quam aliorum edificacioni.
(111v) 42.
   1
111v Tit.: De proclamatoribus
Item proclamatores etc. ubi non est lima vel scopa ibi facile multiplicantur sordes ... — ... pro ceteris proclamantur.
(111v) 43.
   1
111v Tit.: De hospitibus infirmis
Item cum omnis humanitas sit hospitaliter exhibenda sicut in regula declaratur ... — ... et cibo pnuriam paciantur.
(111v) 44.
   1
111v Tit.: De officialibus ne loquantur ad invicem
Item ut dicit beatus Bernardus Licet ea que ab hominibus sunt statuta debeant interdum cedere caritati ... — ... racione alicuius officii licencia concedatur.
(112r) 45.
   1
112r Tit.: De mandato
Omnes qui presentes fuerint mandato quod sit die sabbati ... — ... absque relaxacione aliqua verberentur.
(112r) 46.
   1
112r Tit.: De non intrando cameras
Item monachi in infirmitorio exeuntes cameras infirmitorii ... — ... et ad predictas cameras minime revertantur.
(112r) 47.
   1
112r Tit.: De capitulo infirmorum
Item cum plures et multi infirmorum et solaciorum in die sabbati redeant ad conventum ... — ... de informitorio corrigatur.
(112r) 48.
   1
112r Tit.: De noviciis
Item quoniam ut dicit beatus Bernardus Ea que sunt ex stabili necessitate firmam et fixam tenent stabilitatem ... — ... a sancto patre Benedicto in sua regula ordinatur.
(112r) 49.
   1
112r Tit.: De ebdomadario coquine
Item cum unusquisque debeat portare honus suum ... — ... ab eisdem integraliter impleatur.
(112r) 50.
   1
112r Tit.: De hiis qui mittendi sunt ad grangias
Item monaci iuniores qui indigent divino servicio edoceri ... — ... ut animarum pericula revitantur (!).
(112r) 51.
   1
112r Tit.: Ut in sollempnibus sint omnes
Item monachi in grangiis pro tempore commorantes ad abbatiam ... — ... ad grangias revertantur.
(112r) 52.
   1
112r Tit.: De veteribus vestibus portario dandis
Item cum ex consuetudine accipientes nova reddant vetera ex privatis licentiis ... — ... in usus pauperum suo tempore exponantur.
(112v) 53.
   1
112v Tit.: De solatiis
Item cum etas iuventutis sit acceptabilior discipline statuitur ut ... — ... ad servitudinem infirmo deputentur.
(112v) 54.
   1
112v Tit.: De correctione culparum
Item cum dicit beatus Bernardus Nemo vicia palpet nemo peccata dissimulet ... — ... qui presunt sentencia retorquetur.
(112v) 55.
   1
112v Tit.: De carnibus non comedendis
Item prohibetur ne carnes emantur pro infirmis ... — ... in extraordinacionibus evitandis.
(112v) 56.
   1
112v Tit.: De conversis grangiarum proximarum
Item ut murmuratores inter fratres odiosa materia et suspecta ... — ... perficiant tam accipiens quam ministrans.
(112v) 57.
   1
112v Tit.: De tectis reparandis
item ne per negligenciam vel in curiam periclitari contingat ... — ... locis provideant et personis.
(112v) 58.
   1
112v Tit.: De servitio Dei
Item cum secundum beatum Gregorium Iter nostre salutis commendat in auribus salvatoris ... — ... comprehensam precipimus observari.
(112v) 59.
   1
112v Tit.: De labore
Item cum in regula beati Benedicti patris nostri contineatur expresse ... — ... et devotius vincula labiorum.
(113r) 60.
   1
113r Tit.: De pecunia et rebus porte
Item de operibus misericordie in extreme discussionis examine non sit reddenda ... — ... et plenius fieri consuevit.
(113r) 61.
   1
113r Tit.: De rebus dandis pauperibus
Item et ne dicti pauperes clamare cogantur ad patrem pauperum ... — ... sine diminucione reddatur.
(113r) 62.
   1
113r Tit.: De magistro conversorum
Item ut saluti animarum salubrius consulatur ... — ... in eisdem presentiam representet.
