Beschreibung ausdrucken  Permalink: https://manuscripta.at/?ID=841 
Klosterneuburg, Augustiner-Chorherrenstift, Cod. 643 A
IUSTINIANUS. MARTINUS GOSIA
Olim: I 44; 58; 662    Pergament   II, 97, I Bl.    310×210   Klosterneuburg, 12. Jh.
Literatur zur Handschrift: Pfeiffer–Černík IV 827-828 (online).
Foliierung: alte Tintenfoliierung in brauner Tinte, korrigiert in schwarzer Tinte, nachdem Bl. 1 u. 1a hinzugefügt wurden
Lagen: I + 12.IV97
Lagen am Ende in römischen Zahlen durchnummeriert. -- Stellenweise hartes Pergament mit vielen Rißen, die teilweise noch mit weißem Faden zugenäht sind (Bl. 3, 4, 12, 15, 23, 24, 27, 28, 31, 32, 35, 37, 55, 57, 79, 95), und einigen Löchern (Bl. 1, 3, 31, 55, 63, 72, 83, 84, 85, 97). Zwischen Bl. 2 u.3, Zettel mit Inhaltsverzeichnis der Institutiones. Fängt auf Verso an.
Schrift:
Schriftraum: Spaltenzahl: 1   
Schriftart: Karolingische Minuskel – Glossen
Schriftspiegel, Zeilenlinierung, Einstichlöcher. -- Mehrere Hände. Interlineare und marginale Glossen. Auf 94v-95r, Korrekturen in schwarzer Tinte einer Hand, die auf den unteren Rand auf 94v zwei Kurzgedichte (ursprünglich ein Gedicht mit vier Zeilen, hier zweitgeteilt) aufgetragen hat.
Ausstattung: Rubriziert   
Verzierte rote Lombarden zum Anfang der vier Bücher. Rote Lombarden, Seiten- und Kapitelüberschriften, Absatzzeichen. Nota-Zeichen.

Hs. enthält 3 Fragmente
VaI   Pergament   12. Jh.
Schrift:
Schriftraum: Spaltenzahl: 2   
Schriftart: Karolingisch-gotische Übergangsschrift
Schriftspiegel, Zeilenlinierung, Einstichlöcher.
Ausstattung: Rubriziert   
VbII   Pergament   13. Jh.
Schrift:
Schriftraum: Spaltenzahl: 2   
Schriftart: Frühgotische Minuskel – Neumen
Linierung für die musikalische Notation mit Schrift darunter.
Ausstattung: Rubriziert   Fleuronnéeinitiale(n)   
Rot-blau. Auf Vbv, Fleuronnéeinitiale.
NI*   Pergament   12. Jh.
Schrift:
Schriftraum: Spaltenzahl: 2   
Schriftart: Karolingisch-gotische Übergangsschrift
Schriftspiegel. Dichte Beschriftung ohne Linierung.
Ausstattung: Rubriziert   
Rote Lombarden und Kapitelüberschriften.

Einband: Gotisch     Streicheisenlinien   Blindstempel        
Werkstatt: Klosterneuburg
Holzdeckel mit Kalbsleder überzogen. Auf VD sechs Kästchen mit Blumenmotiv; Blindstempel (darunter Agnus Dei). Auf HD, Blindstempel und Spruchbände mit der Überschrift "Maria"; Streicheisenlinien. Eine Schließe; fehlt. Buchblock beschnitten; Pergament am Rande gelb gefärbt. Rückentitel auf altem Titelschild: M: Iustiniani Instituta.


Besitzvermerke der Klosterneuburger Stiftsbibliothek: (50r) Liber sancte Marie virginis in Neuburga claustrali (15. Jh.); (1r) Can: Reg: Claustroneoburg: Bibliothecae inscriptus 31 Octob. 1656 (17. Jh.). Olim-Signaturen: (1r, rechts unten) I 44 (15. Jh.); (2r, in schwarzer Tinte) 58 (17.-18. Jh.); (VDS, Bleistift) 662 (17.-18. Jh.).
Edit A. Lukacs (01.2026)

---------------   Addenda/Corrigenda bitte melden!    ---------------

"Pfeiffer–Černík", "Manuscripta Juridica", "CIC 1"
alle Initien
(II) Lectionarius (Fragment).
(IIr-v) Antiphonarium cum neumis (Fragment).
(1av) Leer.
(1r) Fridericus I. imperator Pactum Anagninum (anno 1176).
   1
1r Dominus imperator Fridericus sicut dominum papam Alexandrum in catholicum ... — ... (1ar) de teutonico regno et caeteris adiutoribus suis sicut perscriptum est.
(2r) Materia Institutionum (Manuscripta Juridica).
(2v-97v) Martinus Gosia Apparatus ad Institutiones (Parallelüberlieferung in CCl 643B).
   1
2v Materia institutionum sunt iura ... — ... punit.
(2v-97v) Iustinianus Institutiones (Ed.: CIC 1 -- Manuscripta Juridica. Parallelüberlieferung in CCl 103 (lib. II) und CCl 643B). Prooemium. Lib. I-IV.
   1
2v Tit.: (Rot) In nomine domini nostri Iesu Christi imperator caesar Flavius Iustinianus ... pius felix inclitus victor ac triumphator semper nunc eupides legium iuventuti
Imperatoriam magestatem non solum armis decoratam, sed omne legibus oportet esse armatam ... — ... (97v) digestorum seu pandectarum libris deo propicio adventura est. Explicit liber institutionum.
(97v) Tractatus de syllogismo.
   1
97v Omnis syllogismus categoricus simplex debet in se habere propositionem ... — ... leges et regulas primo loco disponemus.
(I*r-v) Lectionarius (Fragment).