(113r) 63.
   1
113r Tit.: De solatiis et tectis reparandis
Item memorandum de servitoribus infirmorum ut in precipuis sollempnitatibus ire ... — ... fieri poterit reparanda.
(113r) 64.
   1
113r Tit.: De mandato hospitum
Item cum dominus in cena discipulorum pedes abluens dixerit ... — ... pauperes recipiat ad mandatum.
(113r) 65.
   1
113r Tit.: De gloria patri et filio spiritui
Item cum secundum beatum Bernardum beati Leonis pape sentenciam inseperabilis trinitas ... — ... tanto amplius punientur.
(113v) 66.
   1
113v Tit.: Ut prior visitet infirmos
Item quoniam pium est et opus misericordie infirmos visitare ... — ... fieri infirmos visitent sicut debent.
(113v) 67.
   1
113v Tit.: De officialibus
Item nullus officialis dum est in infirmitorio exceptis hiis qui de consuetudine ... — ... suum officium exequantur.
(113v) 68.
   1
113v Tit.: De vestibus veteribus non retinendis
Item monaci et conversi dum nova vestimenta accipiunt vetera confestim reddant ... — ... de abbatis sui speciali licencia.
(113v) 69.
   1
113v Tit.: De rotulis habendis
Item memorandum ut officiales monaci et conversi rotulas habeant ... — ... reddere noverint de omnibus racionem.
(113v) 70.
   1
113v Tit.: Ut monaci surgant ad metam versus
Item ad excludendam pigriciam aliquorum iniungitur ... — ... et similiter ante altaria transeuntes.
(113v) 71.
   1
113v Tit.: De picturis
Item quoniam ad hoc cottidie fiunt leges ut earum metu ... — ... solam ymaginem salvatoris fieri permittantur.
(113v) 72.
   1
113v Tit.: De amore parentum
Item quoniam in nativitate spirituali debet precidi umblicus carnalitatis ... — ... nec causas eorundem suscipiant pertractandas.
(114r) 73.
   1
114r Tit.: De conversis custodibus grangiarum et parte
Item de conversis honestis et securis ad custodiam grangiarum ... — ... et animarum pericula deputandis.
(114r) 74.
   1
114r Tit.: De monacis et conversis emissis
Item de monacis et conversis pro culpa emissis ad domum propriam revocatis ... — ... sicut se habet ordinis consuetudo approbata.
(114r) 75.
   1
114r Tit.: Ne alter alterum defendat
Item licet quibusdam minus discretis de magna parcatur ad presens misericordia firmiter ... — ... hic acceptus est illi.
(114r) 76.
   1
114r Tit.: De non accipiendo ad usuram
Item discretissime inhibetur sub pena excommunicationis et eiectionis consiliariorum ... — ... et irrecuperabilem perdicionem.
(114r) 77.
   1
114r Tit.: De regimine domorum
Item cum sollicicius contra domorum regimen et superfluitatum abscisionem ... — ... ab eodem acrius puniantur.
(114r) 78.
   1
114r Tit.: De officialibus
Item memorandum de verbo Ezechiel videlicet sub pennis eorum mannus hominis ... — ... quantum vivere continentur.
(114v) 79.
   1
114v Tit.: De coquina conventus
Item cum a coquina conventus nec exire secundum formam ordinis nec intrare debeant aliqui ... — ... per quam necessaria ministrentur.
(114v) 80.
   1
114v Tit.: De expensis bladi
Item ne domus discrimini pateat districte precipitur ... — ... quam bladum precipimus custodiri.
(114v) 81.
   1
114v Tit.: De scandalis lectorum
Item prior sub singulis anni quarteriis et alias quocienscumque visum fuerit ... — ... quod non liceat inveniatur.
(114v) Inhaltsverzeichnis (bis Kapitel XXII).
   1
114v Tit.: Capitula istius liberli (!)
(Teil IV)
(119r-130v) Briefformelsammlung. Zum internen Gebrauch im Zisterzienserorden.
   1
119r Tit.: Excerpta de Summa ordinis
Ad evidenciam simplicium quam plurima paria subiciens litterarum multiplices earum species secundum quo occurrerunt memorie disseremus ... — ... vel duxeritis transmittendum que autem super hoc volueritis [
(119r) Am oberen Blattrand: Compleat inceptum virgo Maria meum.
(119r) Einleitung mit allgemeiner Übersicht über die Briefgattungen.
   1
119v In primis est notandum quod litterarum que pertinent ad ordinem Cysterciensem quedam sunt in frequenti usu et eas curiales dicimus ... — ... ad abbatem domus illius ad quem mittitur talis littera dirigatur.
(119v)
   1
119v Venerabili vel reverendo patri et in Christo igitur carissimo domino abbati de tali loco ... Latorem presencium fratrem N. sacerdotem vel alterius ordinis monachum ... — ... nisi de nostre licencia voluntatis.
(119v) Erläuterung.
   1
119v Notandum quod ubi posuimus venerabili potest poni reverendo ubi vero sacerdotum posuimus potest poni dyaconatus ... — ... Item sicut scribitur cuius ordinis sit monachus ita cuius artificii sit conversus.
(120v)
   1
120v Universis presentes litteras inspecturis frater N. abbas de tali loco salutem in domino sempiternam. Pro latore presencium fratre N. monacho nostro quem gracia commodi ad talem domum duximus transmittendum ... — ... vel ultra tale festum minime. Valeatis.
(120v)
   1
120v Tit.: De emittendo de domo ad domum
Venerabili vel reverendo patri in Christo igitur carissimo domino ab tali loco frater Iohannes abbas talis loci salutem vite presentis preterite et future. Latorem presencium N. monachum vel conversum nostrum sacerdotem vel talis artificii ... — ... oer tres vel quatuor dies tantummodo. Valeatis. Datum etc.
(121r)
   1
121r Tit.: Littera de conductu
Universis presentes litteras inspecturis frater Io. talis de tali loco ordinis Cysterciensis talis dyocesis salutem et pietatis visceribus habundare. Pro fratre N. monacho vel converso talis loci presencium latore ... — ... amore Dei et ordinis reverentia in suis necessariis dignemini misericorditer subvenire. Datum etc. Presentibus etc.
(121r)
   1
121r Tit.: Littera emissorum pro dispersione
Reverendo patri et in Christo igitur carissimo etc. salutem in domino et sinceram caritatem. Quoniam flagellante domino familiam suam debitorum quod pondere et amissione bonorum pariter temporalium ... — ... honore et gracia quam commendat vita laudabilis et fertillima discipline. Datum etc.
(121v)
   1
121v Universis presentes litteras inspecturis ut supra. Sed debet poni quod talis causa dispersionis emittitur et quod ei provideatur in necessariis prout superius scribimus quando igitur oportunum fuerit. Datum etc. Vale etc. Ex integro scribatur.
(121v)
   1
121v Tit.: Reverendo patri et in Christo sibi carissimo etc. ut supra salutem et eam que perfeccionis et vinculum caritatem (!). Quoniam cum sub debitorum pariter et depredacione nimis aggravata pondere domus nostra proruerit in abyssum
in suis assistendo necessariis specialiter invectura. Datum etc.
(122r)
   1
122r Reverendo et in Christo etc. ut supra. Cum dilectum nostrum presencium latorem fratrem N. monachum nostrum sacerdotem non suis meritis vel culpis exigentibus cogamus emittere ... — ... vel maiorem cum se temptat oportunum. Datum etc.
(122r)
   1
122r Universis presentes litteras inspecturis salutem in omnium salvatore. Pro monacho domus nostre fratre N. vel pro monacho talis domus fratre N. de latore presencium quem pro negociis ordinis universi ... — ... usque ad XX libras Turonenses nos soluturos penitus obligamus. Datum etc.
(122v)
   1
122v Venerabili patri etc. Noverit vestra paternitas veneranda quod frater talis noster monachus vel conversus de voluntate nostra per aliquantulum temporis in nostro collegio commoratus ... — ... nobis per latorem presencium rescribatis. Datum etc.
(123r)
   1
123r Venerabili ac precordiali vel reverendo et precordialissimo patri suo et in Christo domino carissimo N. tali fratre N. suus qualiscumque monachus aput talem locum manens ... Cum de mandato vestri beneplaciti pie pater in talem locum vel domum commoratus ... — ... quorum dulcedinem vestri beneplaciti per latorem presencium rescribatis. Valete.
(123v)
   1
123v Religioso ac venerabili et in Christo sibi precordiali domino N. talis loci frater Iohannes suus pauper monachus in tali loco manens incola salutem ... Cum dileccionis vestra benignitas liberalitas tantam in pauperculo dignata sit contulisse ... — ... nisi totum mutavero retinere nec potero pacem mentis. Valete etc.
(123v)
   1
123v Venerabili patri etc. Cum enim paterna dileccio vel discrecio vestra scribendo nobis intimaverit infirmitatem ad instanciam nostri monachi fratris N. penes vos aliquamdiu vestri gracia commoranti (!) ... — ... sub eadem forma sentencie qua fuit ad vos missus. Valete. Darunter: Quod si nulli subiacet providencie (?) ultima ista pericula obmittatur (!).
(124r)
   1
124r Frater N. abbas talis loci fratri N. suo monacho in loci talis collegio commoranti salutem et suam animam sollicite in vera paciencia possidere. Noveris et nosse debes nos ad te patris habere viscera ... — ... et ad domum quam petisti commodi gracia transmittendum. Valete.
(124r)
   1
124r Venerabili patri etc. Latorem presencium fratrem N. monachum vel conversi (!) talis artificii per aliquantulum satis laudabiliter in nostro collegio commoratum de speciali mandato venerabilis abbatis sui ... — ... cum abbate suo super hoc colloquium habeatis. Datum et valete ut in patentibus.
(124v) Erläuterung.
   1
124v Notandum ubi posuimus de speciali mandato non ponitur speciali nisi quando verbis aut litteris exprimitur ... — ... Et primo videamus quando supplicat abbati suo etc.
(124v)
   1
124v Tit.: De monacho ad abbatem suum ut ipsum revocet
Reverendo ac venerabili in Christo precordiali suo patri domino N. abbati talis loci frater G. talis iam non novus incola terre salutem et cum omni reverencia sibi obedienciam in eternum paratam. Sapientis est sentencia Qui filium diligit assiduat ei flagella ex quo verbo manifeste perpenditur quod filius a patre diligitur ... — ... suscepi preces tuas quod michi propicius dignemini concedere paternum.
(126r)
   1
126r Reverentissimo ac precordiali suo patri ac domino in Christo domino abbati etc. Cum paterne dileccionis verbera meis epistulis exigentibus quanta paciencia huc usque sustinuerim ... — ... et ex tempestuoso mari me velitis retrahere naufragranti. Valete et utinam super miseria mea valeam patris misericordiam inpetrare.
(126r)
   1
126r Religiosis ac precordialibus sociis suis et in Christo fidelibus amicis a. b. c. de tali loco monachis frater N. fratrum suorum minimus longo minus iam oblitus salutem et caritatis glutinum quod de multis cordibus facit unum. Sicut a Salomone dicitur Omni tempore diligit qui amicus est et frater in angustiis probatur ... — ... tradatis eas alter alteri ut habeat vestrum quilibet copiam perlegendi. Valete.
(127r)
   1
127r Religioso ac venerabili et in Christo sibi precordiali domino N. tali frater N. suus pauper monachus incola talis domus salutem et amico pauperi compassionis animo misereri. Ex tenore presencium talem recognicionis statum meum quod in tali collegio per divinam graciam et ipsorum adiutorium pace fruor ... — ... cum meo negocio pariter me recommitto. Valete et meos amicos socios quos valde desidero ex parte mea si placuerit salutetis. Datum.
(127v)
   1
127v Reverendo patri et in Christo sibi carissimo tali abbati talis abbas salutem et perfeccionis vinculum caritatem (!). Quoniam sicut ait apostolus Et qui male facit Dei vindex est est prelatus pertinet ad presidentis officium ... — ... Sed non sit abbas qui supplicat salutacio varietur.
(128r)
   1
128r Reverendo sive venerabili etc. Pro collatis beneficiis tali monacho nostro sive converso nobiscum iam diu vestri gracia commorato paternitati vestre multiplices graciarum referimus actiones rogantes in domino quatenus visis litteris ad ovile proprium remittatis. Datum etc.
(128r)
   1
128r Reverendo etc. Cum dilectus frater talis noster monachus vel conversus in paterno collegio iam diu vestri gracia fuerit commoratus ... — ... vobis ad graciarum multiplices assurgimus acciones. Datum etc.
(128r)
   1
128r Reverendis in Christo patribus venerabilibus talis loci et ceteris abbatibus talis abbas salutem et sincerum caritatis affectum. Cum enim nos patres carissimi non tamen refugium fuistis in adversitatis tempore ... — ... hoc idem petimus a prioribus si venerabiles abbates absentari (!). Datum etc.
(128v) Am oberen Blattrand Besitzvermerk (um 1400): Ad fratrem Sigismundum domus nostre professum (unsicher, ob Stamser Konventuale Sigismundus de Hall).
(128v)
   1
128v Venerabili patri etc. Pro collatis beneficiis ut supra quatenus dictum monachum velitis ad portam nostram transmittere non tamen ingressurus donec a senioribus nostris vel nostre domus super hoc habeamus consilium utrum sibi debeamus ingressum concedere vel negare. Valete. Datum etc.
(128v)
   1
128v Reverendo et in Christo precordiali suo patri etc. Cum vita sit miserabilis et nequam transeuntibus de domo ad domum et peregrinis locis hospitancium pudet me miserum et tedet diutius exulari ... — ... placuerit michi per latorem presencium rescribendo transmittere prior satagatis. Datum etc. Valete.
(129r)
   1
129r Frater N. abbas tali fratri P. sibi professo tali domo commoranti salutem et discrecionem spiritum in agendis. Quoniam dici solet vulgari proverbio Nidus avi cuique suus exstat pulcher ubique ceteris in suo nido placet similiter ... — ... ut professionem possis facere ubicumque locum tibi gratum et congruum potueris invenire. Datum etc.
(129r)
   1
129r Venerabili patri etc. Fratrem P. monachum nostrum per aliquantulum temporis inter nos laudabiliter et honeste conversatum quem paternitati vestre placuit ad ovile proprium revocare ... — ... quatenus eidem dignemini nos favorabiles in suis assistendo negociis vel necessariis exhibere. Datum etc.
(129v)
   1
129v Venerabili patri etc. Latorem presencium fratrem G. monachum nobiscum brevi tempore commoratum de mandato vestri beneplaciti duximus remittendum ... — ... ad suum proprium nidum possit cum gaudio pervenire. Datum etc.
(129v)
   1
129v Reverendo ac venerabili etc. Cum per Dei graciam qui dispersiones in seculis congregabit conventum nostrum revocare duxerit in dicte collegium unitatis ... — ... sed addam in vectura maxime sicut est in ordine constitutum. Datum etc.
(129v)
   1
129v Venerabili patri etc. Latorem presencium fratrem G. monachum talis loci vel conversum laudabiliter in nostro collegio commoratum paternitati vestre duximus remittendum vel transmittendum ... — ... ad nos destinare placuerit beneplacitum retinere. Datum etc. Ut patentes. Valete.
(130r)
   1
130r Venerabili patri etc. Cum lator presencium frater G. monachus noster aut conversus in nostro collegio aliquamdiu commoratus infirmitate non modica laboraverit ... — ... vel istum si nobis remiseritis vel de vestris aliumquemque volueritis dileccionis vestre gracia quam diu vobis placuerit retinere. Datum etc.
(130r)
   1
130r Venerabili patri etc. Cum lator presencium frater G. monachus vester vel conversus portam nostram nequam viderit nec nos ipsum sicut asserit desiderio magno desiderat ... — ... usque ab XX libris Turonensibus nos soluturos penitus obligamus. Datum etc.
(130v)
   1
130v Venerabili patri etc. Noverit vestra paternitas veneranda quod frater N. noster monachus vel conversus de voluntate nostra per aliquantulum temporis in nostro collegio commoratus multum nobis insistit et in scandalo pluries supplicavit ut ad vos ipsum dignemur remittere ... — ... vel duxeritis transmittendum que autem super hoc volueritis [
(131r-160r) Ludolphus de HildesheimSumma dictaminum (= Summa de arte dictandi). Mit eingestreuten Musterbriefen. Ohne Anhang.
(131r) am oberen Blattrand: Assit ad principium sancta Maria meum.
(131r)
   1
131r De arte dictandi breviter et lucide secundum usum modernorum opusculum intendimus compilare. Primo ergo videamus quid sit dictamen ... — ... quod es parte nostra vobis dixerit fidem omnimodam adhibere dignemini sicut nostris. Explicit Summa dictaminis.
(131r) T. I: Einleitung.
(131r) T. II: De partibus dictaminis.
(131r-134r) 1. De salutatione.
(134v) 2. De captatione benevolentiae.
(134v) 3. De narratione.
(135r) 4. De petitione et conclusione.
(135r-136r) T. III: Septem vitia vitanda.
(136r-137v) T. IV: De materia scribendi.
(137v-159r) T. V: De diverso genere dictaminis.
(137v) Einleitung.
(137v-142v) 1. De privilegiis.
(142v-145v) 2. De comissionibus.
(145v-146r) 3. De citatione.
(146r-v) 4. De procuratoriis.
(147r-v) 5. De donatoriis.
(147v-148v) 6. De petitoriis.
(147v) Einschübe. Von anderer Hand, Notula 14. Jh. Am oberen Blattrand zwei Hexameter: Scribere clericulis paro doctrinale novellis Pluraque doctorum sociabo scripta meorum. Am unteren Blattrand: Grata prodegalitas virginalis und Introitusvers vom Pfingstsonntag (Sap. 1,7): Spiritus domini implevit orbem terrarum. Alleluia et quod continet omnia scienciam habet vocis alleluia alleluia. Am linken Blattrand, quer, von unten nach oben: Lateinisches Alphabet.
(147v) Alexander de Villa Dei Doctrinale, Exzerpt (Walther, Initia 17375).
(148v-150v) 7. De sententiis.
(150v-151v) 8. De confirmationibus.
(151v-152v) 9. De appellatione.
(152v-153v) 10. De executoriis.
   1
152v Sequitur de petitoriis et quia papa post in donacione prebendarum
(153v-154v) 11. De dispensationibus.
(154v-156v) 12. De indulgentiis.
(156v-157r) 13. De exemptionibus.
(157r-158r) 14. De visitationibus.
(158r-v) 15. De inquisitionibus.
(158v-159r) 16. De formatis.
(159r) 17. De obligatoriis.
(159r-160r) T. VI: Acht Litterae speciales.
(160r) Notabilia. In Notula 14. Jh. 1) Nota. Non meretur dissipulus (!) erroris argui cum magister labitur in errorem. Numquam poterit incusari de vicio quem magistri sui defendet auctoritas et doctrina. 2) Male potest pudicum sapere qui magistrum habet aut habuit impudicum. 3) Bonus pater non semper recipit in onus credula venenosum verbum et inde mensientis. Daneben: Miserere mei domine secundum magnam misericordiam tuam. 4) Minor erit in humili muro fiducia si tormenta facti (!) deiecerint alciorem. 5) Boni viri requirunt effectum eos ad amorem reducere qui in tormento malicie sunt corrupti. Bonus aliquid recusat sapiens quot furentis vires et humeri (?) pertimescunt.
(160v) Gebetanfänge. Mit Angabe des Anlasses am linken Blattrand.
   1
160v Ego dixi domine m. m. Sana animam meam q. p. t.
(160v) Darunter in 27 Zeilen die Anlässe mit den Gebetsanfängen.
   1
160v Oremus pro omni gradu ecclesie: Sacerdotes tui induantur iusticia ... Pro pastore novo ... Pro rege nostro ... Pro antistite novo ... ... — ... Pro fructibus terre: Dominus dabit benignitatem etc. Pro infirmis (ohne Gebetsanfang).
(161r-v) Responsoriale für das Brevier (Auszug). Responsorien, Versikel und Antiphonen aus dem Temporale und dem Commune sanctorum.
(161r) Responsorium der Prim "Christe fili Dei vivi miserere nobis" mit Erweiterung für einzelne Feste des Kirchenjahres (Ostern, Christi Himmelfahrt, Pfingsten, Weihnachten, Epiphanie sowie für die Wochentage).
   1
161r Christe fili Dei vivi miserere nobis alleluia (CAO Nr. 6276). In festo pasche additur: Qui surrexisti a mortuis alleluia. In ascensione domini: Qui ascendisti super omnes celos. In festo pentecostes: Qui misisti spiritum sanctum apostolis. In nativitate domini: Qui de virgine nasci dignatus est. In epyphania domini: Qui apparuisti hodie. ... — ... ... Ferialibus diebus: Qui sedes ad dexteram patris.
(161r) Zu Dnca in albis: Quem queris mulier alleluia alleluia (CAO Nr. 7468). Viventem cum mortuis (CAO Nr. 7468a). Gloria. Tulerunt dominum meum alleluia. Et nescio ubi posuerunt eum (CAO Nr. 7797). Surrexit dominus de sepulchro qui pro nobis pependit in ligno (CAO Nr. 5079; 7738; 7738a).
(161r) Zu Christi Himmelfahrt: In ascensione domini. Ascendit Deus in iubilatione alleluia et dominus in voce tube (CAO Nr. 6122). Ascendens Christus in altum captivitam duxit captivitatem (CAO Nr. 6122a). Ascendo ad patrem meum et patrem vestrum alleluia (CAO Nr. 6125). Deum meum et Deum vestrum (CAO Nr. 6125a).
(161r) Für die Wochentage (alle für Fer. 2): Ferialibus diebus. Sana animam meam quia peccavi tibi (CAO Nr. 6567). Ego dixi Domine miserere mei (CAO Nr. 6567a). Adiutor meus esto domine ne derelinquas me neque despicias me Deus salutaris meus (CAO Nr. 802?). Benedicam dominum in omni tempore (CAO Nr. 6236), semper laus eius in ore meo (CAO Nr. 6236a). Dominus redime me etc. Redime me domine et miserere mei (CAP Nr. 7517) Pes enim meus stetit in via recta, in ecclesiis benedicam te domine (CAO Nr. 7517a). Ab occultis meis munda domine et ab [ (CAO Nr. 7928).
(161r) Zu Pfingsten: In festo pentecostes. Spiritus domini replevit orbem terrarum alleluia (CAO Nr. 7689). Et hoc quod continet omnia scienciam habet vocis (CAO Nr. 7689a). Emitte spiritum tuum et creabuntur et renovabis faciem terre (CAO Nr. 2643 oder Nr. 6658). Loquebantur variis linguis apostoli magnalia Dei (CAO Nr. 3634).
(161v) Obere Blatthälfte radiert, von den Federproben überschrieben und daher unleserlich. Untere Blatthälfte: De confessore. Ecce sacerdos magnus qui in diebus suis placuit Deo et inventus est iustus (CAO Nr. 2544). Iustum deduxit dominus per vias rectas et ostendit illi regnum Dei (CAO Nr. 3541 oder 3542, jeweils Antiphonen). Amavit eum dominus et ornavit eum, stola glorie induit eum (CAO Nr. 1359 oder 6080). Iustus ut palma florebit (CAO Nr. 3552, Antiphon). In vigilia unius apostoli. Gloria et honore coronasti eum domine (CAO Nr. 6774) et constituisti eum super opera manuum tuarum (CAO Nr. 6774a). Posuisti domine super caput eius coronam de lapide precioso (CAO Nr. 4344 bzw. 7412 und 7413).
(161v) Federproben. Kursive Bastarda 15. Jh., einzelne Wörter übereinander geschrieben und daher nicht mehr lesbar. Hermannus Dei gracia electus ... - Nomen domini. - De Deteriorum ... (unleserlich). - Lateinisches Minuskelalphabet. Darunter Anrufungen an Maria: O gloriosa mater, omnium gloriosior, matrum virgo, perpetua virgo, caritate perpetua, dilexi te, ... attraxi te miserante cui spon[ Darunter abgesetzt: Iohannes ...
  I n i t i e n
   7